جهت گیری مذهبی

دانلود پایان نامه

حاضر درچارچوب یک طرح غیر آزمایشی از نوع همبستگی میباشد.
3-5- روش گرد آوری اطلاعات:
در این پژوهش قسمت ادبیات تحقیق و پیشینه مورد مطالعه از روش جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای استفاده شد. و در قسمت جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده است، که با گرفتن مجوز از مراجع ذی ربط و انتخاب افراد به صورت تصادفی ساده به جمع آوری داده ها اقدام گردید، که هرکدام از افراد به طور انفرادی به پرسشنامه ها پاسخ دادند.
3-6- متغیرهای مورد بررسی در قالب یک مدل مفهومی و شرح چگونگی بررسی و اندازه گیری متغیرها:
3-6-1- متغیرهای مستقل(پیش بین):
ابعاد جهت گیری مذهبی. 2.هوش هیجانی .
3-6-2- متغیر وابسته(ملاک):
رضایت مندی زناشویی.
برای اندازه گیری متغیر ابعاد جهت گیری مذهبی،از پرسشنامه ابعاد جهت گیری مذهبی ساخته بهرامی احسان، و برای اندازه گیری متغیر هوش هیجانی از مقیاس هوش هیجانی بار-آن، و برای اندازه گیری متغیر رضایت مندی زناشویی ازمقیاس رضایت مندی زناشویی ساخته جدیری استفاده خواهد شد.
3-7- ابزار پژوهش:
3-7-1- مقیاس ابعاد جهت گیری مذهبی:
الف: ابعاد تأمین کننده جهت گیری مذهبی: اعتقاد به خداوند و روز جزا، اعتقاد به یاری مردم و نیازمندان، اعتقاد به یاری خداوند در روزهای سخت و…
ب: عامل منفی در جهت گیری مذهبی: فقدان مهار خود در مواجهه با گناه، ناشکیبایی در برابر نتیجه کار و تمایل به کسب فوری نتیجه یا دنیا گرایی و…
این مقیاس را بهرامی احسان ساخته و دارای 45 ماده است که آزمودنی ها به هر یک از مواد بر اساس مقیاس لیکرتی “از هرگز تا کاملاً درست” پاسخ می دهند. پرسشنامه شامل چهار خرده مقیاس می شود، که هر یک از خرده مقیاسها ابعاد متفاوتی را می سنجد.
3-7-2- نمره گذاری و تفسیرچهار خرده مقیاس عبارتند از:
3-7-3- جهت گیری مذهبی یا مذهب گرایی
با14گویه9-15-20-23-24-27-31-35-38-40-41-43-44-45. برای نمره گذاری به گزینه کاملاً درست 5 امتیاز و هرگز یک امتیاز تعلق می گیرد.این عامل از گویه های تشکیل شده است که به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم رابطه عمیق قلبی با خدا، با مردم بر اساس آموزه های دینی اتخاذ و انجام رفتارهای توصیه شده دینی، عاقبت گرایی و توجه به آخرت را در بر می گیرد.
3-7-4- سازمان نیافتگی مذهبی
با 16 گویه 1-2-3-8-11-13-14-17-18-21-28-29-30-34-36-39 برای نمره گذاری به گزینه کاملاً درست 5 امتیاز و هرگز یک امتیاز تعلق می گیرد ودوسؤال (27-40)به صورت معکوس نمره گذاری می شود. این عامل از گویه های تشکیل شده است که ویژگی عمومی آن تردید، دودلی، ریا، ناخوشی از زندگی و حیات و پریشانی خاطر است.
3-7-5-ارزنده سازی مذهبی
با 7 گویه(4-10-12-16-19-22-32). برای نمره گذاری به گزینه کاملاً درست 5 امتیاز و هرگز یک امتیاز تعلق می گیرد. این عامل از گویه های تشکیل شده است که ویژگی عمومی آن ارزیابی انعطاف ناپذیر از مذهب و رفتارهای مذهبی است.
3-7-6-کامجویی
با 8 گویه(5-6-7-25-26-33-37-42). برای نمره گذاری به گزینه کاملاً درست 5 امتیاز و هرگز یک امتیاز تعلق می گیرد.این عامل از گویه های تشکیل شده است که ویژگی عمومی آن لذت طلبی و ترجیح آن، عدم اعتقاد عمومی به مذهب، تفسیر شخصی از دستورات دینی و لذت جویی است.
