قانون مالیات‌های مستقیم و معیارهای اخلاقی

دانلود پایان نامه
Shelton, 1999
18
تأثیر اهمیت مشتری بر استقلال حسابرس در پستهای سازمانی
در این پژوهش، اهمیت مشتری بهعنوان نسبتی از کل درآمدهای دریافتی از یک مشتری، تحت حقالزحمههای حسابرس و غیر حسابرسی و هزینههای کل بررسی گردید. نتایج این بررسی نشان داد که بین اهمیت مشتری و استقلال حسابرس رابطه معناداری وجود ندارد.
Chan, 2009
2-5- پیشینه حسابرسی در ایران
حسابرسی به مفهوم بازرسی در ایران و اسلام به زمانی برمی‌گردد که منبعی (اعم از مالی و غیرمالی) درجایی وجود داشته و هرگاه انتقال ثروت مطرح‌شده، نوعی نظارت و بازرسی را نیز با خود به همراه داشته است (حساس یگانه، 1388). در زمان عباسیان، صاحبان قدرت و حامیان حکومت به موضوع برید علاقه بسیاری داشتند تا حدی که خودشان جزء اداره برید درمی‌آمدند و اوضاع‌واحوال افراد و مملکت را به‌طور شخصی تفتیش می‌کردند. منصور خلیفه عباسی می‌گوید که من بیش از هرکسی به چهار نفر مأمور نیازمندم، اول، قاضی بی‌پروا؛ دوم، رئیس گزمه که داد ستمدیده را از ستمگر بستاند؛ سوم، تحصیلداری مالیاتی که عادلانه رفتار کند و درنهایت، بازرسی که عملکرد این سه نفر را به‌درستی گزارش کند (حساس یگانه، 1388).
در عهد سامانیان، دو دیوان اهمیت فراوانی داشتند؛ یکی دیوان خزانه‌داری که مسئولیت حساب، حسابداری و امور مالی و دخل‌وخرج را بر عهده داشت و دومی، دیوان اشراف که وظیفه آن نظارت بر دخل‌وخرج دولت بود. با پیروزی انقلاب مشروطه و تصویب قانون اساسی در آن زمان، فصل جدیدی از حسابداری و حسابرسی در ایران آغاز شد. انقلاب مشروطیت در اوج وخامت اوضاع اقتصادی، کسر بودجه و استقراض‌های خارجی به پیروزی رسید؛ لذا عمده‌ترین مشغله انقلابیون ساماندهی اوضاع آشفته و مناسبات ازهم‌گسیخته و تمرکز بر کنترل مخارج و مصارف دولت و دربار بوده است. پیدایش مفاهیم اولیه دفترداری، حسابداری و حسابرسی (بیشتر دولتی) در ایران، مولود چنین مشغله‌ای بوده که از همان ابتدا در قوانین انعکاس یافته است. تصویب نخستین قوانین حسابداری و حسابرسی دولتی در ایران به دوره دوم مجلس شورای ملی برمی‌گردد که این قوانین از دیدگاه پیشینه حسابداری و حسابرسی در ایران، دارای اهمیت بوده است (حساس یگانه، 1388).
در ایران اولین قانونی که به حسابرس (بازرس) در بخش غیردولتی اشاره‌کرده است، قانون تجارت مصوب 13/02/1311 است. در این قانون، در مواد 62، 63 و 64 به بازرسان شرکت اشاره‌شده و از آن‌ها به‌عنوان کمیسر و مفتش یادشده است. سرانجام این قانون با به تصویب رساندن اساسنامه جامعه حسابداران ایران با حضور 218 نفر در سال 1325، مختوم شد. بعد از اتفاق‌های فوق تا زمان تصویب ماده 33 قانون مالیات بر درآمد املاک مزروعی و مستغلات و حق تمبر مورخ 16/01/1335 که می‌توان آن را نخستین مرحله رسمیت یافتن حسابداری و حسابرسی در ایران شناخت، اقدامی صورت نگرفته بود (حساس یگانه، 1388). در این ماده از قانون از حسابرس با عنوان محاسب و کارشناس قسم‌خورده یادشده است. پس‌ازآن در مرداد 1340، وزارت دارایی بر اساس اختیارات حاصل از ماده یادشده، آیین‌نامه مربوط به تأسیس انجمن محاسبان قسم‌خورده و کارشناسان حساب را به‌منظور تشکیل مرجع رسمی جهت رسیدگی به حساب‌ها و دفترهای اشخاص و شرکت‌ها و موسسه‌های دیگر و اظهارنظر محاسباتی صادر کرد که سرانجام آن به تشکیل نخستین تشکیلات و انجمن حسابداران و حسابرسان ایرانی با 36 نفر عضو در تاریخ 15 آذرماه 1341 انجامید (حساس یگانه، 1388) و این همان روزی است که هرسال در ایران از آن به‌عنوان روز حسابدار یاد می‌شود. انجمن فوق تا خردادماه 1343 تنها تشکیلات و جامعه حرفه‌ای حسابداری و حسابرسی ایران بود تا اینکه در 30 خرداد 1343 انجمن دیگری بنام انجمن حسابداران ایران تأسیس شد که فعالیت این تشکل در قالب آگهی تأسیس آن در روزنامه بود، ولیکن فاقد هرگونه فعالیت در این زمینه بوده است. هنوز بیش از سه سال از تأسیس انجمن محاسبین قسم‌خورده و کارشناسان حساب ایران نگذشته بود که مطابق قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 28 اسفند 1345، مقرر شد جهت استفاده از نتایج حسابرسی و رسیدگی به دفترها و حساب مؤدیان برای تعیین درآمد مشمول مالیات، عده‌ای بنام حسابداران رسمی تعیین شوند. به دنبال موارد اتفاق افتاده، در اسفند 1351 عده‌ای از حسابداران رسمی به فکر ایجاد تشکیلات مستقل خود افتادند که منجر به تشکیل انجمن حسابداران خبره در سال 1353 شد (حساس یگانه، 1388).
