اعدام چیست؟

اعدام چیست؟

مجازات اعدام تحمیل قانونی مرگ به عنوان مجازاتی برای نقض قوانین جنایی ست.در طول تاریخ مردمان برای انواع مختلف حطاکاری به مرگ محکوم شده اند .در ایران اعدام به عنوان مهمترین کیفری که به حیات بزهکار خاتمه می دهد به صورت دار آویختگی اجرا می شود .این مجازات خشن برگشت ناپذیر و بی تاثیری در اصلاح بزهکار است.(نوربها،1380،ص 243)

در اعدام به علت سقوط و آویزان شدن فرد از ارتفاع زیاد احتمال شکستگی و در رفتگی در مهره های گردن همچنین احتمال حدوث شوک وقفه ای و ایست قلبی زیاد است.ولی در مواردی که این حالت اتفاق نمی افتد .معمولا قلب تا بیست دقیقه همچنان به ضربان خود ادامه می دهد .(صناعی زاده،1387،ص 145)

مجازات هایی که کیفر اعدام دارند:

4-1-1- زنای با محارم

حد کشتن بر کسی که با محرم نسبی خود از زنان زنا کند مانند مادر و خواهر و عمه و خاله و برادرزاده و خواهرزاده.(شهید ثانی،1389،ص 142)

ماده 82  قانون مجازات اسلامی سابق زنا با محارم نسبی را قتل می داند و فرقی بین جوان و غیر جوان و محصن و غیر محصن نمی گذارد.(منصور،1381،ص 47)

 هرچند در قانون جدید مصوب 1392، این جمله از صدر ماده 224 حذف شده است و از عنوان اعدام به جای قتل استفاده شده و این تغییر عنوان به جهت جنبه عمومی کیفر اعدام است که مناسب تر است از کیفر قتل می باشد،و در قتل های عمدی حق اولیاء دم بوده و واجد جنبه خصوصی.     

زنا با زن پدر که موجب اعدام زانی است؛

در شرح لمعه آمده آیا زنا با زوجه پدر به زنا با محرم ملحق می شود؟دو قول آورده است.که قول دوم اصل عدم الحاق ایشان به محرم است و چون یقین به شمول حکم محرم نسبت به ایشان نداریم ،به اصالت عدم الحاق تمسک می کنیم(شهید ثانی،1389،ص 43)

این مورد فقط در بند ب ماده 224 قانون مجازات اسلامی ذکر شده است.

4-1-2- زنای اهل ذمه با زن مسلمان

در شرح لمعه آمده حد قتل ثابت می شود بر ذمی هر گاه با زن مسلمان زنا کند خواه آن زن با میل و رغبت تن به زنا دهد یا مرد  ذمی او را مجبور به واکراه به زنا کند .(شهید ثانی،1389،ص 44)

بند پ ماده 224 قانون مجازات اسلامی نیز این مورد را متذکر شده است.

4-1-3- زنای به عنف

حد قتل برای زانی است که زنی را مجبور به زنا می کند .(شهید ثانی ،1389،ص 45) 

طبق بندت ماده 224 قانون مجازات اسلامی زنای به عنف واکراه موجب قتل زانی اکراه کننده است.

4-1-4- لواط

لواط در لغت به معنای ایجاد تماس یا اصابت چیزی به چیز دیگری است و در اصطلاح فقهی بر معرفی عمل مقاربت انسان مذکر با همجنس خود استعمال می گردد،و آن عبارت از اینکه انسانی برای ارضاع تمایلات جنسی آلت تناسلی خود را در دبر همجنس خود داخل نماید.در ماده 234 قانون مجازات اسلامی آمده حد لواط برای فاعل، در صورت عنف،اکراه یا دارابودن شرایط احصان اعدام و حد لواط برای مفعول در هر صورت وجود یا عدم احصان، اعدام است. 

در تبصره 1 ماده 234 همان قانون آمده در صورتی که فاعل غیر مسلمان و مفعول، مسلمان باشد حد فاعل اعدام است.

اگرکسی اقرار به لواط کرده یا بینه علیه او شهادت داده هزاد،بالغ و عاقل باشد کشته خواهد شد و کسی که با او لواط میشود،در صورتی که بالغ،عاقل و مختار باشد کشته می شود.(شهید ثانی،1389،ص 104)

4-1-5- محاربه

طبق ماده 279 قانون مجازات اسلامی، محاربه عبارت است از کشیدن سلاح به قصد جان،مال یا ناموس مردم یا ارعاب آنها است به نحوی که موجب ناامنی در محیط گردد.به نحوی که با انگیزه شخصی به سوی یک یا چند شخص خاص سلاح بکشد و عمل او جنبه عمومی نداشته باشد و نیز کسی که بر روی مردم سلاح بکشد ولی در اثر ناتوانی موجب سلب امنیت نشود، محارب محسوب نمی شود. و در ادامه آن در ماده 281 قانون مجازات اسلامی عنوان گردیده،راهزنان،سارقان و قاچاقچیانی که دست به سلاح ببرند موجب سلب امنیت مردم و راهها شوند محاربند،و حد محارب یکی از 4 مجازات ذیل است:

الف) اعدام

ب) صلب

پ)قطع دست راست و پای چپ

ت) نفی بلد

انتخاب هر یک از امور چهارگانه فوق به اختیار قاضی است.

