امیرالمومنین و امام رضا ع

دانلود پایان نامه

استدلال کنندگان برای اثبات خود به دو دسته از روایات استدلال کرده اند . برخی به روایاتی استدلال کرده اند که با دلالت مطابقی در مورد خودشان بر عدم اعتبار یک زن به جای یک مرد و اعتبار شهادت دو زن به جای یک مرد دلالت می نماید و برخی دیگر ، مانند صاحب مستند، باخدشه در این روایات به روایات مختلفی که دلالت بر پذیرش یک چهارم از مورد شهادت ، در صورتی که یک زن شهادت بدهد ، استدلال کرده اند و فرموده اند : از آنجا که با شهادت یک زن ، مثلا در وصیت ، یک چهارم از وصیت نافذ است ، می توان نتیجه گرفت که با شهادت چهار زن تمام وصیت نافذ است. از طرفی می دانیم که با شهادت دو مرد تمام وصیت نافذ است. در نتیجه ، شهادت چهار زن مساوی شهادت دو مرد قرار گرفته ، یعنی در شهادت باید تعداد زنان دو برابر مردان باشد. این روایات عبارت اند از:
3-20-6-1-روایات دسته اول و کیفیت آن
روایت امام حسن عسگری علیه السلام: الحسن بن علی العسکری علیه السلام فی (تفسیره)عن آبائه ، عن امیرالمومنین علیه السلام فی قوله تعالی (فان لم یکونا رجلین فرجل و امرأتان) قال :« عدلت امرأتان فی الشهاده برجل واحد ؛ فاذا کان رجلان أو رجل و امرأتان أقاموا الشهادتهم …»امام حسن عسگری از پدرانش و آنان از امیرالمومنین علیه السلام در رابطه با آیه شریفه ( اگر دو مرد نبود یک مرد و دو زن ) فرمود : شهادت دو زن به اندازه یک مرد قرار داده شده ، بنابراین اگر دو مرد باشند یا یک مردو دو زن اینان می توانند شهادت بدهند و بر طبق شهادتشان حکم می شود.
– خبر منصوربن حازم أن أباالحسن موسی بن جعفر علیه السلام قال :« أذا شهد لطالب الحق امرأتان و یمینه ، فهو جائز»
– خبر محمد المهدانی قال : کتب أحمد بن هلال الی ابی الحسن علیه السلام امرأه شهدت علی وصیه رجل لم یشهدها غیرها و فی الورثه من یصدقها و فیهم من یتهمها ، فکتب : « لا، إلا أن یکون رجل و امرأتان و لیس بواجب أن تنفذ شهادتها» احمدبن هلال در نامه ای به امام رضا علیه السلام نوشت: زنی بر وصیت مردی شهادت داده است و هیچ فرد دیگری بر این مطلب شهادت نداده است. در میان ورثه عده ای زن را تصدیق می کنند و عده ای او را متهم به کذب می کنند. امام علیه السلام مرقوم فرمودند: شهادتش پذیرفته نمی باشد مگر آن که ( بر وصیت) یک مرد و دو زن شهادت دهند.
خبر زراره: … وقال علی علیه السلام : « تجوز شهاده النساء فی الرجم اذا کان ثلاثه رجال و إمرأتان …» ؛
علی علیه السلام فرمود: جایز است شهادت زنان در رجم اگرسه مرد ودو زن باشند.
کیفیت سه حدیث اول روشن است. اما کیفیت استدلال در حدیث آخر بدین گونه است که ما با توجه به این که برای اثبات رجم در زنا ، به شهادت چهار مرد نیاز داریم . در اینجا امام علیه السلام فرموده است با شهادت سه مرد و دو زن نیز حد رجم اجرا می گردد. بنابراین ، امام علیه السلام شهادت دو زن را به جای شهادت یک مرد قرار داده است.
3-20-6-2-روایات دسته دوم و کیفیت آن
– خبر ربعی: عن أبی عبدالله علیه السلام فی الشهاده امرأه حضرت رجلا یوصی ، فقال :« یجوز فی ربع ما اوصی بحساب شهادتها».
کیفیت استدلال : حضرت نسبت به «یک چهارم» وصیت حکم به صحت داده اند. بنابراین نتیجه می گیریم که اگر چهار زن شهادت می دادند ، تمام وصیت صحیح بود و باید جاری می شد. بنابراین ، شهادت معتبر و قابل قبول شهادت چهار زن است که به جای دو مرد قرار می گیرند.
– موثقه سماعه
قال: « القابله تجوز شهادتها فی الولد علی قدر شهاده امرأه واحده» امام معصوم علیه السلام فرمود : شهادت قابله در مورد بچه ای که به دنیا می آورد به اندازه شهادت یک زن جایز است و معتبر می باشد.
– صحیحه ابن سنان
این روایت نیز مانند روایت قبل است ، با اندکی تفاوت و بیان صحت ، نصف ارث در صورت شهادت دو زن.
– مرسله فقیه
این مرسله نیز می فرماید: اگر سه زن شهادت بدهند ، نسبت به «سه چهارم» ارث حکم جاری می شود و چنانچه چهار زن شهادت بدهند ، نسبت به کل ارث ، شهادتشان نافذ است.
قال :« …وان کن ثلاث نسوه جازت شهادتهن فی ثلاثه ارباع المیراث و ان کن اربعا جازت شهادتهن فی المیراث کله»
کیفیت استدلال: کیفیت استدلال در روایات اخیر برای اثبات این که شهادت دو زن به جای یک مرد است ، مانند استدلال در روایت ربعی است.
3-21-استدلال صاحب مستند برای لزوم چهارشاهد زن
یکی از کسانی که برای لزوم چهار شاهد زن استدلال کرده ، صاحب مستندالشیعه است. حاصل استدلال ایشان به سه وجه باز می گردد:
وجه اول: بعد از آن که ثابت شد اصل و قاعده دلالت بر عدم پذیرش و حجیت شهادت زنان می باشد ، مگر آنچه که به وسیله دلیل از شمول این اصل و قاعده خارج شده باشد ، در مواردی که شک می کنیم آیا شهادت دو زن مانند دو مردمعتبر است یا این که ارزش شهادت چهار زن به اندازه ارزش شهادت دو مرد است ، با توجه به این که مقتضای اصل و قاعده عدم حجیت شهادت زنان در موارد مشکوک است ، باید اخذ به قدر متیقن – که چهار زن است – بنماییم. دلیل این قدر متیقن روایاتی است که بر نفوذ شهادت زنان دلالت دارد؛ چرا که در آنها کلمه نساء آمده که صیغه جمع است و صیغه جمع بر بیش از دو نفر صادق است. با توجه به این که اجماع مرکب بر عدم قبول شهادت سه زن به جای یک مرد یا به جای دو مرد داریم ، کلمه نساء فقط بر اعتبار چهار زن یا بیشتر دلالت دارد. ممکن است که به این وجه اشکال شود که کلمه نساء در این روایات صرفا برای بیان اصل پذیرش شهادت زنان است ، نه جهت بیان عدد مورد نیاز در شهادت زنان لذا صیغه جمع دلالتی بر نصف بودن شهادت زنان در برابر مردان ندارد. این اشکال وارد نیست؛ چرا که دردو صحیحه حلبی وعبیدالله بن علی حلبی