آلودگی محیط زیست و قابلیت دسترسی

دانلود پایان نامه
اولیگو ساکاریدها پس از عبور از لایه ی موکوسی روده ممکن است سیستم ایمنی خونی را تحریک کنند. برخی از باکتری های بیماری زا فقط بعد از عبور از دیواره ی روده قادر به ایجاد بیماری هستند. وقوع این حالت اغلب در حیوانات تغذیه شده با جیره های عاری از مواد فیبری است. این امکان وجود دارد که اولیگو ساکاریدها همچون فیبر محلول عمل کرده و با کاهش جابجایی و عبور میکروب ها از دیواره روده به حفظ ایمنی عمومی بدن پرنده کمک کنند.
2-4-9 کاربرد عملی پری بیوتیک ها
الف- رشد و بهره گیری از مواد مغذی
در مورد اثر پری بیوتیک ها بر هضم مواد مغذی و بهره گیری از آنها در طیور اطلاعات کمی موجود است و مطالعات طرح شده نیز در مراحل اولیه اجرا می باشند. با این وجود، نتایج امید بخش حاصل از همین تعداد اندک کارهای تحقیقاتی انجام شده در مورد طیور، عرصه گسترده ای را برای ادامه ی بررسی های بیشتر فراهم نموده است. اثر FOS را بر عملکرد رشد جوجه های گوشتی مطالعه کردند. در مشاهدات آنها، جیره های حاوی 4/0 درصد FOS نسبت به جیره ی شاهد، افزایش وزن روزانه و راندمان مصرف خوراک را به طور معنی داری بهبود بخشید. افزودن MOS حاصله از هسته ی خرما، به میزان 3/0 درصد به جیره باعث افزایش وزن عضلات مرغ شد (65). گزارش نمود که، افزودن مکمل MOS به جیره باعث بهبود قابل توجهی در عملکرد و کاهش تلفات جوجه های پرورش یافته در سالنی شد که گله های قبلی رشد یافته در آن سالن، با مشکلات کاهش عملکرد و افزایش تلفات مواجه بودند.
این امکان وجود دارد که افزایش میزان اقدامات بهداشتی و کاهش تعداد میکرو ارگانیسم های موجود در محیط، فعالیت تحریک کنندگی MOS بر سیستم ایمنی را کاهش دهد. افزودن مقادیر کمی از اولیگو ساکاریدها به جیره ممکن است که باکتری های روده را وادار به تولید آنزیم ها به ویژه آنزیم های تجزیه کننده مواد قندی نماید (مونسان و پائول، 1995). همچنین با تخمیر اولیگو ساکاریدها، اسیدهای چرب فراری تولید می شوند که با تحریک حرکات دودی زمان عبور مواد مغذی از دیواره روده را کاهش می دهند(33). در مطالعه ای با افزودن 01/0 درصد از اولیگو ساکارید کیتوزان (COS) به جیره، بهبود قابل توجهی در افزایش وزن و راندمان مصرف خوراک جوجه های گوشتی تجربه نمودند. علاوه بر این، قابلیت هضم ماده خشک، کلسیم، فسفر و پوتئین خام در ایلئوم به طور معنی داری افزایش یافت. محققین، چنین نتایج مثبتی را ناشی از اثر تحریک کنندگی COS، بر آنزیم های گوارشی معده، پانکراس و مخاط روده دانسته اند (31). افزودن مکمل COS به جیره از طریق افزایش هضم مواد مغذی، باعث کاهش دفع نیتروژن و فسفر و در نتیجه بحداقل رساندن منابع اصلی آلودگی محیط زیست می شود. گزارشات متعددی در رابطه با بهبود افزایش وزن در اثر افزودن پروبیوتیک و پری‌بیوتیک به جیره جوجه‌های گوشتی وجود دارد (39). استفاده از پروبیوتیک، پری بیوتیک و سن بیوتیک در جوجه های گوشتی در سن 6 هفتگی باعث بهبود ضریب تبدیل خوراک به ترتیب به میزان 19/3، 66/2 و 26/4 درصد شد(50). این نتایج با یافته های محققان دیگر در تطابق است که دلیل این بهبود ناشی از هضم بهتر مواد مغذی در اثر استفاده از سن بیوتیک در روده است. این مواد افزودنی از طریق تغییر میکروفلورای روده، افزایش رشد باکتری‌های مفید، تولید اسیدلاکتیک و هضم وجذب مواد مغذی باعث بهبود در ضریب تبدیل خوراکی می‌شوند (33).
بیشتر تفاوت در پاسخ به استفاده از پروبیوتیک و پری بیوتیک در جوجه های گوشتی به سن، نوع سویه، جنس، ترکیبات مواد مغذی جیره، جمعیت میکروب های دستگاه گوارش شرایط محیطی و غلظت مکمل ها بستگی دارد(50).
