ویژگی های سازمان های یادگیرنده

ویژگی های سازمان های یادگیرنده

سازمان یادگیرنده، درد و عشق آموختن دارد؛ سازمان یادگیرنده نیاز به آموختن را احساس می کند و در پی یادگیری است. سازمان یادگیرنده همچون انسانی است که به علّت نیاز، شوق آموختن دارد. سازمان یادگیرنده کارکنان یادگیرنده و خلّاق دارد؛ که از طریق کارکنان و اعضایش فرآیند یادگیری را تحقّق می بخشد. در سازمان های یادگیرنده باید افراد به توانمندی های خود واقف شده و آنها را توسعه و بهبود بخشد و زندگی خود را غنی تر سازند(سلاجقه و همکاران، 1389، 56). سازمان یادگیرنده تلفیق کننده اهداف فردی و سازمانی است؛ سازمان یادگیرنده تحقق نمی یابد مگر آنکه اهداف انسان های خلّاق و دانش آفرین با اهداف سازمان یکی شود. این سازمان ها با تلاش های مدیریّت ارتقاء می یابد. امّا بدون همکاری و همراهی اعضای شایسته، هیچ گاه امکان وجودی پیدا نمی کند. به عبارت دیگر سازمان یادگیرنده به عنوان یک ویژگی مهم و اساسی باید هم ذهنی و همدلی را میان خود و اعضایش ایجاد کند تا بتواند یادگیرنده قلمداد شود(سلاجقه و همکاران، 1389، 57).

گفارت ومارسیک نیز شش مجموعه اصلی یا ویژگی اساسی زیر را برای سازمان یادگیرنده تشریح کرده اند:

1- یادگیری مستمر در سطح سیستم ها: در یادگیری مستمر افراد به نحوی در یادگیری یک دیگر سهیم می شوند که سازمان بتواند از طریق انتقال دانش در بین سطوح آن و جمع شدن اطّلاعات درباره فعّالیّت های آن یاد بگیرد(فتحی، 1389، 45). همواره اطّلاعات جمع آوری، تجزیه و تحلیل می شود و سرانجام به اشتراک گذاشته می شود، در نتیجه عملکرد سازمان بهبود می یابد(تامپسون، 2012، 2).

2- تولید دانش و سهیم شدن در آن: دانش منبع با ارزش در سازمان محسوب می شود که مزایای رقابتی بی شماری دارد و شامل مجموعه ای از ارزشها ، اطّلاعات، تجربه ها و مطالعات و بینش های افراد سازمان می باشد(کالی و همکاران، 2012، 527). امّا این منبع با ارزش زمانی باعث مزیّت رقابتی می شود که تسهیم شود و به اشتراک گذاشته شود و برای این که تسهیم دانش صورت گیرد می بایست جو سازی و فرهنگ لازم درون سازمان ایجاد شود(تان نی لینگ، 2011، 329).

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   نقش خلاقیت در بهره­وری سازمان و توسعه نیروی انسانی

3- تفکّرسیستمی و انتقادی در سازمان یادگیرنده: افراد همیشه تشویق می شوند که بر اساس روش های نو و جدید فکر کنند و مهارت های استدلالی مولّد را به طور منظّم به کار گیرند(فتحی، 1389، 45).افراد برای این که مهارت لازم را در حل مسئله به کار گبرند، می بایست دیدگاه های مختلف را بررسی نمایند و روابط متقابل داشته باشند و همواره مسائل را به صورت کلی و مرتبط بررسی کنند(کونل و همکاران، 2012، 2).

4-فرهنگ یادگیری: فرهنگ سازمان یادگیرنده، فرهنگ یادگیری است و در سایه آن در تمامی سطوح سازمان، خلّاقیت و نوآوری، تجربه اندوزی و یادگیری افراد افزایش پیدا می کند(فتحی، 1389، 45). سدیب(2006)، اعتقاد دارد ، در سازمانی که فرهنگ یادگیری در آن رواج دارد یکنواختی در آن معنا و مفهومی ندارد و افراد همیشه در حال نو شدن هستند(ویکس، 2012، 333).

5-روحیّه انعطاف پذیری و تجربه: در سازمان یادگیرنده، افراد در خطرپذیری، تجربه، نوآوری و کشف ایده های جدید آزاد هستند و فرآیندهای کاری و محصولات جدید را خلق می نمایند.

6- تمرکز بر افراد: سازمان یادگیرنده، فضایی را ایجاد می کند که در آن تک تک افراد پرورش پیدامی کنند، ارزش می­یابند، از رفاه آنها حمایت می­شود، پیش رفت و توسعه پیدا می­کنند و در نتیجه یاد می­گیرند(فتحی، 1389، 45).

 

علامه در مقاله خود ویژگی سازمان های یادگیرنده را در پنج دسته تقسیم بندی نمود:

1-ویژگی های رهبری سازمان یادگیرنده؛

2-ویژگی نیروی انسانی سازمان یادگیرنده؛

3-ویژگی طرح سازمانی سازمان یادگیرنده؛

4-ویژگی فرهنگ سازمانی سازمان یادگیرنده؛

5-ویژگی مأموریت / استراتژی سازمان یادگیرنده(علامه وهمکاران، 1389، 83).

 

از نظر بوزنجانی ویژگی سازمان های یادگیرنده را می توان  به صورت ذیل خلاصه کرد:

– ساختاری که در آن هر فردی می تواند تواناییهای خود را شکوفا سازد.

– اصول دانش آن بر پایه ذی نفعان محیط مانند مشتری، تأمین کنندگان آنها استوار است.

– استراتژی توسعه نیروی انسانی کانون سیاست آن است.

– پیوسته در حالت پویا و تکامل است

 

به طور کلی در تشریح سازمان یادگیرنده، دو دیدگاه وجود دارد: یکی دیدگاه روانشناسی و دیگری دیدگاه سیستمی