بکارگیری فناوری اطلاعات و تعاریف فناوری اطلاعات

دانلود پایان نامه

2-2) مفاهیم و تعاریف مرتبط با پذیرش فناوری اطلاعات
اولویت گذاری فناوری موضوع روز و مورد توجه کشورهای مختلف هست. این بدان معناست که وجود آن در امور مختلف و رسیدن به اهداف عالی تایید شده است و چون توان همگام شدن با سرعت بالای آن برای همه فراهم نیست، حداقل سعی می شود در ایجاد مزیت رقابتی بین کشورهای مختلف براساس برنامه ریزی مدون، براساس راهبرد و جهت گیری مشخص و همراه با آهنگ حرکت رو به رشد مورد توجه قرار گیرد.(نوری 1390)
از سوی دیگر محققان مختلفی از ظهور فناوری تاکنون از دیدگاه های گوناگونی به بررسی آثار و تبعات استفاده از آن توجه داشته اند تا سعی کنند برای استفاده بهتر و بیشتر آن و یا حتی سرمایه گذاری مطالعات موثری داشته باشند. لذا در این بخش ابتدا مفاهیم و تعاریف فناوری اطلاعات بطور کلی و پذیرش آن در سازمان ها نیز مورد بررسی قرار گیرد.
2-2-1) فناوری اطلاعات
شاخه ای از فناوری که به مطالعه، طراحی، توسعه، پیاده سازی، پشتیبانی، یا مدیریت سیستم های اطلاعاتی مبتنی بر کامپیوتر، خصوصاً برنامه های نرم افزاری و سخت افزاری می پردازد.(Wikipedia 2014)
فناوری اطلاعات پدیده ای است که از بکار گیری وسیع سیستم های کامپیوتری در سازمان ها و جامعه و تحول عمیق ناشی از بکارگیری آن بوجود آمده است که این تحولات مستلزم تفکر و بررسی و بنیان های نظری جدیدی در مقوله های سازماندهی، کنترل و هدایت راهبردی نظام های خرد و کلان را می طلبد. تکنولوژی اطلاعات به عنوان سلسله اعصاب جامعه مدرن مطرح است که حتی امروزه سازمان های بدون فناوری اطلاعات مرده محسوب می شوند. انتظارات جامعه، کارکنان و مخاطبان از سازمان ها، توسعه فناوری اطلاعات در همه امور اعم از بهره وری نهادهای اقتصادی، نیروی کار و ارزش افزوده و هم در نحوه خدمت رسانی به مردم می باشد.(موحدی 1390)
فناوری اطلاعات را می توان کاربرد رایانه در سیستم های اطلاعاتی و گزارش گیری نیز عنوان کرد. چیزی که شاید مهمترین فاکتور تمایل مدیران سازمان ها به استفاده از سیستم آموزش الکترونیکی در نظام آموزش کارکنان خود می باشد. این دانش نوین، فناوری های مرتبط با سخت افزارها و نرم افزارهای رایانه ای برای پردازش، ذخیره سازی، تبادل اطلاعات را در بر می گیرد.(مهدوی 1393)
اهمیت و نقش فناوری اطلاعات بعنوان عاملی پر قدرت در تغییرات اقتصادی و اجتماعی موجب سرمایه گذاری برای توسعه آن نیز شده است. امروزه در هر سازمانی دستیابی به اهداف با حداکثر کارایی و اثربخشی، مهمترین رسالت سازمانی محسوب می شود. برای رسیدن به این مقصود باید تمامی فعالیتهای سازمان براساس برنامه خاصی انجام گیرد و به شناخت عوامل موثر بر آن که هم می تواند بازدارنده و هم پیش برنده باشد بپردازیم.(صنایعی 1393)
2-2-2) پذیرش فناوری اطلاعات در سازمان
در دنیای امروز که دوره ظهور فناوری پیشرفته اطلاعات و شاهراه های اطلاعاتی است، اطلاعات، گردش و اشاعه آن از اهمیت بالایی برخوردار است به گونه ای که اطلاعات از منابع انرژی یک کشور محسوب می شود. زیرا با گردش و اشاعه اطلاعات، دانش بشری، یافته های جدید، فناوری و … تولید می شود و این ها همه به ایجاد بسترهای مناسب برای گردش اطلاعات توسط کامپیوتر و فناوری های ارتباطی و مخابراتی و غیره منجر می گردد.(ثابت 1391)
