منبع مقاله درمورد گراندد تئوری، مسئله پژوهش، تحلیل داده، کدگذاری باز

دولت به شهروندان را تبیین می‌نماید نپرداخته است لذا همین امر باعث گردیده پژوهش جاری به یک نقطه قوت و فرصتی در این حوزه مبدل گردد، چراکه بنا بر نظر محقق عدم چنین مدلی باعث گردیده است تا مؤلفه‌های دولت الکترونیکی رشد و توسعه لازم را نداشته و تحقق دولت الکترونیکی با موانع و چالش‌هایی روبرو شود. محقق معتقد است با ارائه یک ساختار و چارچوب در قالب مدل مفهومی می‌تواند فرصت‌ها و نقاط قوت این حوزه از دانش را بر همگان آشکار ساخته و روند توسعه خدمات دولت الکترونیکی را بهبود بخشد.
۳-۱۲- جمع‌آوری و تحلیل داده‌ها
هنگام انجام پژوهش تمامی متصدیان فرایند ارائه خدمات دولت به شهروندان به عنوان جامعه نظری تحقیق انتخاب شدند. با توجه به توانائی بالای ابزار مصاحبه در آگاه کردن محقق از دیدگاه‌ها و نظرات واقعی مشارکت‌کنندگان در تحقیق، ابزار مصاحبه‌ی عمیق برای جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز تحقیق استفاده شد. در این خصوص، مصاحبه‌هایی با مدیرکل، مشاوران، معاونان بخش‌های آموزش و توسعه، منابع انسانی، فناوری اطلاعات و هم چنین کارشناسان حوزه‌های مختلف سازمان ثبت احوال استان اصفهان ترتیب داده شد. از آن‌جا که بستر تحقیق این اجازه را به محقق داد تا با شرکت‌کنندگان در شرایط واقعی پرسش‌های تحقیق را به بحث بگذارد، این بستر برای انجام چنین مصاحبه‌هایی مفید ارزیابی شد. به‌منظور تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها، از روش کیفی-استقرایی گراندد تئوری (شامل مراحل کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی) استفاده شد جهت آزمون صحت و دقت کدگذاری‌های مختلف از تکنیک داده‌کاوی متنی نیز استفاده گردید، خروجی این روش، نظریه‌ای است که با استفاده از آن امکان تدوین و تبیین مدل مفهومی مدیریت دانش زنجیره تأمین خدمات در حوزه تجارت الکترونیکی G2C فراهم می‌شود.
۳-۱۳- چارچوب کلی پژوهش: شرحی بر شیوه به‌کارگیری گراندد تئوری
۳-۱۳-۱- کلمات کلیدی
گراندد تئوری: روش‌شناسی خاص که توسط گلیزر و اشتراوس۱۶۰ به منظور طراحی و ساخت نظریه از داده‌ها ایجاد شده است. در این پژوهش گراندد تئوری در مفهومی عام تر به معنای سازه‌های نظری برگرفته از تجزیه و تحلیل کیفی داده‌ها مورد استفاده قرار گرفته است. لازم به ذکر است واژه Grounded theory در فارسی به صورت‌های مختلفی همچون نظریه زمینه‌ای، نظریه برخاسته از داده‌ها، نظریه بستر زاد ترجمه‌شده است اما در این پژوهش به منظور ایجاد حس قرابت بیشتر و درک راحت‌تر از لفظ گراندد تئوری استفاده شده است. [۶۸][۶۷]
