نقش خلاقیت در بهره­وری سازمان و توسعه نیروی انسانی

نقش خلاقیت در بهره­وری سازمان و توسعه نیروی انسانی

هرچند عوامل متعدد و درهم بافته­ای باعث می­شوند تا بهره­و­ری یک سازمان افزایش یافته و در سطح دلخواه نیز ثابت باقی بماند همچون ارزیابی عملکرد کارکنان و انتخاب افراد مناسب و متعهد در تصدی پست­های مدیریت و دوره­های آموزشی مفید؛ همسویی اهداف سازمان و اهداف کارکنان و هم­خوانـــی تحلیــل مشاغل و ویژگــــی­های شخصیتی شغــل (شناختی– هیجانی و رفتاری) ایجاد انگیزش و بالا بردن کیفیت کاری ایجاد رضایت شغلی و پائین آوردن فشار روانی در سازمان و ایجاد محیط فرهنگی مناسب از دیگر عوامل مؤثر در بهره وری بوده و با این رویکرد آموزش خلاقیت و نوآوری می­تواند در کلیه این عوامل تأثیرات مثبت نهاده و طبق فرآیند حل خلاق مسئله در شرایط ایده آل شامل مراحل (حقیقت­یابی، ایده­یابی و راه­حل­یابی).

  • حقیقت­یابی: تشخیص مشکل بنیادی از مشکلات حاشیه­ای و زائیده مشکلات اصلی
  • ایده­یابی: ایده­های جدید و انگیزه­های نو و مغایر با عادات و انتظارات
  • راه­حل­یابی: انتخاب کم هزینه­ترین و سریع­ترین راه برای رسیدن به هدف

سازمان می­تواند با حل مسائل مربوط به هر یک از عوامل ذکر شده با تغییرات وارده به سیستم همسو شده و به هدف بهره­وری بیشتر دست یابد.

حال اگر مطلب فوق را بصورت معادله زیر نشان دهیم:

نوآوری + بهره­وری= بهبود مستمر عملکرد

مشاهده می­شود خلاقیت و به موجب آن دستیابی به نوآوری و بالا رفتن اثر بخشی و کارآیی (بهره­وری نیروی انسانی) می­تواند جهت حرکت سازمان را نسبت به تغییرات جهانی هم محور و به سمت توسعه ملی بالنده سازد (فورد و جیویا[1]، 1995).

 

6-2-1-2- انگیزش و خلاقیت و بهبود عملکرد

هرگونه تغییر و تحولی را که تأثیرات مثبت داشته باشد بهبود می­نامیم. تغییر و بهبود را در دو شکل کلی می­توان دید یکی تغییرات و اصلاحات جزئی که باKailzen  و یا تحول دائمی معروف است و دیگری اصلاحات و تغییرات کلی و وسیع که به نوآوری معروف می باشد. هرگاه نوآوری همراه با کایزن باشد در طی زمان استانداردهای جدید بالاتر از استانداردهای قبلی قرار می­گیرند و نمودار بهره­وری به صورت تشویقی دیده می­شود که نشان دهنده بهبود عملکرد در سیستم است.

نوآوری + بهره­وری = بهبود عملکرد و یا کیفیت مستمر

تغییر عامل مهم انگیزش است و نیاز به راه­حل­یابی در منشاء تغییرات خلق الساعه خلاقیت به بار می­آورد. حرکت از حالت فشار به رضایت باعث نوعی آرامش مطلوب می­شود که خود بستر تغییر و زمینه­ساز خلاقیت­های بعدی است.

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   چه عواملی به بروز بیماری اعتیاد کمک می کنند؟

بهبود اقتصادی هر کشور هنگامی آغاز می­شود که خواهان عملکرد بالایی باشد این بهبود عملکرد چیزی است که کشورهای جهان به آن نیاز دارند (فورد و جیویا، 1995).

 

 

 

7-2-1-2- آموزش عمومی خلاقیت سازمانی 

آموزش اساسی­تری جنبه توسعه منابع انسانی به شمار می­رود. با توجه به زمینه اثر آموزش­ها، آن­ها را به دو بخش تقسیم می­کنند:

  • آموزش­های اختصاصی: که موجب ارتقای کیفی و کمی توان فرد آموزش گیرنده در زمینه مشخص می­گردد مانند رشته های فنی و حرفه ای.
  • آموزش­های عمومی: آن بخش را دربر می­گیرد که در مجموعه فعالیت­های فرد یا حداقل بخشی از آن­ها اثر مثبت می­گذارد و تکنیک­ها و تمرینات تقویت حافظه، تندخوانی و خلاقیت از آن جمله­اند (میرمیران، 1384).

در جهان امروز هر ملتی با تقویت خلاقیت سعی در افزایش سرعت پیشرفت و مشکل­گشایی هر چه سریع­تر دارد. در چنین شرایطی زمینه وسیع و در عین حال اساسی پیشرفت در جنبه­های گوناگون تمدن و فرهنگ، خلاقیت و نوآوری است که لازم است سریعاً فعالیت در زمینه افزایش آن توسعه یابد. به­طور کلی هدف از آموزش خلاقیت شامل مراحل زیر است:

  • شناخت فراگیران از استعداد خلاقیت
  • پی بردن به استعداد خلاقیت در خویشتن
  • اعتقاد به رشد استعداد خلاقیت و سعی در جهت آن
  • بکار گیری توان خلاقیت در حل مسائل ومشکلات زندگی (میرمیران، 1384).

 

 

 

8-2-1-2- شرایط ایجاد خلاقیت سازمانی

  • فضای خلاق: یکی از راه­های مهم ظهور نوآوری به وجود آوردن فضای محرک خلاقیت است.به­کارگیری سیستم مدیریت استعداد TMS ابزار مؤثری در سازمان به شمار می­رود. کشف ، جذب ، حفظ و اداره و مدیریت استعدادها از عناصر اصلی این مدیریت است.
  • دادن وقت و آزادی فکر برای خلاقیت: برقراری سیستم پیشنهادات و تقویت نظرات و عقاید جدید و ارزش قائل شدن برای افراد خلاق و سخت­کوش (قهرمانان آرام).
  • ایجاد روابط گروهی و استفاده از سینرژی و شهود در گروه
  • ایجاد فضاهایی برای سرگرمی­های ایده ساز
  • ورق زدن کتاب­ها و مجلات و مسائل مطرح در بین جوانان جامعه
  • پیاده­روی به­صورت فردی که نوعی آرامش فکری به­دنبال دارد و در آن تداعی آزاد ذهنی انجام شده افکار و ایده­های نو پیامد آن است.
  • موسیقی مناسب اثر خارق العاده­ای در تراوش افکار داشته و تصویرسازی ذهن را فعال می­کند و از آن می­توان در فضاهای هنری و آموزشی جهت تراوش خلاقیت اشخاص بهره جست (میرمیران، 1384).

[1]. Ford & Gioia