در دهه 1960 کشورها را به توسعه یافته و توسعه نیافته تقسیم می کردند. در دهه 1970 به جهان اول و جهان سوم، در دهه 1980 به کشورهای بیشتر توسعه یافته و کمتر توسعه یافته و همچنین در دهه 1990 به کشورهای صنعتی شده و رو به صنعتی شدن تقسیم می کردند. در حالیکه امروزه سلسله مراتب توسعه یافتگی کشورها، بر مبنای محرک اصلی وقوع دگرگونی در وضعیت کشورهای جهان یعنی جریان های اطلاعاتی و گذر آنها به جامعه دانایی محوری، به میزان نقشی که سازمان های کشورها در زایش و جریان اطلاعات دارند، وابسته است. با این وابستگی و رشد فناوری های ارتباطی و نیز نیاز روزافزون، به اشکال مختلف اطلاعات، نطفه دوران جدیدی بسته شد که در آن، حیات جوامع بشری به شدت گردش اطلاعات و اطلاع رسانی به موقع وابسته شد. مهمترین ویژگی این دوران، سرعت بیشتر و اتکاء به اطلاعات به عنوان ماده خام موردنیاز است. (هشجین 1391)
پذیرش استفاده از فناوری، نخستین گام حیاتی نسبت به بهره برداری از آن می باشد و موفقیت پایدار آن در سازمان ها بستگی به استفاده مداوم از آن دارد. تمایل به نوگرایی یکی از افتخارات مدیران سازمان ها است. بسیاری از سازمان ها اتوماسیون عملیات و خدمات خود را با استفاده از فناوری های نوین شروع کرده اند که تغییر نگرش در سیستم آموزش نیز یک نمونه بارز آن می باشد. نرخ پذیرش فناوری از سوی کاربران و جامعه استفاده کننده اغلب عامل محوری و تعیین کننده میزان موفقیت یا شکست یک سیستم اطلاعاتی می باشد. عوامل مختلفی در پذیرش یک فناوری نوین در جامعه دخیل است که بدون درنظر گرفتن آنها، تمامی فعالیتهای انجام شده می تواند با شکست مواجه شود. این عوامل می تواند علاوه بر توجه به عوامل فردی، به عواملی که بر میزان پذیرش و استفاده افراد از این فناوری تاثیر می گذارد بپردازد. با توجه به نقش مهم عامل نیروی انسانی در استفاده از فناوری بررسی عوامل موثر در پذیرش و افزایش بکارگیری نظام مند از فناوری اطلاعات در سازمان ها مهم می باشد. (رستگارپور 1392)
دنیای اقتصادی امروز شاهد تحولات گسترده ای در زمینه تبادل اطلاعات و توسعه فناوری های نوین اطلاعاتی و ارتباطی می باشد که بکارگیری و اتخاذ روش ها و خط مشی های جدید اقتصادی را در مدیریت سازمانها اجتناب ناپذیر کرده است. مدیریت امروز که بر پایه اطلاعات و ارتباطات نوین است، نیازمند مکانیزم ها و زیرساختهای مختلفی است تا بتواند موجب توسعه و ایجاد فضای مساعد برای موفقیت باشد که شاید بتوان مهمترین این زیرساخت های را توسعه آموزش های الکترونیکی و به تبع آن با تغییر نگرش افراد ایجاد فضای الکترونیکی و بهره برداری از فناوری در سازمان را تجربه کرد.(میرحسینی 1392)
از طرفی با اعتقاد بر اینکه مهمترین دارایی یک سازمان نیروی انسانی آن سازمان می باشد، به کمک فن آوری اطلاعات و ارتباطات می توان ثروت جامعی را برای سازمان ها در قالب آموزش بهتر با بهبود کیفیت برای کارکنان ایجاد کرد. از موارد قابل توجه در این امر، میزان سنجش موفقیت ها یا پذیرش در استفاده از یک تکنولوژی نوین می باشد که مهمتر از توسعه خود آن تکنولوژی است. زمانی تاکید و توجه بر توسعه تکنولوژی ها بوده ولی اکنون مطمئن بودن از کارایی، موثر بودن و پذیرش راحت آن تکنولوژی در اولویت سازمان ها می باشد.(Talebi 2012)
2-3) اهمیت و ضرورت پذیرش فناوری اطلاعات
بکارگیری فناوری اطلاعات، یکی از فاکتورهای مهم پیشرفت در قرن بیست و یکم است. فن آوری اطلاعات موجب دگرگونی و تحول در روش های زندگی، اقتصاد و فعالیتهای اجتماعی شده است. چه کمتر سازمانی را می توان یافت که از این سیستم بهره نبرده باشد و یا مجبور به آن نشده باشد. امروزه اطلاعات هم به عنوان یک منبع مهم استراتژیک در سازمان و هم بعنوان یک منبع عمده برای ارزش افزوده مطرح است. اطلاعات همواره به عنوان یک مزیت رقابتی قلمداد شده است. دستیابی به اطلاعات مربوط به فعالیتهای گوناگون سازمان از جنبه های مختلف می تواند بر عملکرد کلی آن اثرگذار بوده و تغییرات مهمی را در حوزه هایی مانند ساختار، اقتدار، قدرت، محتوای شغل، سلسله مراتب شغلی کارکنان، نظارت و شغل مدیران به همراه داشته باشد که جملگی نشان دهنده اهمیت و ضرورت وجود فناوری اطلاعات و بهره برداری آن در سازمان می باشد.(رضایی کلیدبری 1392)