اثر آنتی بیوتیکها (فلاومایسین)، پروبیوتیکها (پری مالاک)، پری بیوتیکها (بیولکس- MB) و سن بیوتیکها بر روی عمکلرد جوجه های گوشتی بررسی شده است نتایج مشخص شده است که جوجه های تغذیه شده با فلاومایسین ، پری مالک، بیولکس- MB و سن بیوتیکها به ترتیب با افزایش اسیدورزی داشته اند. که جوجه های تغذیه شده با سین بیوتیک 4/7 درصد افزایش وزن بالاتری نسبت به گروه شاهد داشتند. استفاده از پروبیوتیک(Bio-plus 2B 05/0 درصد) و پری بیوتیک(بیومس 2/0 درصد) و مخلوط آنها در جیره جوجه های گوشتی هیچ اثر معنی داری بر افزایش وزن بدن جوجه ها نداشت (میلیدن 2008). این نتایج با تحقیقات دیگر درتطابق است که استفاده از پری بیوتیک و پروبیوتیک در تغذیه جوجه های گوشتی معنی داری بر افزایش وزن بدن مصرف خوراک نداشت (81). اما تحقیقات دیگر ثابت می کند که استفاده از مکمل پروبیوتیک و پری بیوتیک در جیره جوجه های گوشتی باعث افزایش معنی داری افزایش وزن بدن آنها شد(64). استفاده از مکمل پروبیوتیک و پری بیوتیک در جیره جوجه های گوشتی در اغلب آزمایشات باعث بهبود مصرف خوراک و به دنبال آن بهبود عملکرد رشد می شود (71). این اثرات به دلیل فعال کردن متابولیسم تعداد محدودی از باکتریها یا بطور انتخابی باعث تحریک رشد آنها می شود و از این طریق باعث بهبود سلامتی حیوان می شوند (9).
اما در برخی آزمایشات استفاده از پرو بیوتیک و پری بیوتیک بطور جداگانه اثر معنی داری بر مصرف خوراک نداشت (50). بعلاوه اثر معنی داری بر درصد لاشه و تولید لاشه نداشته است (58). پروبیوتیک و پری‌بیوتیک از طریق بهبود تعادل میکربی روده پرنده و افزایش فعالیت آنزیم های گوارشی و فعال کردن آنزیم های هضم کننده باعث افزایش قابلیت دسترسی مواد مغذی غیر قابل هضم و تغییرات مفید در متابولیسم مواد خوراکی و در نتیجه بهبود راندمان خوراک مصرفی می شوند. لذا پرنده از مواد خوراکی خورده شده، بهره‌برداری بیشتری نمود و در نتیجه به رشد بیشتر و تولید بیشتر می‌انجامد (3).
به نظر می رسد این مواد افزودنی از طریق بهبود هضم و جذب و ابقا مواد مغذی و در دسترس قرار دادن هرچه بهتر و استفاده بهینه از این مواد موجب راندمان مناسب ترجوجه ها از خوراک مصرفی می شوند. مکانیزم هایی که برای بهبود خوراک مصرفی توسط این مواد افزودنی عنوان شده است عبارتند از : تجزیه نشاسته و پروتئین‌ها به ذرات کوچک تر و مواد مغذی سهل الهضم، افزایش فعالیت آنزیم‌های گوارشی و در نتیجه افزایش قابلیت هضم و دسترسی مواد خوراکی (3)، متعادل نمودن اعمال، وظایف و حرکات روده‌ها ، که نهایتا منجر به افزایش راندمان استفاده از خوراک مصرفی توسط جوجه ها از طریق افزایش قابلیت دسترسی به مواد مغذی و هضم و در نتیجه کاهش نیاز آنها به خوراک مصرفی می شوند.
2-5 دستگاه گوارش پرندگان
در دستگاه گوارش پرندگان نظیر سایر قسمت ها تغییرات متناسب و هماهنگ برای پرواز به وجود آمده است. مثلاً در محوطه دهان به جای دندان ها و استخوان های مفصلی سنگین وزن و عضلات حجیم و وزین مخصوص جویدن که در خزندگان و پستانداران وجود دارند نوک، استخوان ها و عضلات مفصلی به مراتب سبک تر جایگزین شده اند. نظر به این که پرندگان غذا را نجویده می بلعند، قطر مری در آن ها نسبتاً بزرگتر بوده تا بتوانند عبور مواد خوراکی بزرگ را تسهیل نمایند. در پرندگان سنگدان دارای عضلات زیاد و پرقدرت جهت گوارش مکانیکی است و همچنین پیش معده واجد غدد گوارش است و هر دو در داخل بخش میانی توده وزنی بدن قرار گرفته است. تغییرات تطبیقی ایجاد شده در روده باریک و راست روده نسبت به سایر رده های حیوانی کمتر است. کلواک (که بخش انتهائی لوله گوارش خزندگان است) در پرندگان نیز وجود دارد.
