منبع مقاله درمورد تحلیل داده، مدیریت دانش، زنجیره تأمین، دولت الکترونیک

واقع نیاز به ضرورت انجام پژوهش نظریه‌پردازی داده بنیاد برای تصمیم‌گیرندگان اصلی باید کاملاً مسجل و مسلم شده باشد. البته سرمنشأ این نیاز و ضرورت، می‌تواند عوامل متعدد و متنوعی مانند فشارهای محیطی، نارضایتی مشتریان و کارکنان، ضعف مفرط داخلی سازمان در بهره‌وری از نقاط قوت داخلی و فرصت‌های موجود در محیط و غیره باشد (دانایی فرد و اسلامی،۱۳۸۹، برگرفته از خسروی، سروش. ۱۳۹۱).
۳-۱۳-۵- مرحله مطالعات اصلی
داده‌های مورد استفاده محققان در گراندد تئوری، شامل انواع گوناگونی از داده‌های کیفی است نظیر: گفتگو، مشاهده، مصاحبه، گزارش‌های عمومی، یادداشت‌های روزانه پاسخ‌دهندگان و تعاملات و تفکرات خود محقق. روش جمع‌آوری اطلاعات در پژوهش حاضر، روش مصاحبه است. مصاحبه یک نوع پرسشنامه شفاهی است. به عبارتی، مصاحبه فرآیندی برای کسب اطلاعات است و مصاحبه‌شونده به‌صورت شفاهی به پرسش‌های مصاحبه‌کننده پاسخ می‌دهد و این نوعی تبادل اجتماعی دوسویه است. در این مطالعه، مصاحبه‌های عمیق با مدیران و خبرگان سازمان ثبت‌احوال استان اصفهان به‌عنوان روش اصلی گردآوری داده‌ها مورداستفاده قرار گرفت. مصاحبه‌های اولیه به‌صورت کاملاً باز و ساختار نیافته انجام گرفت و به‌مرور با توجه به پاسخ‌های داده شده به سؤالات و کدگذاری مصاحبه‌های اولیه و پیدا کردن سرنخ‌های بیشتر برای سؤالات بعدی، شکل سؤالات تا حدی تغییر کرد هرچند تمام سؤالات مرتبط با موضوع و در چارچوب پی بردن به سؤال اصلی پژوهش بود. قبل از هر مصاحبه به مصاحبه‌شونده اطلاع داده می‌شد که مطالب بیان شده از سوی او بدون تغییر و ویرایش در پژوهش به کار برده ولی هیچ نامی از او برده نخواهد شد. در پژوهش جاری، برای ورود به مصاحبه‌ها، کارهایی که محقق انجام داده است شامل معرفی شخصی، بیان هدف تحقیق، اظهار رازداری در مورد اطلاعات و توضیحی در این مورد است که چرا مصاحبه‌شونده برای این مصاحبه انتخاب شده است. بدین ترتیب قبل از شروع مصاحبه با ایجاد روابط صمیمی و جلب اعتماد زمینه انجام مصاحبه بهتر فراهم می‌شد. محقق کنترل مصاحبه را در دست داشته و با بیان کلمات و جملاتی سبب ترغیب بیشتر مصاحبه‌شونده برای ادامه مصاحبه می‌شد. همچنین محقق پس از پایان توضیحات فرد مشارکت‌کننده یک‌بار مطالب بیان شده توسط او و برداشت خود از آن را بیان کرده تا پس از تأیید مصاحبه‌شونده از صحت مطالب بیان شده اطمینان پیدا کند.۱۷۰
مزایا و معایب مصاحبه
مصاحبه دارای مزایایی به شرح زیر است:
مصاحبه‌شونده منظور و هدف از طرح پرسش را بهتر و بیشتر درک می‌کند و احتمالاً پاسخ مناسب و دقیق‌تری می‌دهد.
کاهش تعداد نمونه در این روش کمتر از سایر روش‌های جمع‌آوری اطلاعات همانند پرسشنامه است.