پارادایم۱۶۱: راهبردی تحلیلی برای ترکیب ساختار با فرایند. [۶۸][۶۷]
تحلیل: تحلیل شامل بررسی یک ماده و اجزای آن برای تعیین ویژگی‌ها و عملکردهای آن و سپس استفاده از دانش به دست آمده جهت استنباط درباره کل آن است. [۶۸][۶۷]
تحلیل کیفی: فرایند بررسی و تفسیر داده‌ها جهت استخراج معنا، درک و توسعه دانش تجربی. [۶۸][۶۷]
تحلیل میکرو۱۶۲: کدگذاری مفصل پیرامون یک مفهوم. نوعی از کدگذاری باز که برای شکستن داده‌ها به اجزا و جهت جستجوی معانی متفاوت یک واژه یا عبارت استفاده می‌شود. [۶۸][۶۷]
ابزارهای تحلیل۱۶۳: رویه‌های فکر کردن که توسط تحلیلگران مورد استفاده قرار می‌گیرد تا روند کدگذاری تسهیل شود. [۶۸][۶۷]
نمونه‌گیری نظری۱۶۴: نمونه‌گیری بر اساس مفاهیم استخراج‌شده از داده‌ها. جمع‌آوری داده‌ها بر مبنای مفاهیم در حال ظهور. هدف جستجوی موقعیت‌هایی است که انواع ویژگی‌ها و ابعاد ممکن یک مفهوم را آشکار کنند. [۶۸][۶۷]
حساسیت۱۶۵: توانایی کنکاش نکات ظریف، موارد کلیدی و اصلی در داده‌هایی که معنایی را نشان داده یا استنباط می‌کنند. [۶۸][۶۷]
متون غیر فنی۱۶۶: زندگی‌نامه‌ها، خاطرات، اسناد، سرگذشت‌ها، نسخه‌های دست‌نویس، سوابق، گزارش‌ها، کاتالوگ‌ها، و دیگر مواردی که می‌توانند به عنوان داده‌های اولیه یا مکمل مصاحبه‌ها و مشاهدات عرصه مورد استفاده قرار می‌گیرد. [۶۸][۶۷]
متون فنی۱۶۷: گزارش‌های مطالعات تحقیقی و مقالات فلسفی یا نظری مخصوص نگارش حرفه‌ای و تخصصی. [۶۸][۶۷]
اشباع: اشباع معمولاً برحسب “وقتی‌که داده جدید ظاهر نمی‌شود” توضیح داده شده است. اما اشباع بیش از نبود داده جدید است. اشباع گسترش طبقات را نیز برحسب ویژگی‌ها و ابعادشان، ازجمله تغییرپذیری، و در ساخت تئوری معین نمودن روابط بین مفاهیم مشخص می‌کند. [۶۸][۶۷]
یادآور: یادداشت‌های تحلیل مکتوب. [۶۸][۶۷]
کدگذاری۱۶۸: استخراج و توسعه مفاهیم از داده‌ها. استخراج مفاهیم از داده‌های خام و توسعه آن‌ها برحسب ویژگی‌ها و ابعادشان. [۶۸][۶۷]
کدگذاری محوری: مرتبط کردن مفاهیم به یکدیگر. [۶۸][۶۷]
کدگذاری باز: شکستن داده‌ها به اجزا و توصیف مفاهیم برای نشان دادن بلوک‌های داده‌های خام. در همین زمان فرد آن مفاهیم را برحسب ویژگی‌ها و ابعادشان توصیف می‌کند. [۶۸][۶۷]
کدگذاری انتخابی (گزینشی): پژوهشگر با توجه به کدها و مفاهیم شناسایی‌شده در دو مرحله قبل به استحکام بیشتر فرایند کدگذاری می‌پردازد و با تأکید بر بخش‌هایی که در تدوین تئوری می‌توانند نقش مهم‌تری ایفاء کنند به تسهیل مراحل بعدی کمک می‌کند. [۶۸][۶۷]
۳-۱۳-۲- گراندد تئوری (نظریه برخاسته از داده‌ها)
