سازمان های بین المللی و سازمان های مردم نهاد

دانلود پایان نامه

ه- سازمانی که به هیچ حزب سیاسی وابسته نبوده و به طور کلی متعهد به خدمت برای توسعه و رفاه اجتماعی است.
و- سازمان های مردم نهاد با اراده دولت ها تاسیس نشده و توسط دولت ها مدیریت نمی‌شوند.
مزیت این سازمان‌ها بر سازمان‌های دولتی در این است که اولا این سازمان ها می‌توانند مردم فقیر و افراد آسیب دیده و در معرض آسیب را در سطح محدود محله، روستا و غیره شناسایی کرده و به آنها کمک نمایند. دوما این سازمان ها به دلیل ماهیت داوطلبی خود با هزینه‌های کمتر، بهترین کارایی را در خدمترسانی دارند. سوما سازمان‌های مردم نهاد به وسیله کار با گروههای جامعه مشارکت محلی را ارتقا می‌بخشند و بر ابتکارات خودیاری محلی و کنترل برنامه ها تاکید دارند و نهایتا این سازمان ها متناسب با نیازها و شرایط محلی نوآوری می کنند و خود را با آنها تطبیق می دهند. بدین ترتیب می توان نتیجه گرفت مجموع شرایط اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی در جامعه ایرانی منجر به شکل‌گیری دو الگوی مشارکتی در راستای پاسخ به بخشی از نیازهای جامعه ایرانی شده است. این الگوهای مشارکتی سازمان‌هایی را شکل داده اند که دارای ویژگیهایی هستند که می توان آنها را نسبت به سازمان های دولتی در جامعه ایرانی کاراتر ساخت که از جمله آنها می‌توان به مردمی بودن، انعطاف پذیری، صمیمیت و خدمات بدون چشم داشت اشاره کرد. بنابراین در شرایط امروزی جامعه ایرانی می توان این الگوهای مشارکتی را در راستای اهداف توسعه‌ایی و پیشگیری از مولفه‌های سلبی توسعه از جمله آسیب های اجتماعی بکار گرفت(غلامرضایی:1390، 43).
2-3-وضعیت فعلی سازمانهای غیردولتی
نهادها و تشکل های مردمی را می توان در دو گروه سنتی و مدنی طبقه بندی کرد. اطلاعات دقیقی از نهادهای مردمی سنتی به دلیل غیررسمی بودنشان در دست نیست، اما از سازمان‌های مدنی و یا از سازمان‌های غیردولتی به خاطر بعد رسمی و ثبت آنها می توان اطلاعات نسبی ارائه کرد. سازمان های غیردولتی را می‌توان بر اساس معیارهای گوناگون از جمله فعالیت، موضوع فعالیت و سطح فعالیت به گونه های مختلفی تقسیم کرد. بانک
جهانی این سازمان ها را به دو گونه سازمان های اجرایی و ترویجی طبقه بندی کرده است. سازمان‌های عملیاتی بر اساس گستره فعالیت به چهار دسته سازمان‌های غیردولتی محله محور، سازمان های غیردولتی شهر مقیاس، سازمانهای غیردولتی ملی و سازمانهای غیردولتی بین المللی تقسیم می شوند. سازمان های ترویجی به موضوع
فعالیت سازمان ها اشاره دارد. کلارک بر اساس فعالیت، سازمان های غیردولتی را به شش گروه سازمانهای رفاهی، سازمانهای فعال در زمینه نوآوری های فنی، پیمانکاران خدمات دولتی، سازمانهای توسعه که حول محور خودیاری، توسعه اجتماعی و ایجاد دموکراسی فعالیت دارند، سازمانهای حمایت از فقرا و گروهها یا شبکه های حمایتی تقسیم می کند. براساس موضوع فعالیت، سازمان های غیردولتی را می توان به چهار دسته سازمانهای
تبلیغاتی، سازمانهای تخصصی، سازمانهای عام و سازمانهای بشردوستانه طبقه بندی کرد. به لحاظ جهت گیری سازمان‌های غیردولتی را می توان در چهار گروه جهت‌گیری خیریه، جهت گیری خدماتی، جهت‌گیری مشارکتی و جهت گیری توانمندسازی طبقه بندی کرد. سازمانهای غیردولتی با ایفای نقشهای نظارتی، بسیج، جذب و هدایت منابع انسانی، مادی و معنوی می‌توانند بهترین نمود از مشارکت مردمی باشند که با انسجام بخشی به گروههای انسانی هم هدف، راهگشای دستیابی به اهداف توسعه پایدار در منابع ملی باشند. سازمانهای غیردولتی در کنار بخش خصوصی و دولت، رکن سوم توسعه پایدار را تشکیل می‌دهند(صفاری:1384، 291).