طول بخش های مختلف لوله گوارش برحسب اندازه بدن پرنده، نوع خوراک مصرفی و عوامل دیگری متفاوت است. پرندگانی که از غذاهای خشن و واجد فیبر تغذیه می کنند، لوله گوارش بزرگ و حجیم تری دارند و در پرندگان دانه خوار، لوله گوارش بزرگتر از پرندگان گوشتخوار است.
2-5-2 ساختمان عمومی لوله گوارش
اگر چه قسمت های مختلف لوله گوارش از لحاظ ساختمانی با یکدیگر تفاوت های زیادی دارند، ولی جدار همگی آنها دارای چهار لایه است که به ترتیب از داخل به خارج عبارتند از:
1- مخاط، 2- زیرمخاط، 3- طبقه عضلانی و4- ادوانتیس یا سروز.
1- مخاط
شامل اپیتلیوم، ماهیچه مخاطی است. اپیتلیوم یک پرده پوششی مرطوب و لزج سطحی است که بر روی غشاء پایه مستقر است. پارین یا آستر مخاط یک لایه پشتیبان بافت همبند است و محتوی عروق خونی و لنفی فراوان با سلول های عضلانی صاف و گاهی غدد و بافتهای لنفاوی است. ماهیچه مخاطی لایه نازک عضلانی صاف است و به طور معمول در دو لایه داخلی حلقوی و خارجی طولی قرار می گیرد. این لایه پارین را از زیر مخاط جدا می کند و موجب حرکات موضعی و چین خوردگی مخاط می شود.
مخاط در بیشتر نقاط نامنظم و دارای برجستگی هایی به داخل مجرای لوله گوارش به نام کرک یا ویلی است. این برجستگی ها موجب افزایش سطح مخاط می شوند. علاوه بر این مخاط دارای فرورفتگی های پوشیده با اپیتلیوم به نام غده است که ظرفیت ترشحی را افزایش می دهد. بافت های لنفاوی موجود در مخاط تولید کننده آنتی کورها به ویژه IgA هستند که برای مقابله با آنتی ژن ها و میکروارگانیسم های موجود در لوله گوارش حیاتی است. مویرگ های خونی و لنفی فراوان در این لایه وجود دارد که مواد خوراکی هضم شده را با خود از لوله گوارش خارج می کنند.
2- زیر مخاط
این لایه بین مخاط و طبقه عضلانی قرار دارد و از جنس بافت همبند سخت است. رشته های الاستیک به وفور در این بافت حضور دارند. رگهای خونی و لنفی فراوان و یک شبکه عصبی زیر مخاطی موسوم به شبکه عصبی مایسنر نیز در این لایه دیده می شود. در بعضی از این نواحی لوله گوارش، زیر مخاط حاوی غدد زیر مخاطی و توده های بافت لنفاوی است. این لایه موجب تحریک مخاط می شود(7).
3- طبقه عضلانی
طبقه عضلانی شامل حداقل دو لایه از سلول های عضلانی است که به جز در حفره دهانی و تمام یا بخشی از مری و اسفنگتر مقعدی که از نوع مخطط اند در بقیه نواحی لوله گوارش از نوع بافت عضلانی صاف هستند. عضلات به صورت یک لایه حلقوی در داخل و یک لایه طولی در خارج است. عضله حلقوی موجب تنگ شدن مجرا و عضله طولی موجب کوتاه شدن آن می شود. طبقه عضلانی با ایجاد حرکات دودی مواد خوراکی را در داخل لوله گوارش به جلو می راند. به علاوه ترکیبی نیز توسط این طبقه انجام می گیرد که به مخلوط شدن مواد خوراکی با آنزیم های هضمی کمک می کند. ضخامت این طبقه در قسمت های مختلف لوله گوارش متفاوت است و در معده یک لایه سوم نیز به آن اضافه می شود(7).
4- ادونتیس یا سروز
خارجی ترین لایه و یک بافت همبند نسبتاً متراکم و الاستیک است. اگر با بافت های همبند اطراف عضو یکی شود به آن ادوانتیس می گویند. اما در بسیاری قسمت ها با صفاق احشایی که از یک لایه سلول های سنگفرشی مزوتلیال ساخته شده است، پوشیده می شود و سروز نام می گیرد رگ های خونی و لنفاوی و بافت چربی نیز در آن دیده می شوند(7).
2-5-2 وضع تشریحی روده باریک