این مقیاس را بهرامی احسان(1381)در ایران هنجاریابی کرده است.
3-7-7-اعتبار
اعتبار درونی- سازه :
به منظور بررسی ساختار هماهنگی درونی پرسش ها وبررسی اعتبار و قابلیت اعتماد و اعتبار مقیاس از روش تحلیل عاملی، استفاده شد. پس از تحلیل نتایج تعداد پرسش ها از 80 به 45 تقلیل یافت( بهرامی احسان، 1380).به منظور بررسی روایی سازه و نیز تحلیل ساختارهای عاملی آزمون، روش تحلیل عاملی با بهره گرفتن از تحلیل مؤلفه های اصلی و در چرخش با بهره گرفتن از روش مایل مستقیم،تکرار شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که مقیاس از چهار عامل اشباع شده است( حسینی قمی و سلیمی بجستانی،1390).
اعتبار درونی محتوا:
روایی محتوایی مقیاس در پژوهش بهرامی احسان،1383 بررسی و تأیید شده است( بهرامی احسان و تاشک،1383). به منظور ارزیابی روایی محتوایی مقیاس، مواد آماده شده به پنجاه کارشناس دینی داده شد، که آنها مقیاس را از نظر روایی محتوایی، مطلوب ارزیابی رده اند( حسینی قمی و سلیمی بجستانی، 1390).
اعتبار بیرونی همزمان:
در پژوهش میزان مقیاس معبد( گلزاری،1381 ) به عنوان ملاک انتخاب و میزان همگرایی مقیاس جهت گیری مذهبی با آن بررسی شده است. نتایج، از همبستگی بسیار بالای این دو آزمون در تمام زمینه ها حکایت دارد( حسینی قمی و سلیمی بجستانی، 1390).
3-7-8- پایایی:
به منظور بررسی ساختار هماهنگی درونی پرسش ها از روش اسپیرمن براون استفاده شد. ضرایب قابلیت اعتماد محاسبه شده از روش اسپیرمن براون برابر 91% بدست آمده است( بهرامی احسان، 1380).
پایایی با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ معادل 85% است. ضریب پایایی با بهره گرفتن از آلفای کرونباخ محاسبه شد که برای زیر مقیاسها بین 85% و 91% بود( بهرامی احسان،1380).
3-8-پرسشنامه هوش هیجانی بار-آن:
این آزمون دارای 15 خرده مقیاس و 90 سؤال می باشد.پاسخهای پرسشنامه بر روی یک مقیاس 5درجه ای در طیف لیکرت(کاملاً موافقم،موافقم،تاحدودی،مخالفم،کاملاً مخالفم) تنظیم شده است.
خرده مقیاسهای پرسشنامه عبارتند از:
خودآگاهی (ES): توانایی آگاه بودن و فهم احساس خود.
خودابرازی (AS): توانایی ابراز احساسات، باورها و افکار صریح و دفاع از مهارت های سازنده و بر حق خود.
احترام به خود (SR ): توانایی آگاه بودن از ادراک خود، پذیرش خود و احترام به خود.
خودشکوفایی(SA): توانایی درک ظرفیت بالقوه و انجام چیزی که می توان انجام داد، تلاش برای انجام دادن و لذت بردن.
استقلال (IN): توانایی هدایت افکار و اعمال خود و آزاد بودن از تمایلات هیجانی.
همدلی (EM): توانایی آگاه بودن و درک احساسات دیگران و ارزش دادن به آنها.
مسئولیت پذیری اجتماعی (RE): توانایی ابراز خود به عنوان یک عضو دارای حس همکاری، مؤثر و سازنده در گروه.
رابطه بین فردی (IR): توانایی ایجاد و حفظ روابط رضایت بخش متقابل که به وسیله نزدیکی عاطفی، صمیمیت، محبت کردن و محبت گرفتن توصیه می شود.
واقع گرایی (RT): توانایی سنجش هماهنگی بین چیزی که بطور هیجانی تجربه شده و چیزی که به طور واقعی وجود دارد.
انعطاف پذیری (FL): توانایی سازگار بودن افکار و رفتار با تغییرات محیط و موقعیت ها.
حل مسئله (PS): توانایی تشخیص و تعریف مشکلات، به همان خوبی خلق کردن و تحقق بخشیدن راه حل های مؤثر و بالقوه.