2-4-آشنایی با ساختار اداری معاونت امور سازمانهای مردم نهاد مرکز امور اجتماعی
نظر به اهمیت و جایگاه سرمایه های اجتماعی در فرآیند توسعه کشور و ضرورت بهره‌برداری از این سرمایه ها دربرنامه های توسعه، معاونت امور سازمانهای مردم نهاد در مرکز امور اجتماعی و فرهنگی وزارت کشور از سال 1386 تاسیس گردید. هدف از تاسیس این معاونت ساماندهی مشارکتهای مردمی و برنامه ریزی جهت تقویت حضور مردم در عرصه های مختلف اجتماعی و فرهنگی بوده و بطورکلی این معاونت ماموریت دارد تا مشارکتهای مردمی را درقالب سازمانهای مردم نهاد و در چارچوب موضوعاتی مانند امور اجتماعی، امور خیریه، امور بشردوستانه، عمران و آبادانی، بهداشت و درمان، امور زنان، آسیب دیدگان اجتماعی، محیط زیست و امثالهم ساماندهی نموده و امکان شکوفایی ظرفیتهای بالقوه موجود دراین سازمانها را در عرصه های مختلف اجتماعی فراهم سازد. نظارت بر فعالیت سازمانهای مردم نهاد، آسیب شناسی و برنامه ریزی برای رفع نارسائیها و هدایت این سازمانها در مسیر منافع عمومی و همچنین قانونمند نمودن فعالیت و ایجاد شفافیت دراین خصوص نیز ازجمله ماموریت های معاونت امور سازمان های مردم نهاد مرکز امور اجتماعی و فرهنگی وزارت کشور می باشد. در حال حاضر معاونت امور سمن ها شامل پنج گروه تاسیس، نظارت، توانمندسازی و آموزش، انجمن های دوستی و سایت آمار و اطلاعات است. وظایف هرکدام از گروهها به شرح زیر است:
الف. تاسیس و صدور پروانه فعالیت سازمانهای مردم نهاد
در این بخش کلیه اقدامات مربوط به فرآیند تاسیس سمن ها اعم از دریافت و بررسی تقاضای تاسیس، تشکیل پرونده و طی مراحل قانونی مربوط به بررسی صلاحیت‌های عمومی و تخصصی سمن‌ها، تکمیل پرونده و ارسال به هیات نظارت مرکزی جهت صدور رأی و اقدامات مربوط به ثبت سمن ها صورت می‌پذیرد(دماری و همکاران:1393، 550).
ب. نظارت بر فعالیت سازمانهای مردم نهاد
دریافت و رسیدگی به گزارش‌های مالی و اجرایی موردی و سالانه سازمان‌های مردم نهاد، نظارت بر نحوه برگزاری مجامع عمومی، نظارت بر تدوین صورتجلسات مجامع عادی و فوق‌العاده، دریافت و رسیدگی به درخواست های تطبیق سازمان‌ها طبق ماده 30 آیین‌نامه اجرایی سازمان های مردم نهاد، بازرسی از دفاتر سمن ها و بررسی دفاتر و اسناد مالی آنها، رسیدگی به تخلفات سمن‌ها و تهیه گزارش مستند از آنها و ارسال به هیات نظارت مرکزی جهت رسیدگی و صدور رأی، بازرسی از هیات های نظارت استان‌ها، پیگیری پرونده‌های قضایی سمن‌ها در مراجع قضایی، تمدید پروانه فعالیت سازمان‌های مردم نهاد پس از طی مراحل قانونی، از فعالیت‌های این بخش می باشد(گل محمدی و یوسفی:1389، 15).