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1359، طی مصوبه مجمع عمومی سازمان صنایع ملی ایران جهت تعیین مالکیت صنعتی، تشکیلات حسابرسی سازمان صنایع ملی و سازمان برنامه‌وبودجه تأسیس شد. غیرازاین موسسه، موسسه حسابرسی دیگری توسط بنیاد مستضعفان و بنیاد شهید دایر شد. در سال 1362 با تصویب طرح قانونی تشکیل سازمان حسابرسی کوشش شد تا با ادغام موسسه‌های دولتی اشاره‌شده، تشکیلات واحد دولتی ایجاد شود. به دلیل مشکلات موجود در حرفه و نیاز فراوان جامعه به خدمات حرفه حسابداری و حسابرسی، لایحه استفاده از خدمات تخصصی و حرفه‌ای حسابداران ذیصلاح به‌عنوان حسابدار رسمی در سال 1372 در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید که سرانجام به تشکیل جامعه حسابداران رسمی در سال 1380 انجامید (حساس یگانه، 1388). بر اساس آخرین آمار منتشرشده از سوی جامعه حسابداران رسمی، در حال حاضر جامعه با 2337 عضو در قالب 878 نفر به‌عنوان شریک در 267 موسسه حسابرسی، 228 نفر در سازمان حسابرسی، 244 نفر در استخدام موسسه‌های حسابرسی، 76 نفر به‌صورت شاغل انفرادی به امر حسابرسی می‌پردازند و درنهایت 644 عضو به شغلی غیر از حسابرسی اشتغال دارند.
2-6- جمع‌بندی
در این فصل سعی بر آن شد که به‌طور کامل مبانی نظری متغیرهای موردبررسی در این پژوهش موردمطالعه قرار بگیرد. در این بخش ابتدا مباحث اخلاقی در این حوزه مطرح گردید و بر این نکته اشاره گردید که اخلاق می‌تواند مجموعه‌ای از معیارهای اخلاقی جهت بررسی درستی یا نادرستی یک موضوع باشد (Gitman & McDaniel, 2002). در ادامه به نیاز حسابداران حرفه‌ای به اخلاق و تهدیدهای اخلاقی در حرفه حسابرسی موردبررسی قرار گرفت. سپس به تئوری رفتارهای ناکارآمد پرداخته شد. مطالعات متعددی در خصوص رفتارهایی که ممکن است به‌طور ناکارآمد بر حسابرسی شرکت‌ها اثرگذار باشد موردبررسی قرار گرفت (Peytcheva, 2008) (Donnelly et al., 2003) (McNamara et al., 2003) (Kelley & Margheim, 1990) (Piano et al., 2011). با توجه به مطالعات انجام‌شده، حسابرسان باید دستورالعمل اصول اخلاقی را رعایت کنند و در زمان اطمینان دهی و اظهارنظر نسبت به صورت‌های مالی، استقلال خود را حفظ نمایند (Alderman & Deitrick, 1982) (McDaniel, 1990) (Otley & Peirce, 1995) (Margheim & Pony, 1986).
سپس در این بخش از پژوهش سعی شد از فاکتورهایی شامل پیچیدگی کار، استقلال حسابرس، فشار بودجه زمانی و اهمیت مشتری به‌عنوان برخی از رفتارهای ناکارآمد و اثر هر یک از آن‌ها را که ممکن است با تغییر شغل ارتباط داشته باشد، موردبررسی و مطالعه قرار گرفت. برخی از مطالعات پیشین نشان از اثر مثبت و منفی متغیرها، بر اساس رابطه فرضیه‌های این پژوهش، بر رفتارهای ناکارآمد دارند (Humphrey et al., 1992) (Antle, 1984) (Lindsay, 1990) (Alderman & Deitrick, 1982) (Lightner & Leisenring, 1983) (Kelly & Margheim, 1987) (Lehmann & Norman, 2006). از طرف دیگر با توجه به تحقیقات پیشین این رفتارهای ناکارآمد ممکن است تنها در افرادی که در سطوحی پایین‌تر از انتظارات شخصی یا نظارتی عمل می‌کنند رخ دهد چراکه آن‌ها خود را برای دستیابی به عوامل ضروری، برای دوام کاری در سازمان از طریق تلاش خود قابل نمی‌بینند. بنابراین رفتار ناکارآمد به‌عنوان موضوعی حیاتی در شرایطی محسوب می‌شود که اهداف شخصی و یا سازمانی نمی‌توانند از طریق ابزارهای عملی معمول، کسب شوند.
