انتخابات ریاست جمهوری و نظام های انتخاباتی

دانلود پایان نامه

3- تخلف توسط داوطلبان :
از جمله فعالیت هایی که به ویژه در زمان رأی گیری توسط کاندیداها و احزاب صورت می گیرد عبارتند از : 1- توزیع بسته های غذایی ؛ 2 – معامله کارت های انتخاباتی ؛ 3 – ایجاد تسهیلات در نقل و انتقال مردم به منظور شرکت در انتخابات یا رأی دادن به شخص خاص ؛ 4 – تحویل و سلیم خدمات عمومی به مردم . اعمال ذکر شده در بالا به طور کلی در عملی به نام خرید رأی خلاصه می شوند .
خرید آراء به معنای یک مبادله اقتصادی ساده است . کاندیداها مبادرت به خرید آراء شهروندان کرده و شهروندان نیز فروشنده آراء محسوب می شوند . در مبادله ای که صورت می گیرد ، خرید و فروش به معنای اقتصادی و حقوقی آن بوده و در مقابل معوض قرار می گیرد . بدین لحاظ می توان گفت که خرید رأی یک قرار داد یا مزایده است که در آن رأی دهندگان آرای خود را به کسی که بیشترین قیمت را پیشنهاد می- کند ، می فروشند .٢
خرید آراء در بسیاری از جوامع به دلایل مختلف صورت می گیرد . اما از مهم ترین علل انجام این تخلفات از سوی کاندیداها مواردی همچون : 1 – نظام انتخاباتی و خرید و فروش آراء ؛ 2 – فقر ؛ 3 – پایین بودن سطح سواد در جامعه می باشد .
1 – نظام انتخاباتی و خرید و فروش آراء : دو نکته می تواند ما را در شناسایی ارتباط موجود بین نظام انتخاباتی و میزان خرید و فروش آراء یاری کند : یکی این که باید دید کدام یک از نظام های انتخاباتی کم ترین میزان نظارت پذیری را دارند . نظارت پذیری عمومی از سوی مردم و همچنین از سوی دولت و نهادهای بین المللی . این نظارت سبب می شود تا دولت و همچنین مردم بتوانند خود را با معیار های یک انتخابات سالم ، آزادانه و منصفانه تطبیق دهند . نظارت و در پی آن مجازات متخلفین از سوی دولت با همکاری نهادهای مدنی و بین المللی موجب می شود تا ریسک تخلفات و به خصوص خرید و فروش آراء بالا رفته و بسیاری از کسانی که قصد انجام چنین کاری را داشته اند از انجام آن منصرف شوند . دیگری این که به منظور تحلیل این که آیا نظام انتخاباتی در معرض خرید و فروش آراء قرار دارد یا خیر ، باید به مؤلفه بسیار مهم میزان افشای اطلاعات در خصوص محتوای آرای ریخته شده به صندوق ها در آن نظام توجه کافی و وافی را مبذول کرد .
2- فقر : یکی از پدیده هایی که در امر خرید و فروش آراء به صورت برجسته ای مشاهده می شود ، این است که غلب گروه های به خصوصی ، که قابل شناسایی هستند در معرض اهداف کاندیداهای خرید آراء بوده اند . اغلب گروه های فقیر و محروم جامعه بوده اند که اختیارات سیاسی خود را قیمت بسیار پایین و در عوض دریافت مبالغ ناچیز به فروش می رسانند که این پدیده پیامد های نا مطلوب چندی دارد .
3- پایین بودن سطح سواد در جامعه : بی سوادی به دو طریق ممکن است موجبات خرید و فروش آراء شود: به صورت مستقیم و غیر مستقیم . پایین بودن میزان سواد در جامعه خود ممکن است زاییده دلایل بسیار متعدد اجتماعی ، سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی باشد ، نیز می تواند موجبات خرید و فروش آراء را فراهم آورد .
