مدل های تدوین استراتژی و مدیریت دانش در سازمان

دانلود پایان نامه

هدف های ویژه:
شناسایی مدل های تدوین استراتژی دانش در سازمان .
شناسایی اقدامات انجام شده در زمینه طراحی استراتژی دانش در شرکت سبلان تهویه
معرفی مدیریت دانش و شناخت چارچوب تئوریک تحقیق
1-4 اهمیت موضوع
امروزه برخورداری از اطلاعات و دانش روزآمد به موقعیتی استوار برای ادامه حیات فردی و اجتماعی تبدیل شده و حتی توان رقابت در بازار منوط به کسب توسعه دانش فردی و سازمانی است تا حدی که دانش جزئی اساسی از سرمایه، تلقی شده است، به منظور استفاده بهینه از سرمایه دانش در سازمانها، رشته جدیدی از مدیریت بنام، مدیریت دانش پدید آمده است تا ضمن بهبود بخشیدن به فرایندهای دانش و با پیوند بین استراتژی سازمان و استراتژی مدیریت دانش در تامین دانش مناسب در زمان مناسب برای فرد مناسب به حفظ مزیت رقابتی سازمان کمک کند[2].
در ادبیات مدیریت به وفور شاهد تأکید بر نقش دانش، به عنوان یک منبع حیاتی برای حفظ رقابت پذیری و سودآوری هستیم. )رومر 1990)
امروزه تدوین فرایندهای مرتبط به استراتژی های دانشی در سازمان ها از دیدگاه مدیریت استراتژیک برای بنگاه های کسب و کار دولتی و غیر دولتی از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است.این اقدام حساس که در حوزه مدیریت دانش قراردارد و از ویژگی های کارشناسانه و تخصصی بهره می گیرد، قادر است که استراتژی های مناسب دانش را به نحو مطلوب تدوین و ارائه نماید. حصول نتیجه از این اقدام و تدوین استراتژی های دانش در سازمان، اجرای مدیریت دانش را به عنوان یک برنامه استراتژیک تسهیل می سازد. [3]
به عقیده صاحبنظران حوزه مدیریت دانش، بسیاری از ابتکارات ارائه شده برای اجرای مدیریت دانش در سازمانها با شکست مواجه می شوند چرا که آنها با استراتژی های کلان سازمان هماهنگ و تنظیم شده نیستند و به همین دلیل اقبال کمی برای موفقیت دارند. از طرف دیگر تمرکز و توجه زیاد به ابزارهای فن آوری اطلاعات و کمبود اطلاعات مدیران به ادبیات موضوع، روش شناسی و واژه شناسی باعث گردیده تا توفیقاتی کمی حاصل شود. مدیران ارشد دانش که امروزه نقش موثری در ترویج، تبلیغ و تدوین برنامه های مدیریت دانش دارند بایستی تا حد امکان خود را با برنامه های استراتژیک سازمان هماهنگ و نزدیک سازند.[29] به عبارت روشن تر این مدیران بایستی خود در تدوین استراتژی های سازمان نقش موثری ایفا نمایند.
در عصر حاضر، استفاده از ابزاری به نام دانش برای ایجاد خلاقیت و نوآوری در سطح ملی از اهمیت بسزایی برخوردار است وکشورها با ارج نهادن به مدیریت دانش و به طور متقابل مدیریت خلاقیت و نوآوری، آن را نیازی استراتژیک جهت پیشگامی در عرصه ی رقابت پذیری تلقی میکنند .امروزه تدوین فرایندهای مرتبط به استراتژی های دانشی در سازمان ها از دیدگاه مدیریت استراتژیک برای بنگاه های کسب و کار دولتی و غیر دولتی از اهمیت ویژه ای برخوردار شده است.این اقدام حساس که در حوزه مدیریت دانش قراردارد و از ویژگی های کارشناسانه و تخصصی بهره می گیرد، قادر است که استراتژی های مناسب دانش را به نحو مطلوب تدوین و ارائه نماید. حصول نتیجه از این اقدام و تدوین استراتژی های دانش در سازمان، اجرای مدیریت دانش را به عنوان یک برنامه استراتژیک تسهیل می سازد. به عقیده صاحبنظران حوزه مدیریت دانش، بسیاری از ابتکارات ارائه شده برای اجرای مدیریت دانش در سازمانها با شکست مواجه می شوند چرا که آنها با استراتژی های کلان سازمان هماهنگ و تنظیم شده نیستند و به همین دلیل اقبال کمی برای موفقیت دارند.
برنامه های مدیریت دانش بعضا با تاکید بر یک راه حل متمرکز می شوند و چند بعدی نیستند. از طرف دیگر تمرکز و توجه زیاد به ابزارهای فن آوری اطلاعات و کمبود اطلاعات مدیران به ادبیات موضوع، روش شناسی و واژه شناسی باعث گردیده تا توفیقاتی کمی حاصل شود. مدیران ارشد دانش که امروزه نقش موثری در ترویج، تبلیغ و تدوین برنامه های مدیریت دانش دارند بایستی تا حد امکان خود را با برنامه های استراتژیک سازمان هماهنگ و نزدیک سازند. به عبارت روشن تر این مدیران بایستی خود در تدوین استراتژی های سازمان نقش موثری ایفا نمایند.