شهید اول نیز در لمعه به این موضوع چنین اشاره نموده اند: حد محاربه یکی از امور زیر است: کشتن، به دار آویختن و …برخی گفته اند امور یاد شده به نحو تخییر نیست، بلکه اگر محارب کسی را کشته باشد،و اگر کسی را کشته و مالی را برداشته باشد،دست و پایش به طور مخالف بریده می شود و آن گاه کشته می شود.(شهید اول،1386، ص 248)

4-1-6- سب النبی

جرم سب النبی یکی از جرایم قراردادی است که در حقوق جزای اسلامی مطرح است .سب پیامبر(ص)از جمله جرایمی است که فقها اتفاق نظر دارند که مرتکب این جرم باید کشته شود بر حرمت دشنام و اهانت نسبت به پیامبر دلالت می کند .

قانونگذار نیز مجازات اعدام را برای این جرم پیش بینی کرده است.ماده 262 قانون مجازات اسلامی که مستند قانون جرم موصوف می باشد بیان می دارد: هرکس پیامبر اعظم(ص) و یا هر یک از انبیاء اعظم الهی را دشنام دهد،یا قذف کند،به اعدام محکوم می شود و در ادامه در تبصره اضافه نموده دست به هر یک از ائمه معصومین(ع) یا حضرت فاطمه زهرا(س) یا دشنام به ایشان در حکم سب النبی است.       

شهید ثانی در شرح لمعه می گوید:دشنام دهنده به پیامبر گرامی(ص)یا یکی از امامان (ع)کشته می شود و کشتن آن برای هر کسی که از آن اگاه شود جایز است.(شهید ثانی،1389، ص 152)

4-1-7- ارتداد

مشهور میان فقهاء چنین است که مرتد بر دو گونه است:

4-1-7-1- مرتد فطری

اگر شخصی مرتد فطری باشد یعنی هنگام انعقاد نطفه ی او یکی از پدر یا مادرش مسلمان باشد و این شخص(بعد از بلوغش اظهار اسلام نماید و سپس از اسلام خارج شود)کشته می شود .

4-1-7-2- مرتد ملی

کسی است که پدر و مادرش در حال انعقاد نطفه او کافر باشند و این شخهص بعد از بلوغش اظهار کفر نماید اگر توبه کند چیزی بر او نیست و اگر توبه نکند کشته می شود .(شهید اول،1386، ص 252) 

در قوانین جزایی ایران ،درباره ارتداد نصی وجود ندارد،ولی چون اصل چهارم قانون اساسی ،همه قوانین جمهوری اسلامی ایران را بر احکام شریعت اسلام مبتنی دانسته است و اصل 167 قانون اساسی مقرر می دارد قاضی موظف است کوشش کند حکم هر دعوی را در قوانین مدونه بیاید و…و چون دعوی مذکور به دعاوی مدنی اختصاص یا انصراف ندارد ،باید براساس منابع فقهی مرتد را مجرم شناخت و به مجازات حکم کرد.(مظفری،1381،صص 82 و 83 )

لازم به ذکر است که درلایحه قانون مجازات اسلامی سال 92 ارتداد و مجازات آن بشرح ذیل عنوان شده بودکه مورد تائید نهائی ومنجر به تصویب قانون نشده وهنوز این خلل قانونی در قانون مجازات وجود دارد.

بند 1 ماده 225 لایحه قانون مجازات اسلامی سال  92 : مسلمانی که به طور صریح اظهار و اعلان کند که از دین اسلام خارج شده و کفر را اختیار نموده ،مرتد است.

بند 7 ماده 225 لایحه قانون مجازات اسلامی سال 92 :حد مرتد فطری قتل است.

بند 8 ماده225 لایحه قانون مجازات اسلامی سال 92 :حد مرتد ملی قتل است:اما بعد از قطعیت حکم تا سه روز ارشاد و توصیه به توبه می شود و چنا ن که توبه ننماید ،کشته می شود.

کسی که مردم را به بدعت دعوت کند یا ادعای پیامبری کند.

کسی که مدعی نبوت پس از پیامبر (ص)باشد کشته می شود.

همچنین کسی که در نبوت یا در صدق و راستگویی حضرت محمد (ص) تردید کند،در صورتی که بر ظاهر اسلام باشد کشته می شود.(شهید ثانی ،1389،ص 155)

بند 12 ماده 225 لایحه قانون مجازات اسلامی سال92 :هر کس ادعای نبوت کند، محکوم به قتل است و هر مسلمانی که بدعتی رادردین آن ایجادکند که برخلاف ضروریات دین مبین اسلام باشد،در حکم مرتد است.

4-1-8- ساحری

به اجماع فقهای شیعه ،سحر،حرام وحد ساحر،قتل است.صاحب جواهر در شرح این عبارت می گوید کسی که عمل سحرراانجام دهد،اگرمسلمان باشد،کشته واگرکافر باشد،تادیب می شود(نجفی،1981م، ص 422)

امام خمینی در کتاب تحریرالوسیله می فرماید عمل کننده به سحر اگر مسلمان باشد،کشته می شود و اگر کافر باشد ،تادیب می شود .(موسوی خمینی،1363، ص 429)

در خصوص ساحری نیز در قانون مجازات نص خاصی وجود ندارد و در بند 11 ماده 225 لایحه قانون مجازات اسلامی سال 92 آمده بود: مسلمانی که با سحر و جادو سرو کار داشته و آنرا در جامعه به عنوان حرفه یا فرقه ای ترویج نماید،محکوم به قتل است.که این بند و ماده نیز مورد تائید و منجر به قانون نگردید.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مفهوم خلاقیت و دیدگاه نظریه پردازان درباره خلاقیت