پاسخ تمام پرسش‌های مصاحبه‌شونده با مهارت و خبرگی مصاحبه‌کننده قابل دریافت است و چنانچه ابهامی در پرسش‌ها باشد، در زمان مصاحبه این ابهام جهت افزایش قدرت پاسخگویی مصاحبه‌شونده و بی‌پاسخ نماندن پرسش‌ها توسط مصاحبه‌کننده قابل حل است. [۷۱]
معایب مصاحبه عبارت‌اند از:
جمع‌آوری اطلاعات به‌روش مصاحبه وقت‌گیر و پرخرج است؛
استخراج و تجزیه و تحلیل داده‌ها مشکل است؛
اجرای مصاحبه نیاز به مصاحبه‌کننده‌های ماهر دارد؛
اشتیاق مصاحبه‌شونده در جلب رضایت مصاحبه‌کننده یا تمایل مصاحبه‌کننده برای تأثیرگذاری بر مصاحبه‌شونده ازجمله عواملی است که می‌تواند اعتبار اطلاعات جمع‌آوری‌شده را خدشه‌دار کند. [۷۱]
۳-۱۳-۶- انتخاب منابع اطلاعاتی
به طور کلی از تکنیک‌های کیفی مختلفی در حین انجام یک تحقیق توصیفی-اکتشافی استفاده می‌شود. برخی از این تکنیک‌ها عبارت‌اند از: بحث گروه‌های کانونی۱۷۱، تحلیل مستندات شخصی، مشاهده و مصاحبه عمیق. در روش گراندد تئوری، اشتراوس و کوربین (۱۹۹۸) محققین را به استفاده از مصاحبه، مشاهده، فیلم، مجله، یادداشت، دستورالعمل، کاتالوگ و دیگر مستندات نوشتاری و مصور فرامی‌خوانند. بااین‌وجود ازآنجاکه به کمک مصاحبه بهتر می‌توان به زبان خود شرکت‌کنندگان از تجربه آنان آگاه شد (بازرگان ۱۳۸۷).۱۷۲ در این تحقیق از مصاحبه‌های عمیق به‌عنوان نخستین ابزار جمع‌آوری داده‌های استفاده می‌شود. در این خصوص پژوهشگر به‌صورت اختصاصی به هدایت مصاحبه‌ها پرداخت. ضمن آنکه در این تحقیق مشاهدات مستقیم، مرور تحقیقات پیشین، مستندات سازمان و نظرخواهی از خبرگان مبنای یادداشت‌برداری‌های انجام‌شده در حین کار قرار گرفت.
۳-۱۳-۷- شرحی بر انجام مصاحبه‌های عمیق
استفاده از مصاحبه‌های عمیق عموماً با توصیف بازنگرانه‌ی یک پدیده توسط مصاحبه‌شونده همراه است. گردآوری تجربیات پیشین و توصیف این تجربیات توسط مصاحبه‌شونده امکان کسب بینشی فراگیر را نسبت به یک پدیده‌ی اجتماعی پیچیده فراهم می‌کند. به‌علاوه داده‌های حاصل از مصاحبه‌های بازنگرانه بینشی مناسب را در مورد ساختار حافظه‌ی مصاحبه‌شونده نسبت به یک واقعیت ارائه می‌دهد. ازآنجاکه در بیشتر مواقع رفتار فرد در یک موقعیت بر اساس تصمیماتی است که مبنای اخذ آن‌ها را ساختار حافظه‌ی وی نسبت به آن موقعیت تشکیل می‌دهد، مصاحبه‌های بازنگرانه امکان کسب بینش در مورد رفتارهای آتی مصاحبه‌شوندگان را نیز فراهم می‌سازد (مک کراکن۱۷۳ ۱۹۸۸). علی‌رغم غنای بالای داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق، این داده‌های همیشه محدود به توانائی مصاحبه‌شونده در