انتخابات ریاست جمهوری و وسایل ارتباط جمعی

دانلود پایان نامه
مطابق ماده (52)«دستور العمل اجرایی برگزاری انتخابات مجلس شورای ملی را وزارت کشور تهیه و با تصویب وزیر یا سرپرست وزارت کشور به اجرا می گذارد».۵
ماده (51) قانون مصوب شورای انقلاب در رابطه با مسئولیت وزارت کشور در انتخابات ، عینا در ماده (25) قانون مصوب 1362 مورد تصویب قرار گرفت و همین ماده قانونی عینا در قانون مصوب 1378 در ماده (25) تکرار شد.١
مطابق ماده (3) قانون انتخابات ریاست جمهوری «وزارت کشور موظف است سه ماه قبل از پایان دوره چهارساله ریاست جمهوری مقدمات اجرای انتخابات دوره بعد را فراهم و با رعایت اصول 119 و131 قانون اساسی مراتب برگزاری انتخابات و تاریخ شروع ثبت نام داوطلبان ریاست جمهوری را با استفاده از وسایل ارتباط جمعی به اطلاع عموم برساند ».٢
بر اساس ماده (9) قانون انتخابات مجلس خبرگان رهبری «مجری انتخابات مجلس خبرگان، وزارت کشور است. آیین نامه اجرایی انتخابات به پیشنهاد وزارت کشور به تصویب شورای نگهبان خواهد رسید».٣
براساس ماده (31) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1378 «بلافاصله پس از صدور دستور شروع انتخابات از طرف وزارت کشور، فرماندار یا بخشدار مرکز حوزه انتخابیه دستور تشکیل هیأت های اجرایی حوزه های فرعی را به فرماندار یا بخشدار حوزه های فرعی، صادر نموده و خود موظف است ظرف شش روز در مرکز حوزه انتخابیه، هیأت اجرایی انتخابات را با حضور هیأت نظارت شورای نگهبان به ریاست خود و عضویت رئیس ثبت احوال مرکز حوزه انتخابیه و نه (9) نفر معتمدین موضوع ماده(32) تشکیل دهد».۴
در نهایت می توان گفت در جمهوری اسلامی ، وزارت کشور، مأمور اجرای قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، ریاست جمهوری، خبرگان رهبری و شوراهای شهر و روستا بوده و مسئول جریان انتخابات است؛ به
همین منظور، وزارت کشور می تواند مأمورانی را برای بازرسی و کنترل جریان انتخابات به حوزه های انتخابیه و شعب نام نویسی و اخذ رأی اعزام دارد. هیأت های اجرایی انتخابات ، مسئول صحت جریان انتخابات در حوزه انتخابیه خود هستند. کلیه امورانتخابات بخش مرکزی را هیأت اجرایی حوزه انتخابیه شهرستان انجام می دهد.
فصل دوم ـ نظارت بر انتخابات
نقش مردم در تعیین سرنوشت خویش از طریق مشارکت همگانی بر امور سیاسی اعمال می شود. در این امر مهم، همه ی افراد مردم به صحنه سیاسی دعوت می شوند و مدعیان زمامداری از بین آنان داوطلب و انتخاب می گردند، تا اریکه قدرت را به قصد خدمت به مردم در دست خود گیرند.
از جمله اصول مسلم انتخابات، عادلانه بودن و سلامت انتخابات است . کشش و میل طبیعی به قدرت، منجر به عواملی می شود که رقابت را ناسالم و در آراء مردم اختلال و فساد ایجاد می نماید. برای احتراز از مفاسد احتمالی، امر نظارت بر آراء عمومی در تمام کشور های دارای نظام انتخابات و حکومت مردم سالار، مورد قبول قرار گرفته است. پیش بینی نظارت یک نهاد عالی بر جریان انتخابات مختلف، سلامت برگزاری انتخابات را در پی دارد.