در جوامع و نظام های انتخاباتی امروزه راهکارهایی را برای از بین بردن خرید آراء در انتخابات در نظر گرفته اند که عبارتند از : 1- بالا بردن هزینه های خرید آراء ؛ 2 – ارتقای تضمینات رأی مخفی ؛ 3 – منع رأی تکراری ؛ 4 – جرم انگاری ؛ 5 – منع رأی غیر حضوری . ١
در نظام انتخاباتی ایران نیز این پدیده یعنی خرید و فروش آراء با ساز و کارهای چندی از قبیل منع رأی غیر حضوری ، مخفیانه بودن رأی ، منع رأی تکراری و همچنین جرم انگاری این پدیده منع شده است . برای مثال ماده ( 25 ) قانون انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ایران اذعان می دارد : « در موارد ذیل با تأیید هیأت نظارت یا نماینده وی برگه های رأی باطل ولی جزء آرای مأخوذه محسوب و مراتب در صورت جلسه قید و آرای مذکور ضمیمه صورت جلسه خواهد شد : . . . 2 – آرایی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد . . . . » .١ به موجب بند ( 1 ) ماده ( 33 ) همان قانون نیز ارتکاب خرید و فروش رأی در انتخابات جرم محسوب شده و بند های دیگر این ماده فرآهم کننده مقتضیاتی هستند که به طور مستقیم و یا غیر مستقیم می تواند منجر به کاهش این با جلوگیری از آن شود.
ماده ( 18 ) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز آرایی که از طریق خرید و فروش به دست آمده باشد، باطل ولی جزء آرای مأخوده قلمداد می کند . ماده ( 66 ) همان قانون نیز ارتکاب اموری که به طور مستقیم یا غیر مستقیم در خرید و فروش آراء می تواند نقش داشته باشد را جرم انگاری کرده است . ٢
در انگلستان طبق قانون 1983 خرید و فروش رأی ( treatimg) ذیل اعمال فاسد رده بندی می شوند . در این مورد اگر کاندیدا یا حزب او قبل از مرحله رأی گیری ، در طول زمان رأی گیری و یا پس از اخذ رأی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم مبلغی را به طور کامل یا بخشی از هزینه ای را برای رأی دهنده پرداخت کند محکوم به تخلف خرید رأی می باشد . و اگر هر نوع غذا ، نوشیدنی ، وسیله رفاه و سرگرمی یا خواروبار را به منظور تحت نفوذ در آوردن رأی دهنده برای رأی دادن به نفع آنها یا خودداری از رأی دادن به ضرر حزب یا کاندیدای رقیب تهیه کند . موضوع کلیدی در این مورد این است که مشخص شود کاندیدا یا حزب او دارای نیت فاسد بوده اند .
از جمله تخلفاتی که در حین فرآیند اخذ رأی بر اساس ماده ( 66 ) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی و ماده ( 67 ) قانون تشکیلات ، وظایف و اختیارات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران صورت می- گیرد و جرم اعلام شده است شامل :
1- خرید و فروش رأی ؛
2 – رأی گیری با شناسنامه کسی که حضور ندارد ؛
3 – رأی دادن با شناسنامه جعلی ؛
4 – رأی دادن با شناسنامه دیگری ؛
5 – رأی دادن بیش از یک بار ؛
6 – توصیه به نوشتن اسم کاندیدای معین در ورقه رأی توسط افراد متفرقه در محل اخذ رأی ؛
7 – تقلب در رأی گیری و شمارش آراء ؛
8 – توصیه به نوشتن اسم کاندیدای معین در ورقه رأی از طرف شعبه اخذ رأی و ناظرین و بازرسان ؛
9- ایجاد رعب و وحشت برای رأی دهندگان یا اعضا و شعب ثبت نام و اخذ رأی با اسلحه یا بدون اسلحه در امر انتخابات ؛
10 – انجام یا عدم انجام هرگونه عملی که باعث مخدوش شدن رأی مردم از ناحیه اعضا و شعبه اخذ رأی باشد ، از قبیل خودداری کردن از ممهور کردن برگه تعرفه یا شناسنامه یا انتقال صندوق اخذ رأی به غیر از محل آگهی شده ؛