تحمل استرس (ST): تحمل مقاومت کردن در برابر رویدادها و موقعیت های استرس زا و هیجانات قوی، بدون جا زدن و یا رویارویی فعال و مثبت با استرس.
کنترل تکانه (IC): توانایی مقاومت در برابر یک تکانه، سائق یا فعالیت های آزمایشی و یا کاهش آنها، همچنین توانایی کنترل هیجانات خود.
خوش بینی ( OP): توانایی زیرکانه نگاه کردن به زندگی و تقویت نگرش های مثبت، حتی در صورت بروز بد بختی احساسات منفی.
شادمانی (HA): توانایی احساس خوشبختی کردن با زندگی خود، لذت بردن از خود و دیگران، داشتن احساسات مثبت، صریح، مفرح و شاد(فتحی آشتیانی،.1392).
3-8-1- اعتبار و روایی:
در تحقیق بار – آن (1997)، ضرایب باز آزمایی بعد از یک ماه 85/0 و بعد از چهار ماه 75/0 گزارش شده است. در بررسی دیگری، همسانی درونی با بهره گرفتن از روش آلفای کرونباخ در هفت نمونهاز جمعیت های مختلف، برای خرده مقیاس ها بین 69/0( مسئولیت پذیری اجتماعی) تا 86/0( احترام به خود) با میانگین 76/0 به دست آمد( بار-آن و پارکر،2000).
لازم به ذکر است این پرسشنامه روی دانشجویان ایرانی( دهشیری، 1382) نرم شده و تعداد عبارت های آن از 117 به 90 عبارت کاهش یافته است و اعتبار این پرسشنامه از طریق محاسبه آلفای کرونباخ برای دانشجویان پسر 74/0 و برای دانشجویان دختر 68/0 و برای کل افراد 93/0 گزارش شده است. همچنین ضریب اعتبار به روش زوج و فرد 88/0 به دست آمد. روایی این پرسشنامه نیز با روش تحلیل عاملی اکتشافی در پژوهش دهشیری(1382) محاسبه شد که از بین 13 عامل در ساختار عاملی نمونه امریکای شمالی ( بار-آن، 1997)، هشت عامل برای آزمودنی های ایرانی روایی داشت. همچنین بین میانگین نمره هر یک از خرده مقیاس ها و میانگین نمره کل پرسشنامه، رابطه مستقیم و معنادار وجود دارد. یعنی تمام خرده مقیاس ها ی موجود در پرسشنامه با متغیر هوش هیجانی دارای ارتباط مستقیم است.
3-8-2- نمره گذاری و تفسیر نمرات:
از آنجا که گزینه ها بر روی یک طیف 5 درجه ای لیکرت تنظیم شده اند، نمره گذاری از پنج به یک ( کاملاً موافقم 5 و کاملاً مخالفم1 ) و در بعضی سؤال ها با محتوای منفی یا معکوس از یک به پنج انجام می شود.نمره کل هر مقیاس برابر با مجموع نمرات هر یک از سؤال های آن مقیاس و نمره کل آزمون برابر با مجموع نمرات 15 مقیاس می باشد. کسب امتیاز بیشتر در این آزمون نشانگر موفقیت برتر در مقیاس مورد نظر یا در کل پرسشنامه و برعکس می باشد.نمرات متوسط و بالاتر در افرادی گزارش می شود که به طور بالقوه در کارکرد هیجانی و اجتماعی مؤثر هستند. نمرات بالا پیش بینی کننده بهتری برای کارکرد مؤثر در برابر تقاضا و فشارهای محیطی است و نشان می دهد که مهارت های هیجانی اندازه گرفته شده، قوی، توسعه یافته و دارای عملکرد مؤثر هستند. از سوی دیگر نمرات پایین بر ناتوانی در موفقیت در زندگی و وجود مشکلات هیجانی، اجتماعی یا رفتاری اشاره دارد. نمرات پایین در خرده مقیاس های تحمل استرس، کنترل تکانه، واقع گرایی و حل مسئله برای کنار آمدن با محیط، مشکل آفرین ترند ( بار-آن و پارکر،2000).
خرده مقیاس ها و شماره عبارت های مربوط به هر یک از آنها:
حل مسأله: 1-16-31-46-61*-76.
شادمانی: 2*-17*- 32-47-62-77*.