درنهایت در این فصل به بررسی هریک از فاکتورهای مورداشاره به‌عنوان رفتار ناکارآمد و با توجه به مطالعات پیشین به اثر آن بر تغییر شغل در مؤسسات حسابرسی پرداختیم (Dole & Schroeder, 2001) (Harrell et al., 1986) (Rahman et al., 2008) (Quarles, 1992). قابل‌ذکر می‌باشد که برخی از این مطالعات به‌طور مستقیم به فاکتورهای موردبررسی در این پژوهش اشاره نکرده‌اند، بلکه سایر عوامل مؤثر در رفتار ناکارآمد را موردبررسی قرار داده‌اند. بنابراین ما نیز در مدل مطالعاتی پژوهش با توجه به مبانی نظری موجود به مدل شکل (2-8) دست‌یافتیم.
شکل 2-3- مدل مطالعاتی پژوهش
همان‌طور که در شکل (2-8) نشان داده‌شده است رفتار ناکارآمد بر اساس فاکتورهای پیچیدگی کار، استقلال حسابرس، اهمیت مشتری و فشار بودجه زمانی به‌عنوان متغیرهای مستقل موردبررسی قرار گرفت و سپس تحت تئوری رفتار ناکارآمد، تئوری تغییر شغل به‌عنوان متغیر وابسته بررسی گردید.
فصل سوم: روش اجرای تحقیق، مواد و روش‌ها
3-1- مقدمه
پژوهش را می‌توان یک فعالیت منظم تعریف کرد که به کشف و پروراندن مجموعه‌ای از دانش سازمان‌یافته معطوف شده و به تجزیه‌وتحلیل و ثبت عینی و سیستماتیک مشاهدات کنترل‌شده (که ممکن است به پروراندن قوانین کلی، اصول و یا نظریه‌هایی بیانجامد و به پیش‌بینی و یا احتمالاً به کنترل نهایی رویدادها منتج شود) می‌پردازد. درواقع پژوهش علمی (کاربرد روش علمی در پژوهش) بوده و در جستجوی شرایطی می‌باشد که تحت آن‌ها پدیده خاصی رخ می‌دهد. دراین‌ارتباط، روش پژوهش، چارچوب عملیات یا اقدامات جستجو گرایانه برای تحقق هدف پژوهشی جهت آزمودن فرضیه یا پاسخ به سؤالات پژوهش را فراهم می‌آورد (حافظ نیا، 1384).
دستیابی به هدف‌های علم یا شناخت علمی میسر نخواهد شد مگر زمانی که با روش‌شناسی درست صورت پذیرد. اتخاذ روش پژوهش مناسب علاوه بر این‌که محقق را دررسیدن به نتیجه‌ای محکم و قابل‌اتکا یاری می‌دهد، روند پیشرفت پژوهش را بسیار تسهیل می‌نماید. لذا لازم است پس از آشنایی با مبانی نظری پژوهش، وارد مباحث اجرایی طرح پژوهش شویم. با توجه به این مطالب می‌توان بیان داشت که آنچه نتایج برآمده از یک پژوهش را ارزشمند و قابل استناد می‌نماید، روش پژوهش ساختارمند، هدفمند و علمی می‌باشد. هدف این فصل نیز ارائه روش‌شناسی مورداستفاده برای آزمون فرضیه‌ها است، که در آن ماهیت روش انجام پژوهش، شیوه نمونه‌گیری و تعیین حجم نمونه، ماهیت ابزار و روش جمع‌آوری داده‌ها، روایی و پایایی ابزارهای پژوهش و شیوه گردآوری و تجزیه‌وتحلیل اطلاعات (روش آماری مورداستفاده) را به‌طور مبسوط موردبحث قرارمی‌دهیم.
3-2- روش پژوهش
روش‌های پژوهش، درواقع ابزار دستیابی به واقعیت به شمار می‌روند، این روش‌ها متعددند و هر روش تا اندازه‌ای به کشف قوانین علمی کمک کرده تا مناسب‌ترین روش را انتخاب کند و آن روشی است که دقیق‌تر از روش‌های دیگر قوانین واقعیت را کشف می‌کند. بنابراین شناخت واقعیت‌های موجود و پی بردن به روابط میان آن‌ها مستلزم انتخاب روش پژوهش مناسب است (حافظ نیا، 1384). درواقع لازم است تا محققان، استادان، دانشجویان و اساساً هر کس که می‌خواهد بداند و مجهولی را کشف نماید و بر دامنه معلومات بشر بیفزاید، از روش‌های پژوهش آگاهی یافته، فنون کشف واقعیت‌ها و شناخت حقایق را فراگیرد.