1-5 روش بررسی و مطالعه
پژوهشی که در این پایان نامه انجام میشود از نقطه نظر هدف، از نوع توسعه ای –کاربردی و از نقطه نظر روش و ابزار گردآوری داده ها از نوع توصیفی است.
برای رسیدن به نتایج مد نظر تحقیق، ابتدا به بررسی و مطالعات بصورت کتابخانه ای و میدانی در دو حوزه مد نظر، برنامه ریزی استراتژیک مدیریت دانش و روشهای تدوین استراتژیها و در حوزه تصمیم گیری چند معیاره، صورت گرفت.
مراحل طی شده در این پژوهش به این شکل است که اولین مرحله از پژوهش، به شناخت و مطالعه اولیه اختصاص داده شد و استخراج اطلاعات به منظور تشکیل ماتریس SWOT صورت گرفت.مولفه های این ماتریس از طریق روش طوفان فکری با حضور 8 نفر از مدیران ارشد و کارشناسان سازمان و سپس با استفاده از پر کردن پرسشنامه های مربوط توسط کارمندان سازمان بدست می آید.در این تحقیق سعی میشود با توجه به تغییرات بیرونی و درونی سازمان ابتدا با استفاده از روش سوات استراتژی مناسب مشخص شود. در ماتریس SWOT تمامی عوامل(فرصتها،تهدیدها،نقاط قوت و ضغف)مورد بررسی قرار میگیرد. با استفاده از این تحلیل این امکان حاصل می‌شود که اولاً به تجزیه تحلیل محیط‌های داخلی و خارجی پرداخته و ثانیاً تصمیمات استراتژیکی اتخاذ نمود که قوتهای سازمان را با فرصتهای محیطی متوازن سازد.[30]
با برقراری ارتباط میان تحلیل SWOTو BSC یک سازمان می‌تواند میان نقاط قوت خود علیه نقاط ضعف رقبای خود توازن برقرار کند.و جهت استفاده مطلوب و بهینه از فرصتهای بازار تلاش نماید.[22] یکپارچه سازی ماتریسSWOT و امتیازات متوازنBSC منجر به پدیدار شدن یک سیستم مدیریت استراتژیک یکپارچه و کل نگر می‌شود .
تحلیل SWOT یک ابزار تحلیلی مناسب برای تعیین اهمیت فاکتورهای شناسایی شده و یا ارزیابی گزینه های تصمیم گیری با توجه به آن فاکتورها نیست. گرچه SWOT فاکتورها را به دقت و با موفقیت تعیین میکند اما قادر به کمی نمودن وزنها و تاثیرات عوامل استراتژیک در گزینه ها نمیباشد.پس لازم است روشی را به کار بریم که توانایی محاسبه وابستگیهای ممکن بین فاکتورها را دارا باشد.[23] این پایان نامه فرایندی را برای تجزیه و تحلیل کمی SWOT برای مواقعی که وابستگی درونی بین عوامل استراتژیک وجود دارد را نشان میدهد.
الگوریتم پیشنهادی از فرایند تحلیل شبکه ای (ANP) استفاده میکند و اجازه میدهد اندازه گیری در شرایطی که وابستگی بین عوامل استراتژیک وجود دارد، انجام شود.[4]
در مرحله بعدی با استفاده از متد ANP از بین استراتژیهای تعیین شده، بهترین گزینه را انتخاب میکنیم.مدل شبکه انتخاب شده در این تحقیق به منظور تجزیه و تحلیل SWOT از چهار سطح، هدف(بهترین استراتژی) در سطح اول،عوامل SWOT و زیر معیارهای SWOT به ترتیب در سطوح دوم و سوم و آخرین سطح از گزینه های استراتژی تشکیل شده است.[4]جهت تعیین وزنهایSWOT بر اساس روش ANP پرسشنامه ای به صورت مقیاسات زوجی با مقیاس 9 تایی طراحی و توسط 5 نفر از متخصصین شرکت سبلان تهویه تکمیل گردید.پس از آن میانگین نظرات متخصصین،با استفاده از روش میانگین هندسی برآورد و بر اساس روش ANP استراتژیهای مناسب برای شرکت تعیین میگردد.
1-6 روش های تجزیه و تحلیل و اولویت بندی گزینه ها
1-6-1 ماتریس ارزیابی عوامل داخلیIFE
هدف از انجام این ماتریس بررسی محیط داخلی سازمان می باشد و در واقع مشخص کردن نقاط قوت و ضعف سازمان می باشد.که برای تهیه ماتریس ارزیابی عوامل داخلی عمدتا به قضاوت های شهودی و نقطه نظرات متخصصان صنعت مورد نظر و مطالعات صورت گرفته از عملکرد سازمان، استفاده می شود.