استقلال: 3-18*-33*-48*-63*-79*.
تحمل استرس: 4-19*-34*-49-64*-78*.
خود شکوفایی: 5-20*-35*-50*-65-80*.
خودآگاهی هیجانی: 6-21*-36*-51-66-81*.
واقع گرایی: 7-22*-37*-52*-67*-82*.
روابط بین فردی: 8-23-38-53-68-83.
خوش بینی: 9-24-39-54-69-84*.
احترام به خود: 10-25-40*-55-70-85.
کنترل تکانه: 11*-26*-41*-56*-71*-86*.
انعطاف پذیری: 12*-27*-42-57*-72*-87*.
مسئولیت پذیری اجتماعی: 13-28-43-58*-73-88.
همدلی: 14-29-44-59-74-89.
خود ابرازی: 15*-30-45*-60-75*-90*.
علامت * به معنی آن است که نمره گذاری در این عبارت به صورت معکوس انجام می شود.
3-9- مقیاس رضایت مندی زناشویی جدیری:
این آزمون دارای 10 مؤلفه و 50 سؤال می باشد، که سهم هر یک از مؤلفه ها 5 سؤال است. این مؤلفه ها عبارتند از: صفات شخصیتی، ارتباط کلامی، حل اختلاف و تعارض، پایبندی های مذهبی زوجین، روابط جنسی، مدیریت مالی و اقتصادی، تفریح اوقات فراغت خانواده، رفت و آمدهای فامیلی، تولید فرزند و فرزندپروری و نقش زن و شوهری( جدیری،1387).
3-9-1- مؤلفه‌های آزمون
این آزمون ده مؤلفه و پنجاه پرسش دارد که سهم هر یک از مؤلفه‌ها پنج پرسش به شرح زیر است:
1- ارتباط کلامی (پرسش‌های 1، 2، 3، 5 و 15):‌ این مؤلفه به رفتار‌های کلامی‌ همسران در تعامل با یکدیگر از منظر دینی مربوط می‌شود. رعایت عفت و ادب در کلام و پرهیز از آزار رساندن توسط زبان و ابراز محبت کلامی‌، از ویژگی‌های ‌این خرده‌مقیاس است. نمره بالا نشان‌دهنده وجود رابطه کلامی ‌سالم بین زوجین است.
2- پایبندی‌های مذهبی (پرسش‌های 6 تا 10): ‌این مؤلفه میزان توجه همسران به مبدأ متعال و رعایت حریم خداوند را در زندگی زناشویی می‌سنجد. نمره بالا در ‌این مقیاس، نشانگر تعهد همسران در ادای وظایف‌شان و ملاک‌ بودن مذهب و پایبندی به آن در زندگی زناشویی است.
3- حل تعارض (پرسش‌های 11، 12، 13، 14 و 4): ‌این مؤلفه به احساسات، اعتقادات و نگرش‌های شخص درباره به وجود آمدن یا حل تعارض مربوط می‌شود. نمره بالا در‌ این مقیاس، نشان‌دهنده وجود توافق و هراس در زندگی زناشویی و ظرفیت حل تعارض از راه‌های معقول می‌باشد.
4- مدیریت مالی (پرسش‌های 16 تا 20):‌ این مؤلفه به نحوه اداره امور مالی زندگی زناشویی و نگرش‌های همسران درباره نوع مدیریت مالی منزل مربوط می‌شود. نمره بالا در ‌این مقیاس، بیانگر مدیریت خوب امور مالی و رضایت همسر از ‌این نوع مدیریت است.
5- روابط جنسی (پرسش‌های 21 تا 25): ‌این مؤلفه نگرش‌ها و نگرانی‌های همسر را درباره روابط جنسی می‌سنجد. نمره بالا در‌این مقیاس، نشانگر نبود وجود مشکل جدی در‌ این باره و احساس رضایت همسران از ‌این رابطه است.
6- فعالیت‌های اوقات فراغت (پرسش‌های 26 تا 29 و 34): ‌این مؤلفه ترجیح‌های زن و شوهر را درباره‌ فعالیت‌های اوقات فراغت و گذران آن در کنار همسر ارزیابی‌ می‌کند. نمره بالا در‌ این مقیاس، نشان‌دهنده انعطاف‌پذیری و توافق درباره استفاده از زمان‌های فراغت و احساس رضایت از کنار هم بودن در‌ این اوقات است.