علی رقم تفاوت‌های ظاهری در شیوه به‌کارگیری گراندد تئوری این راهبرد گام‌های مشخصی را برای جمع‌آوری و تجزیه‌وتحلیل و تلفیق داده‌ها پیشنهاد می‌کند. فلینت (۱۹۹۸) تصمیماتی که به عنوان عناصر کلیدی گراندد تئوری مطرح هستند را چنین بیان می‌دارد: (۱) انتخاب پدیده مورد بررسی، (۲) انتخاب بستر تحقیق، (۳) انتخاب منابع جمع‌آوری داده‌ها، (۴) رعایت اصل بی‌طرفی ضمن افزایش حساسیت نظری، (۵) نمونه‌گیری نظری، (۶) تحلیل داده‌ها، (۷) ارزیابی نظریه صورت‌بندی شده. محقق از این هفت تصمیم کلیدی برای تعریف چارچوب تحقیق استفاده کرد. جدول … خلاصه اقدامات صورت گرفته در هنگام به‌کارگیری روش گراندد تئوری را بر اساس هفت عنصر کلیدی فلینت (۱۹۹۸) نشان می‌دهد. (فوکردی، رحیم. ۱۳۹۰)
جدول (۳-۳) به‌کارگیری گراندد تئوری در پژوهش
فعالیت
شرح
انتتخاب پدیده مورد مطالعه
مدیریت دانش زنجیره تأمین تجارت الکترونیکی G2C
انتخاب بستر مطالعه
سازمان‌های دولتی ارائه‌دهنده خدمات الکترونیکی
تمرکز بر سازمان ثبت احوال کشور
انتخاب منابع اطلاعاتی
مصاحبه‌های عمیق با کارمندان سازمان ثبت احوال استان اصفهان، مشاهده مستقیم، بررسی مستندات سازمان ثبت احوال استان اصفهان، مرور ادبیات تحقیقات پیشین
یاداشت‌برداری
یادداشت‌برداری
هنگام جمع‌آوری داده‌ها: نوشتن یادداشت‌هایی با توجه به بینش پاسخ دهندگان و مشاهدات
هنگام کدگذاری: نوشتن یاداشت هایی با توجه به گمانه‌زنی‌ها، تفکرات، سؤالات، نکات، نمودارها. روابط
رعایت اصل بی‌طرفی، ضمن ارتقاء سطح حساسیت نظری
پیروی از رویکرد تفکر مقایسه‌ای
تلاش برای دستیابی به دیدگاه‌های متفاوت نسبت به موضوعی واحد
بازگشت دوره‌ای به عقب و طرح دوباره سؤالات
اتخاذ تفکر شکاکانه
پیروی از رویه‌های مرتب بر روش تحقیق
مرور تحقیقات پیشین
نمونه‌گیری نظری
تهیه فهرستی از مدیران و کارشناسان حوزه مختلف سازمان ثبت احوال
تعریف معیارهایی برای انتخاب شرکت‌کنندگان در تحقیق از فهرست تهیه شده
تماس و هماهنگی با افراد و درخواست از آن‌ها برای مشارکت در تحقیق
استفاده از تکنیک گلوله برفی برای شناسایی افرادی که در موقعیت‌ها و جایگاه‌های مشابه با شرکت‌کنندگان در تحقیق فعالیت دارند (یا داشته‌اند)
تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌های عمیق، با هدف کسب بینش مناسب نسبت به مقوله‌هایی که در مصاحبه‌های آتی نیاز به کاوش بیش‌تری دارند
استمرار فرایند نمونه‌گیری تا رسیدن به مرحله اشباع نظری مقوله‌ها
تحلیل داده‌ها
کدگذاری باز
مفهوم‌سازی: اختصاص برچسب به هرکدام از وقایع و اتفاقات
تکمیل مقوله‌ها: گروه‌بندی مفاهیم
کدگذاری محوری: ساخت تکه‌های نظریه با وصل کردن مقوله‌های مرتبط به هم
کدگذاری انتخابی: ترکیب کدهای محوری با یکدیگر در قالب چارچوبی نظری
مدیریت مصاحبه‌ها
تحریر مصاحبه‌ها