با توسعه روزافزون فناوری ها در محیط سازمان ها، باید به تاثیرات آن نیز توجه کرد و بر مبنای نظریه های سودمند، میزان پذیرش آن را از سوی کاربران مشخص نمود. با وجود گسترش فناوری های اطلاعاتی در محیط سازمان بویژه در ارائه خدمات الکترونیکی، تعیین میزان تاثیر و پذیرش آن از سوی کاربران، هنوز هم متاسفانه از چالشهای پیش رو محسوب می شود. تعیین میزان موفقیت و یا شکست خدمات فناوری پایه، مبتنی بر نرخ پذیرش فناوری از سوی کاربران و جامعه استفاده کننده از آن رو است که روند کنترل و استفاده، بیشتر از جانب کاربر فناوری صورت می پذیرد. روند کنترل از جانب استفاده کننده فناوری جدید، بدین معناست که نظریه پردازان ارتباطی، باید به طرف نظریه هایی بروند که تعاملی بودن فناوری جدید را تصدیق کند.(رستگارپور 1392)
فناوری اطلاعات یک اندیشه، یک فرهنگ و یک جریان فکری اثرگذار می باشد که دارای اجزایی می باشد. یکی از اجزای پر کاربرد آن که از اهیمت و جایگاه ویژه ای برخوردار است اینترنت می باشد. ظهور اینترنت را می توان نقطه اوج و کمال توسعه فناوری در حال حاضر دانست که البته نباید تصور شود فناوری اطلاعات اینترنت است. فناوری اطلاعات برای سازمان ها کاربردهای متنوع و گسترده ای در فرایندها و رویه ها دارد که مهمترین آنها دسترسی سریع و همه گیر به اطلاعات و تسهیل فرایند ارتباطات هستند.(فراهی 1393)
فناوری اطلاعات روش های عملیات و مدیریت سازمان ها را تغییر داده است. سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات و بکارگیری آن جزء مهمترین تصمیمات مدیریت به حساب می آید. زیرا مدیریت با محاسبه هزینه-فایده سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات، تصمیم صحیح را اتخاذ می نماید. استفاده هوشمندانه از فناوری اطلاعات، نرخ بازگشت بالایی را عاید سرمایه گذاری می سازد. رقابت، نوآوری و ابداع روش های جدید عرضه خدمات و محصولات متنوع در جهان امروز، باعث بقاء سازمان ها می باشد. ایفای نقش فناوری اطلاعات در تمام حوزه های سازمانی منجمله آموزش منابع انسانی ملموس می باشد. با توجه بر این عقیده که آموزش هزینه نسیت بلکه سرمایه گذاری است. لذا لزوم بهره جویی از فناوری اطلاعات در حوزه آموزش سازمان ها مشهود می باشد.(کردستانی 1390)
2-4) الگوهای پذیرش فناوری اطلاعات

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   روش های تدریس و کتابهای درسی

با ظهور فناوری اطلاعات، از دهه 80 میلادی زمانی که تاثیر آن بر زندگی بشریت به روشنی مشخص گردید، مطالعات پذیرش فناوری بسیار رونق یافت. رفتار و وقایعی چون اکراه کاربران از استفاده تکنولوژی، ترس استفاده از آن، هزینه های بالای آن و به تبع در دسترس نبودن سخت افزار و نرم افزارهای لازم، دانشمندان و پژوهشگران مخصوصاً محققان علوم رفتاری را بر آن داشت تا در مورد دلایل شکست و عدم پذیرش آن در جوامع مختلف، تحقیقاتی انجام پذیرد و این مطالعات وسیع منجر به طرح و توسعه مدلهای مختلفی در حوزه فناوری اطلاعات و پذیرش فناوری گردید. (رستگارپور 1392)
الگوهایی که اعتبار آنها در پژوهش های گوناگون مورد تایید واقع شده است به شرح زیر به اختصار توصیف خواهد شد :
نظریه عمل مستدل فیش و آیزن