به خاطر آوردن صحیح واقعه هستند. دشواری به خاطر آوردن تجربیات گذشته می‌تواند با تمرکز بر توجه مصاحبه‌شونده به سناریو یا واقعه‌ای خاص، آزاد گذاشتن پاسخ‌دهنده برای توصیف واقعه به زبان خویش، و هدایت جریان مصاحبه به سمت موقعیت‌هایی که در ابتدای امر برای مصاحبه‌شونده چندان مهم تلقی نمی‌شوند، کاهش یابد (مک‌کراکن ۱۹۸۸، اشتراوس و کوربین ۱۹۹۸).۱۷۴ در این پژوهش محقق به صورت اختصاصی تمامی مصاحبه‌ها را هدایت کرد. اتخاذ این رویه باعث شد تا محقق بتواند اطلاعات حاصل از مصاحبه‌های پیشین را در مصاحبه‌های آتی به کار بندد. علی‌رغم مزیتی که این رویه در به هم پیوند دادن مصاحبه‌ها دارد، اشکالی نیز با آن همراه است، حضور تنها یک محقق / مصاحبه‌کننده در رأس تحقیق محدود شدن فرایند تحلیل داده‌های به دیدگاه‌های شخصی وی را به امری گریزناپذیر تبدیل می‌کند. در این مطالعه جمع‌آوری داده‌های تا مرحله اشباع نظری مقوله‌ها و به بیان واضح‌تر، تا جایی که امکان دست‌یابی به داده‌های جدیدتر فراهم نباشد (اشتراوس و کوربین ۱۹۹۸) ادامه یافت.
۳-۱۳-۸- ایجاد تمرکز در مصاحبه‌ها
یکی از وظایف کلیدی در مدیریت مصاحبه‌ها قرار دادن مصاحبه‌شوندگان در شرایطی است که بتوانند آزادانه دانش خود را در مورد مدیریت دانش زنجیره تأمین خدمات در حوزه دولت الکترونیکی در اختیار محقق قرار دهند. به اعتقاد سیدمن۱۷۵ (۲۰۰۶)، دو عامل مؤثر در شکل‌گیری شرایط ایده‌آل برای چنین حالتی وجود دارد که عبارت‌اند از: (۱) درجه‌ی ساخت‌یافتگی مصاحبه و (۲) سؤالات طرح شده برای مصاحبه. منظور از ساخت‌یافتگی مصاحبه درجه قابل پش بینی بودن سؤالات و توالی سؤالات در حین مصاحبه است. ساخت‌یافتگی مصاحبه را می‌توان از بسیار بالا حالتی که طی آن سؤالات به شیوه‌ای کاملاً نظام‌یافته پرسیده می‌شوند، تا بسیار منعطف حالتی که طی آن مصاحبه بدون رعایت الگویی معین موضوعی را دنبال می‌کند، مورد توجه قرار داد.۱۷۶ این پژوهش به دنبال استخراج مفاهیم مربوط به چگونگی مدل مدیریت دانش زنجیره تأمین خدمات در حوزه دولت الکترونیکی بود. از این رو تمامی مصاحبه‌ها بدون ساختار هدایت شدند.
۳-۱۳-۹- یادداشت‌برداری
هنگام تحلیل مصاحبه‌های پیاده شده روی کاغذ، محقق فعالانه به نوشتن یادداشت‌های تحقیق مبادرت ورزید. منظور از یادداشت، مستندسازی رسمی بینش‌ها، مشاهدات، تفکرات و احساسات محقق به صورت مکتوب است (اشتراوس و کوربین ۱۹۹۸). اشتراوس و کوربین سه نوع یادداشت را برشمرده‌اند:
یادداشت‌های کد: یادداشت‌هایی که نتایج حاصل از سه نوع کدگذاری باز، محوری و انتخابی را در بر می‌گیرد.