7- مسائل شخصیتی (پرسش‌های 30 تا 33 و 35): ‌این مؤلفه رضایت یا نارضایتی همسران را از ویژگی‌ها، صفات و رفتار‌های همدیگر می‌سنجد. نمره بالا نشان‌دهنده رضایت از ویژگی‌های شخصیتی همسر می‌باشد.
8- فرزندان و فرزند‌پروری (پرسش‌های 36 تا 40):‌ این مؤلفه نگرش والدین را نسبت به فرزندان و رضایت یا نارضایتی آنان را در نوع فرزند‌پروری همسر ارزیابی می‌کند. نمره بالا در‌ این مقیاس، نشانگر نگرش مثبت والدین به فرزند‌آوری و احساس رضایت از فرزند‌پروری همسر است.
9- نقش زن و مرد (پرسش‌های 41 تا 45): ‌این مؤلفه، نحوه ‌ایفای نقش زن و شوهر در زندگی و رضایت آنان را از انجام وظایف توسط طرف مقابل ارزیابی می‌کند. نمره بالا در ‌این مقیاس، بیانگر ‌ایفای مسئولیت زن یا شوهری و احساس رضایت از طرف مقابل در‌ این مورد می‌باشد.
10- صله ارحام (پرسش‌های 46 تا 50): ‌این مؤلفه نگرش و کنش همسران را درباره رفت‌وآمد با اقوام و فامیل می‌سنجد. نمره بالا در‌ این مقیاس، نشان‌دهنده نگرش مثبت به ‌این‌گونه روابط و احساس رضایت از آن است.
3-9-2- اعتبار
از مسائل مهم در آزمون‌سازی، اعتبار است. ‌این واژه مفاهیمی‌ مانند ثبات یا هماهنگی، اعتماد‌پذیری، پیش‌بینی‌پذیری، همگونی، حساسیت، دقت، تکرار‌پذیری و باز پدید‌آوری را دربر‌می‌گیرد. محقق برای برآورد اعتبار پرسش‌نامه رضامندی زناشویی، از ضریب همسانی درونی(آلفای‌کرونباخ) و ضرایب اسپیرمن براون و ضریب دونیمه‌سازی گاتمن اقدام کرده است. نتایج نشان می‌دهد پرسش‌نامه اعتبار نسبتاً بالایی دارد.
3-9-3- روایی
مقصود از روایی پرسش‌نامه آن است که وسیله مزبور واقعاً بتواند ویژگی مورد مطالعه را اندازه بگیرد، نه متغیر دیگری را.  نتایج برای به‌دست آوردن روایی آن، از روش همبستگی اسپیرمن (روایی محتوایی) و ضریب همبستگی پیرسون (روایی وابسته به ملاک از نوع همزمان) استفاده شده است. نشان می‌دهد پرسش‌نامه روایی بالایی دارد.
3-9-4- شیوه نمره‌گذاری و تفسیر
برای هر یک از پرسش‌های ‌این پرسش‌نامه، پنج گزینه منظور شده است. سؤالهای 3-5-6-8-10-13-15-19-22-24-25-27-28-30-32-35-43-44-49 به صورت هرگز:4، به ندرت:3، گاهی اوقات:2، اغلب:1، همیشه:صفر، بقیه سؤالات به صورت بلعکس نمره گذاری می شود. حداکثر نمره آزمودنی در ‌این پرسش‌نامه دویست است. نمره بالا‌تر، نشانه رضا‌مندی بیشتر زناشویی است.
فصل چهارم:یافته های تحقیق
فصل چهارم:
یافته های تحقیق

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   کارکرد خانواده

هدف این فصل تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده است. داده های به دست آمده از اجرای پژوهش با بهره گرفتن از آمار استنباطی (رگرسیون چندگانه،ضریب همبستگی پیرسون ) و با بهره گرفتن از نرم افزار20 spss مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.در این پژوهش ابعاد جهت گیری مذهبی و هوش هیجانی به عنوان متغیرهای پیش بین و رضایت مندی زناشویی به عنوان متغیر ملاک مورد بررسی قرارگرفت؛ یک روش آماری که به‌ما این امکان را می‌دهد تا نمره یک فرد در یک متغیر را براساس نمره‌های او

دیدگاهتان را بنویسید