برنامه های توسعه و مدیریت مشارکتی

دانلود پایان نامه

استرسورهایی که در محیط کار با آنها مواجه می شویم توسط خصوصیات ویژه فرد مانند شخصیت، سیستم ارزشی، سلامت، جهت گیری اهداف، سابقه تحصیلی و ادراکهای موقعیت شغل تعدیل و یا تشدید می گردد.
مهمترین استرسهای شغلی در ارتباط با زمینه های زیر می باشد :
استرسورهای فیزیکی در محیط کار: نور، صدا، دما.
خصوصیات ویژه شغل: سخت بودن کار، سردرگمی در وظایف، تعارض در نقش، مسئولیت کم یا خیلی زیاد، تغییر در وظایف حاصل از محدودیتهای زمانی.
فشارهای گروه و همکاران: هنجارهای گروه، عدم همبستگی با گروه، کاهش حمایت گروه.
سطح سازمانی مدیریت : مدیریت ضعیف، ضعف ساختاری، حمایت ضعیف رئیس، کاغذ بازی.
وجوه کار: امیدهای اولیه مربوط به کار، توقعات و انتظارات بعدی، نگرانیهای مربوط به بازنشستگی.
زندگی خارج از محیط کار: زندگی خانوادگی، ازدواج، درگیریها و گرفتاریهای اجتماعی، مشکلات ریالی، دوستان خارج از محیط کار.
2-9 ملاحظات کلی در کنترل استرسهای شغل
مدیران ضمن درک علل عمده استرسهای کار (احساس بی یاوری و نامطمئن بودن) لازم است که کارمندان را برای تصمیم گیری در حیطه کار خود تقویت نمایند، به آنها در انجام صحیح وظایف اعتمادکرده و اجازه درک موقعیت خودشان را بدهند. رعایت موارد ذیل در کاهش استرسهای عمده پرسنل بخش مؤثر می باشد:
در جهت افزایش عزت نفس پرسنل بخش اقدامات عملی انجام دهید.
به آنها اجازه دهید که بدانند دارای ارزش هستند.
وظایف انها را به منظور اجتناب از حالت دلمردگی، کاهش بهره وری استرس جذاب و متنوع نمائید و همین گونه به تنوع محیط کاری توجه نمائید.
برنامه های کاری قابل انعطاف طرح ریزی نمائید.
مدیریت مشارکتی را ارتقاء دهید.
از پاداش های حین کار استفاده کنید.
اساس یک تیم کاری و منسجم را پایه ریزی نمائید.
در برنامه های توسعه و گسترش توانایهای پرسنل مشارکت فعال نمائید.
پرسنل را با نحوه پرداخت، میزان مزایا و ارتقاءشغلی آشنا کنید.
کارمندان زیر دست را تحت حمایت اجتماعی قرار دهید.
2-10 ماهیت فشار روانی واسترس شغلی
استرس‌ها اساساً و به‌خودی‌خود بد نیستند، اگرچه نوعاً در یک محتوای منفی مورد بحث قرار می‌گیرند. اما ممکن است دارای ارزش مثبت نیز باشند. به عنوان مثال ارتقاء کارکنان به مشاغل بالاتر برای آنان ایجاد استرس مثبت می‌کند زیرا شغل‌های بالاتر علاوه بر آنکه دارای مزایای مادی بیشتری هستند، به عنوان موقعیتهای جدید و نامشخص، نیز برای فرد ایجاد استرس مثبت می‌کنند (آرنولد و فلدمن، 1986؛ به نقل از دانایی، 1382(.
فشار روانی به طور ساده یک مکانیزم روانی است که عکس‌العمل‌های تحریکی و عاطفی را در برابر عوامل تهدیدکننده و نامطبوع در کل موقعیت برمی‌انگیزد. (شریعتمداری، 1380( فشار روانی، پاسخ‌های فیزیولوژیک، روانشناختی و رفتاری تجربه شده فرد در موقعیت‌هائی است که توانایی‌های خود را برای برخورد با این‌گونه تقاضاها آشکار نموده و از جانب آنها مورد تهدید قرار می‌گیرد (بارون، 1989). استرس شغلی یک بیماری مزمن است که در نتیجه شرایط سخت کاری به وجود آمده و بر روی عملکرد فردی و سلامت جسمی و ذهنی فرد تاثیر می‌گذارد. دلیل اصلی تعدد مشکلات روحی و روانی، به طور مستقیم از استرس‌های شغلی نشأت می‌گیرد. استرس موجود در محیط کار، در برخی موارد، حتی می‌تواند ناتوانایی‌هایی را نیز در فرد ایجاد کند.
 در موارد حاد، روانپزشک برای یافتن شیوه درمانی مناسب، می‌بایست دلیل و درجه استرس شغلی را ارزیابی نماید. به عبارت دیگر، استرس شغلی به مجموع عوامل استرس زا و آن دسته از موقعیت‌های مرتبط با شغل گفته می‌شود که بیشتر افراد نسبت به استرس‌زا بودن آن اتفاق‌نظر دارند. به عبارت دیگر، در این شرایط کنش متقابل شرایط کار و ویژگی‌های فرد شاغل به‌گونه‌ای است که درخواست‌های محیط کار و در نتیجه فشارهای ناشی از آن، بیش از توان مقابله فرد بروز پیدا می‌کند (راس و آلتمایر، ترجمه خواجه‌پور، 1387). همانطور که گفته شد، استرس شغلی را می‌توان روی‌هم‌جمع‌شدن عوامل استرس‌زا و آن دسته از موقعیت‌های مرتبط با شغل دانست که بیشتر افراد نسبت به استرس‌زا بودن آن اتفاق‌نظر دارند.