اخذ تائید در مورد کیفیت مصاحبه‌های تحریر شده
شروع تحلیل‌ها با تکیه بر نخستین مصاحبه و ادامه این روند بر اساس ترتیب زمانی مصاحبه‌های انجام شده
انجام مصاحبه‌ها از جزء به کل
طرح سؤالات
یادداشت برداری
۳-۱۳-۳- گام‌های انجام پژوهش به روش گراندد تئوری
می‌توان فعالیت‌های لازم برای گراندد تئوری پژوهش حاضر را در سه مرحله مطالعات مقدماتی، مطالعات اصلی و اقدامات تکمیلی طبقه‌بندی کرد (شکل شماره ۳-۷). تفاوت عمده بین این روش و دیگر رویکردها در پژوهش کیفی، تأکید آن بر شکل‌دهی یا تدوین نظریه است. پژوهشگران می‌توانند هنگام استفاده از این روش در پی تدوین سطوح مختلف تئوری باشند. در عین حال اگر چه بیشتر مطالعات این روش در جهت تدوین تئوری است ولی این امر به دلیل علاقه شدید پژوهشگران صاحب‌نظر در این حوزه و نه ماهیت این روش است (دانایی‌فرد و دیگران، ۱۳۸۳: ۱۳۴). [۷۰]
شکل (۳-۷) مراحل و فعالیت‌های پژوهش گراندد تئوری
(منبع: نقل از دانایی فرد و اسلامی، ۱۳۸۹، برگرفته از خسروی، سروش. ۱۳۹۱)
۳-۱۳-۴- مرحله مطالعات مقدماتی
تأکید این مرحله بر انتخاب مسئله پژوهش و بیان سؤال پژوهش است. این تعریف می‌تواند نتیجه خلاقیت و دیدگاه شهودی محقق، تجربیات کاری و اجتماعی وی، تعامل و همکاری وی با مشارکت‌کنندگان در پژوهش باشد. در این مرحله محقق بر اساس دغدغه‌های پژوهشی و حوزه تخصصی و مطالعاتی خویش به دنبال کشف و انتخاب مشکلات و تعریف آن‌ها در قالب مسائل پژوهشی است. سؤال پژوهش با انعطاف‌پذیری لازم، مهم‌ترین راهنمای محقق است که او را به بررسی رفتارهای شخص، شرایطی که حوادث در ضمن آن‌ها رخ می‌دهند، اسناد، حوزه پژوهش و افرادی که مصاحبه با آن‌ها مفید است رهنمون می‌شود. همچنین سؤال پژوهش مرزهایی را که باید موردمطالعه قرار گیرد تعیین کرده و به پژوهشگر کمک می‌کند که مسئله را محدود و دقیق‌تر کرده، تا پرداختن به آن در چارچوب زمان و امکانات پژوهش عملی باشد.۱۶۹
کوربین و اشتراوس (۲۰۰۸) مآخذی را که مسئله پژوهش از آن‌ها نشأت می‌گیرد چنین بیان می‌کنند:
فردی آگاه به موضوع و متخصص می‌تواند مسئله پژوهش را بیان کند؛
مسئله پژوهش ممکن است بعد از بررسی ادبیات حوزه‌ای خاص عارض شود؛
مسئله پژوهش ممکن است از تجربه شخصی و حرفه‌ای پژوهشگر ناشی شود؛
مسئله پژوهش امکان دارد از خود پژوهش نشأت بگیرد.
نکته ضروری دیگر در این مرحله این است که ذینفعان و تصمیم‌گیرندگان اصلی سازمان در خصوص پدیده اجتماعی مورد پژوهش باید کاملاً آگاهانه، مصمم و متعهد به انجام چنین پژوهشی باشند. در

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   منابع و ماخذ مقالهجرم انگاری، خشونت علیه زنان، قانون مجازات، ارتکاب جرم

دیدگاهتان را بنویسید