بررسی روایی و پایایی ابزار سنجش و ضرایب آلفای کرونباخ

دانلود پایان نامه

(Kim et al, 2007)
3-7 بررسی روایی و پایایی ابزار سنجش
یک آزمون خوب باید از تعدادی ویژگی مطلوب مانند عینیت، سهولت اجرا، عملی بودن، سهولت تعبیر و تفسیر، روایی و پایایی برخوردار باشد. مهم‌ترین موارد ذکرشده در این ویژگیها، روایی و پایایی است. (مؤمنی، 1386) که در اینجا به بررسی این دو مورد پرداخته میشود. اگر پرسشنامه دارای این دو معیار باشد این بدان معنی است که میزان یا درصد اشتباه محقق در اندازهگیری ملاکها و عوامل مورد نظر، اگر صفر نباشد به حداقل ممکن میرسد. به طوری که هر چه میزان اشتباه محقق در مورد ملاکها و عوامل اندازهگیری کمتر باشد اعتبار و قابلیت آن در اندازهگیری بیشتر میباشد. اعتبار در اندازهگیری را روایی و قابلیت اعتماد را پایایی میگویند. ابزار سنجش باید از روایی و پایایی برخوردار باشد تا محقق بتواند دادههای مناسب با تحقیق را گردآوری نماید، ابزار سنجش و آزمونهای استاندارد و میزان شده معمولاً از روایی و پایایی مناسبی برخوردارند(سرمد و همکاران، ص 169، 1385).
3-7-1 روایی پرسشنامه
مفهوم اعتبار به این سوال پاسخ میدهد که ابزار اندازهگیری تا چه حد خصیصه مورد نظر را میسنجد. اعتبار یک تحقیق، میزان دقت شاخصها و معیاهایی است که در راه سنجش پدیده موردنظر (اندازهگیری به طور غیرمستقیم) تهیه شدهاند. بدون آگاهی از اعتبار ابزار اندازهگیری نمیتوان به دقت دادههای حاصل از آن اطمینان داشت. روشهای متعددی برای تعیین اعتبار ابزار اندازهگیری وجود دارد(سرمد، ص 171، 1385). در این تحقیق از روش روایی صوری برای این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است. بدین صورت که از تعدادی از صاحبنظران و محققان در زمینه تحقیق، در رابطه با میزان درستی و شفافیت سؤالات پرسشنامه نظرخواهی به عمل میآید که بدین ترتیب از متخصصان صاحبنظر در این رشته از جمله استاد راهنما و استاد مشاور نظرخواهی به عمل آمد که آن‌ها اعتبار پرسشنامه را تأیید کردند. در این پرسشنامه هدف‌دار بودن سؤالات، کوتاه بودن پرسشنامه و پاسخگویی آسان آن لحاظ گردید. همچنین مقدمه کوتاه در ابتدا هر پرسشنامه همراه با توضیحات شفاهی جهت روان و ساده‌تر کردن مفهوم سؤالات انجام شد.
3-7-2 پایایی پرسشنامه
قابلیت اعتماد یکی از ویژگیهای فنی ابزار اندازهگیری است(سرمد، ص 166، 1385). مقصود از قابلیت اعتماد یک ابزار اندازهگیری، آن است که اگر خصیصه مورد سنجش را با همان وسیله(یا وسیله مشابه و قابل مقایسه با آن) تحت شرایط مشابه دوباره اندازه بگیریم، نتایج حاصل تا چه حد مشابه، دقیق و قابل اعتماد است؟ یک وسیله معتبر آن است که دارای ویژگی تکرارپذیری و باز پدیدآوری باشد، یعنی بتوان آنرا در موارد متعدد بکار برد و در همه موارد نتایج یکسان تولید نماید. اگر روشهای اندازهگیری فاقد اعتبار کافی و معقول باشد اجرای پژوهش تجربی، بیمعنا خواهد بود(هومن، ص 228، 1374).
برای تعیین پایایی پرسشنامه مورد استفاده در این پژوهش از روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. این روش برای محاسبه هماهنگیهای درونی ابزارهای اندازهگیری از جمله پرسشنامهها و یا آزمونهایی که خصیصههای مختلفی را اندازهگیری میکنند به کار میرود. برای محاسبه ضریب آلفای کرونباخ ابتدا باید واریانس نمرههای هر زیرمجموعه سؤال‌های پرسشنامه یا زیر آزمون و واریانس کل را محاسبه کرد. سپس با استفاده از رابطه زیر مقدار ضریب آلفای کرونباخ را محاسبه نمود.
جدول 3-4 مفاهیم فرمول جهت محاسبه مقدار ضریب آلفای کرونباخ
α
ضریب پایایی کل آزمون
K
تعداد سؤالات پژوهش
Si
واریانس مربوط به سؤال i ام

واریانس کل سؤالات آزمون
معمولا دامنه ضریب قابلیت اعتماد از صفر(عدم ارتباط) تا 1 (ارتباط کامل) است. هر چه این معیار به مقدار یک نزدیکتر باشد نشاندهنده پایایی بالا و هر چه این مقدار به صفر نزدیکتر باشد نشاندهنده عدم پایایی پرسشنامه میباشد(سرمد و همکاران، ص 167، 1385).
محقق اقدام به بازنگری و بومیسازی شاخصهای مورد نظر با همکاری اساتید محترم راهنما و مشاور نموده است. بنابراین شاخصهای بکار رفته در پرسشنامه با ویژگیهای مخصوص فضای تحقیق مطابقت داده شده است. به منظور اجرای هر چه دقیقتر پرسشنامهها و همچنین بررسی مشکلات موجود در روایی و میزان پایایی آن، ابتدا پرسشنامه بر روی گروه کوچک 40 نفری اجرا شد و آلفای کرونباخ برای هر یک از سازهها و کل پرسشنامه با استفاده از نرمافزار SPSS به ترتیبی که در جدول 3-5 مشاهده میکنید، به دست آمد. در نهایت با اصلاحات لازم پرسشنامه نهایی طراحی شد و در نهایت بر روی گروه نمونه آماری اصلی به اجرا گذاشته شد.
جدول 3-5 ضرایب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه به تفکیک سازهها
آلفای کرونباخ
تعداد گویهها
متغیرها
کل پرسشنامهها