رسالت خطیر انتخابات تبدیل آراء و خواسته های مردم به کرسی های نمایندگی پارلمان و ریاست عالی دولت است . برگزاری انتخابات آزاد و منصفانه نیازمند ابزار نظارتی است . در واقع نهاد نظارت تأسیسی است تا امکان برگزاری انتخابات بر اساس قوانین و مقررات فراهم گردد. نظارت بر انتخابات راهکاری برای تحکیم نظام دمکراتیک، کاهش تعارضات و اختلافات، ایجاد امنیت و آرامش در نظامی سیاسی است. اعمال نظارت اثر بخش در نتیجه پیروی از قوانین و مقررات و رعایت دو اصل بی طرفی و شفافیت است.
گفتار اول ـ مفهوم نظارت بر انتخابات
نظارت از لحاظ لغوی ؛ به معنای مراقبت در اجرای امور آمده است و ناظر کسی است که مراقب اجرای یک امر باشد .در اصطلاح نیز به شخصی گویند که عمل یا اعمال نماینده ، شخص یا اشخاص را مورد
توجه قرار می دهد و صحت و سقم آن عمل را با مقیاس معینی که مشهود است ، می سنجد .بنا بر این از
از نظر اصطلاحی، نظارت مکانیزمی است در جهت انطباق تصمیمات و اقدامات اتخاذ شده با اصول و موازین برتر اخلاقی و حقوقی و اطمینان از درستی یا نادرستی آنها.
آن چه از معنای لغوی و اصطلاحی نظارت فهمیده می شود، این است که نظارت مستلزم مشاهده و ارزیابی تصمیم یا اقدام صورت گرفته است نه تغییر، اصلاح یا ابطال آنها؛ بلکه پس از تشخیص واقعیت و انطباق با اصول و موازین مربوطه، صحت و سقم آنها را بیان و برای اصلاح و تصمیم گیری درست و جدید به واضع تصمیم، عودت داده می شود. امکان اصلاح ، تغییر و ابطال یا اقدام انجام شده توسط ناظر، جایی است که واضعان یا ذی صلاحان تصمیم، در چارچوب نظام سلسله مراتبی و تفویض اختیار، اجازه وضع بعضی تصمیمات و انجام فعالیت هایی را به مقامات مادون خود می دهند. حال چنان چه تصمیمات اتخاذی آنها مطابق با واقع نباشد، مقامات ارشد حق هرگونه اصلاح، تغییر، ابطال و تصمیم گیری جدید را خواهند داشت و چه بسا آن اختیارات اعطایی را باز پس گیرند؛ همانند نظارت سلسله مراتبی وزیر بر مقامات مادون وزارتخانه. لذا باید حوزه تصمیم گیری و اجرا و حوزه نظارت از یکدیگر تفکیک شوند و ناظر در حوزه اخذ تصمیم و اجرا دخالت ننماید. با الهام از چنین مفاهیمی، از نظارت می توان درک روشنی از مفهموم نظارت بر انتخابات ارائه نمود.
در تعریفی ساده، نظارت برانتخابات عبارت است از، «رویه ای برای جمع آوری اطلاعات مرتبط با فرآیند انتخابات به طور سیستم وار و تهیه گزارش و ارزیابی مدیریت اجرایی انتخابات بر اساس اطلاعات جمع آوری شده توسط ناظران بدون دخالت در خود فرآیند انتخابات».
گفتار دوم- اهداف نظارت بر انتخابات
اهداف متعددی از نظارت بر انتخابات در انتخابات دمکراتیک دنبال می شود ؛ هدف کلی ، این است که حقوق اساسی شهروندان و جابجایی قدرت بر اساس اراده واقعی مردم تضمین شود . اهداف نظارت به طور جزیی به قرار ذیل می باشد :
1- افزایش اعتبار ، مشروعیت و اصالت انتخابات ؛
2- پاسداری از حقوق انتخاباتی شهروندان ؛
3- حسن اجرای قوانین و مقررات ؛