یادداشت‌های نظری: یادداشت‌هایی که محصول حساسیت نظری محقق است. یادداشت‌های نظری، یادداشت‌هایی تلفیقی و خلاصه‌شده‌ای هستند که تفکرات و ایده‌های محقق را در خصوص نمونه‌گیری نظری و دیگر مباحث در بر می‌گیرد.
یادداشت‌های عملی: یادداشت‌هایی که جهت‌گیری‌های رویه‌ای و تذکرات را شامل می‌شود.
در حین پژوهش جاری محقق فعالانه به نوشتن یادداشت‌های مختلف پرداخت. در این مطالعه محقق از هر سه نوع یادداشت‌برداری استفاده کرد.
۳-۱۳-۱۰- یادآورها و دیاگرام‌ها
یادآورها نوعی از یادداشت‌های مکتوب ویژه هستند که شامل فراورده‌ها و نتایج تحلیل می‌باشند. دیاگرام‌ها نیز به دنبال تحلیل ایجاد می‌شوند. آن‌ها ابزارهای بصری هستند که ارتباطات ممکن بین مفاهیم را به تصویر می‌کشانند. یادآورها و دیاگرام‌ها بیش از مخازن صرف افکار هستند. آن‌ها اسناد کار و زندگی هستند. هنگامی که تحلیل‌گر واقعاً شروع به نوشتن یک یادآور یا ترسیم یک دیاگرام می‌کند، در واقع درجه‌ای از تحلیل روی می‌دهد. عمل نوشتن یادآور و ترسیم دیاگرام تحلیلگر را به فکر کردن درباره داده‌ها وا‌می‌دارد و به واسطه این فکر کردن است که تحلیل صورت می‌گیرد.۱۷۷ یادآورها در راستای موارد زیر وجود دارند:
تبیین آشکار و آزادانه داده‌ها
شناخت و توسعه ویژگی‌ها و ابعاد مفاهیم یا طبقات
انجام مقایسه‌ها و پرسش سؤال‌ها
تشریح پارادایم: ارتباط بین شرایط، اعمال / تعاملات و پیامدها
توسعه و تکامل خط داستانی
محقق باید، خود را در نقش مشارکت‌کنندگان قرار داده از منظر آن‌ها دنیا را درک کند. این عمل در نوشتن یادآورها امکان‌پذیر است. یادآورها و دیاگرام‌ها جنبه‌های ضروری تحلیل هستند، خواه قصد و هدف توصیف باشد یا تکامل نظریه. بدون یادآورها و دیاگرام‌ها راهی دقیق و مطمئن برای پیگیری ایده‌های تجمعی و پیچیده منتج شده از فرایند تحقیق وجود نخواهد داشت. قصد و منظور ترسیم دیاگرام تسهیل فرایند تحلیل است نه ممانعت از آن. نکته آخر اینکه هیچ قاعده و قانونی در نوشتن یادآور و ترسیم دیاگرام وجود ندارد. هر تحلیلگر از سبک و روش خاص خود در طول انجام فرایند تحقیق پیروی می‌کند. (دهقان‌نیری، ناهید و همکاران. ۱۳۹۲)
۳-۱۳-۱۱- ایجاد تعادل بین اصل بی‌طرفی و حساسیت نظری
در حین جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها محقق وظیفه‌ی حساسی را بر عهده داشت. محقق می‌بایست ضمن غوطه‌ور شدن در داده‌ها، تعادل قابل قبولی را بین بی طرفی نسبت به داده‌ها، از یک سو و داشتن حساسیت نسبت به داده‌ها از سوی دیگر برقرار می‌کرد (اشتراوس و کوربین ۱۹۹۸).
در حین تحلیل داده‌ها، محقق مستقیماً با داده‌ها در تعامل بود. این تعامل دو سویه بین داده‌ها و محقق نهایتاً منجر به شکل گرفتن داده‌ها توسط محقق و شکل

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع و ماخذ مقالهکنوانسیون، نفقه، سازمان ملل، سن ازدواج

دیدگاهتان را بنویسید