تنیدگی چیست؟

تنیدگی چیست؟

استرس (تنیدگی) چیست؟ بارها و بارها از زبان این و آن و از طریق رسانه­ها این کلمه را شنیده­ایم و حتماً تا به حال متوجه شده­ایم که استرس را بیماری قرن حاضر دانسته­اند. شاید زمانی می­اندیشیدیم که استرس با شرایطی مثل زلزله، جنگهای هسته­ای و شیمیایی و نظامی، طوفان­ها و گرد بادهای شدید ارتباط دارد ولی امروزه متوجه شده­ایم که یک مشاجره کوچک یا ماندن در یک صف و یا گذاشتن کیف در منزل و … نیز می­توانند استرس (تنیدگی) محسوب شوند و حتی گاهی مجموع این استرس­های جزئی می­توانند حتی از استرسهای بزرگ آسیب زننده­تر باشند.

امروزه تحقیقات بیانگر این موضوع هستند که بسیاری از بیماری­های روان ـ تنی یا روانی ـ فیزیولوژیکی، اختلال­های پوستی، تنفسی، قلبی، عفونتهای ناشی از ویروس و باکتری و … می­توانند ریشه روانشناختی داشته و ناشی از تعامل عوامل روانشناختی و جسمانی باشند(دادستان، 1377).

تحقیقات بسیار گسترده­ای در زمینه استرس انجام شده است. از جمله در تحقیقی که توسط «هرینگتن» و همکارانش (1982) انجام شده مشخص گردید که هر اندازه سطح «حرمت خود» بالا، سطح اضطراب پایین و احساس مهار درونی، وسعت دید و تحمل فرد بالا باشد سطح تنیدگی پایین­تر و توان سازش با مسأله بیشتر خواهد بود.

استرس حرفه­ای، عملکرد فرد را در قلمرو اجتماعی، روانشناختی، جسمانی و خانوادگی دچار اختلال می­کند، نارضایتی حرفه­ای، کاهش تردید، افزایش خطاها و تصادفها، تنزّل سطح قضاوت و کندی زمان واکنش را در پی دارد. تغییرات روانشناختی مانند افزایش تحریک­پذیری، اضطراب، تنش، حالت عصبی و ناتوانی در مهار خود، روابط اجتماعی و خانوادگی را مختل می­کند، در ایفای نقش حرفه­ای با پدری و مادری ضعف و سستی بوجود می­آورد، یا تضعیف نظام مصون کننده بدن فرد را مستعد ابتلاء بیماری­ها   می­سازد، کارآمدی وی را قبل و بعد از بروز بیماری کاهش می­دهد و به افزایش بار تنیدگی کسانی که باید این غیبت­ها و کم کاری­ها را جبران کنند، منجر می­شود. در پایان دهه هفتاد، پژوهشگران به بررسی استرس (تنیدگی) حرفه­ای علاقه­مند شدند.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   بودجه چیست؟

در این میان «مورل» (1978) مفهوم جدیدی درباره استرس حرفه­ای پیشنهاد کرد که شامل سه بخش می­باشد، علت، اثر و نتیجه­، به این ترتیب که: «به منظور اجتناب از هر نوع ابهام، اصطلاح فشار به عنوان معادل استرس (تنیدگی) برای توصیف موقعیتهای برونی به کار خواهد رفت. از اصطلاح تش به منزله معادل تنیدگی (در معنای “سلیه”) برای توصیف تأثیر فشار بر فرد، استفاده خواهد شد و ناتوانی در مقابله با این فشار می­تواند و در بر گیرنده نتایجی باشد که از نارضایتی تا انحطاط وضع سلامت، گسترده­اند (دادستان، 1377).

شش منبع تنیدگی حرفه­ای و سازمانی تاکنون مشخص شده­اند که به عواملی که در پی می­آیند وابسته­اند:

1-           شغل فرد

2-           نقش سازمانی فرد

3-           جریان پیشرفت حرفه­ای

4-           روابط حرفه­ای

5-           ساختار و جو سازمانی

6-           رویارویی خانواده ـ کار

 

تنیدگی حرفه­ای

محیط حرفه­ای، نوع کار، افراط یا تفریط در کار، خطرهای جسمانی، چگونگی تطبیق فرد با محیط کار و رویارویی خانواده ـ کار، به منزله منابع تنیدگی یا تنش­های حرفه­ای محسوب می­شوند (دکتر دادستان، 1377).