ج. برنامه‌ریزی، آموزش و توانمندسازی سازمانهای مردم نهاد
برنامه ریزی در راستای آموزش، توانمندسازی و حمایت از سازمان‌های مردم نهاد، تقویت توان علمی و عملیاتی مدیران و کارشناسان بخش دولتی و غیردولتی مرتبط با امور سازمانهای مردم نهاد از قبیل استانداری‌ها، فرمانداری‌ها و دستگاه های تخصصی، تشکیل اتاق های فکر به منظور دستیابی به راهکارهای علمی و موثر جهت بهبود مدیریت امور سازمانهای مردم نهاد، ایجاد هماهنگی با دستگاه های تخصصی و نظارتی در راستای حمایت از سمن ها، پیگیری در راستای قانونمند نمودن جایگاه سازمان های مردم نهاد از طریق مراجع قانونی، ساماندهی امور مربوط به سازمانهای مردم نهاد، برگزاری دورههای آموزشی، برگزاری همایش ها و نشست های تخصصی و نمایشگاه های مربوط به دستاوردهای سمنها در سطح ملی و استانی و حمایت از طرح ها و پروژه های سمن ها، از جمله برنامه ها و فعالیت های این بخش می باشد(دماری و همکاران:پیشین، 556).
د. نظارت بر تاسیس و فعالیتهای انجمنهای دوستی و سازمان‌های مردم‌نهاد بین المللی
در این بخش اقدامات مربوط به تاسیس انجمن‌های دوستی و سازمان‌های مردم نهاد بین المللی با تابعیت ایرانی، نظارت بر فعالیت این سازمان‌ها و همچنین سازمانهای مردم نهاد خارجی که قصد فعالیت در کشور ایران را دارند، پایش مشارکت سازمان‌های مردم نهاد در برنامه‌های مجامع و سازمان های بین المللی و در سایر کشورها، حمایت از فعالیت این سازمان‌ها با همکاری و تعامل با مرکز هماهنگی انجمن های دوستی وزارت امور خارجه، صورت می پذیرد(پیشین).
هـ. مدیریت سایت و سیستم مکانیزه امور سازمانهای مردم نهاد، اطلعرسانی آمار
مدیریت سیستم مکانیزه امور سازمان های مردم نهاد، نظارت و ارزیابی امور مکانیزه استانداری ها و دستگاه‌های تخصصی، دریافت و درج اخبار و اطلاعات سازمان های مردم نهاد و انعکاس الکترونیکی آنها، مدیریت اطلس تمام شماری سازمان‌های مردم نهاد و مدیریت سیستم اطلاعرسانی معاونت امور سازمان‌های مردم نهاد از اقدامات این بخش می باشد(پیشین، 557).
2-5-بنیان های نظری سازمان‌های مردم نهاد
از آنجا که اصطلاح سازمان غیردولتی یا سازمان‌های مردم نهاد اصطلاح لاتین بوده و اساسا مفهومی وارداتی است، پارچوب‌های نظری موبوط نیز در قالب نظریه‌های جامعه شناختی غربی ارائه گردیده‌اند. اما از سوی دیگر می‌بینیم که در دیدگاه اسلامی، تعاون، همکاری و مشارکت از جایگاه مهمی برخوردار است و تشکل‌های مردمی با چارچوب‌های نظری دینی قابل تعریف هستند، که به طور اجمالی بیان می‌کنیم.
2-5-1-زمینه‌های نظری سمن‌ها در غرب
در متون متفکران غربی پیدایی و تدام فعالیت سمن‌ها ریشه در تاریخ تحولات مغرب زمین دارد و همراه با تئوری های گوناگون کلاسیک، انسجام اجتماعی، جنبش‌های اجتماعی، نظریه شبکه و شبکه‌های اجتماعی مطالعه شده است. در یک دسته بندی کلی دیگر می توان سه رویکرد عمده را برای ایجاد و فعالیت تشکل‌های غیردولتی در نظر گرفت: رویکرد رفتار گرایی، رویکردنهادگرایی و رویکرد جامعه مدنی. از خلال این رویکردها نیز نظریات خردتری به وجود آمده‌اند. در زیر به طور اجمالی این رویکردها را مرور می کنیم: