تعاریف متداول از نرخ حاشیه سود بانکی و عدم تقارن اطلاعات

دانلود پایان نامه

3-2- اهداف تحقیق
شناسایی عوامل موثر بر ارتقاء کارایی نظام بانکی در بانک انصار مهم‌ترین هدف این است. با توجه به نظریه‌های اقتصادی، اقتصادی بدون نظام بانکی توسعه یافته دور از انتظار است، از آنجایی که رشد اقتصادی به عنوان یکی از مهم‌ترین شاخص‌های توسعه اقتصادی و ارتقاء سطح رفاه جامعه مطرح است؛ عوامل تسهیل کننده آن بسیار ارزشمند است. نظام بانکی کارآمد بهای تمام شده وجوه اقتصادی که بایستی صرف پس‌انداز و در نهایت تشکیل سرمایه شود را کاهش می‌دهد و به انباشت سرمایه کمک می‌کند و متقابلا نظام بانکی ناکارآمد به دلیل اینکه سپرده‌گذاری در آن مطلوبیتی ندارد، نمی‌توان منابع لازم جهت تشکیل سرمایه را تامین کند و یا با نرخ‌های بالای سود تسهیلات، سرمایه گذاران بالقوه را به سوی بازارهای دیگر مالی و بازارهای غیر رسمی سوق می‌دهد؛ اگر در اقتصاد بازار‌های مالی توسعه یافته باشند این ناکارایی نظام بانکی را بازارهای مالی دیگر جبران می‌کنند و باعث رونق چنین بازارهایی می‌شود، در غیر این صورت این تقاضاها به سوی بازارهای غیر رسمی سرازیر می‌شوند و باعث رونق آنها می‌شود. در بازارهای غیر رسمی نیز به دلیل عدم تقارن اطلاعات مشکلات مبتلا به اقتصاد یعنی مخاطرات اخلاقی و گزینش نامناسب حاکم است که نتیجه هر دو دوری از کارایی اجتماعی است.
بنابراین نظام بانکی سالم باعث ارتقاءکارایی اجتماعی و رشد اقتصادی می‌شود، کارایی را گاهاً با تفاوت بین نرخ سود دریافتی و نرخ سود پرداختی نظام بانکی اندازه‌گیری می‌کنند که اصطلاحا به آن نرخ حاشیه سود بانکی گفته می‌شود که هر چه کوچکتر بودن این نرخ بیانگر نظامی کارامد است. اگر بتوان عوامل مؤثر بر این نرخ را شناسایی کرد، قادر خواهیم بود با کنترل اجزای مؤثر بر آن به کاهش این نرخ و ارتقاء کارایی نظام بانکی کمک کرد.
3-3- سئوالات و فرضیات تحقیق
سئوال اصلی تحقیق حاضر، بررسی عوامل موثر بر نرخ حاشیه سود بانکی در بانک انصار و تعیین اهمیت این عوامل است که در قالب فرضیات زیر مطرح می‌شود:
هر چه نسبت معوق و سررسید گذشته بانک‌ها به کل وام‌های نظام بانکی افزایش یابد، نرخ حاشیه سود افزایش می‌یابد.
هر چه نسبت هزینه‌های عملیاتی به کل وام‌های نظام بانکی افزایش یابد، نرخ حاشیه سود افزایش می‌یابد.
هر چه سهم هر بانک تجاری از بازار سپرده‌ها افزایش یابد، نرخ حاشیه سود افزایش می‌یابد.
هر چه نظام بانکی متمرکز‌تر باشد، نرخ حاشیه سود افزایش می‌یابد.
هر چه نرخ ذخیره قانونی افزایش یابد، نرخ حاشیه سود افزایش می‌یابد.
هر چه شاخص تولیدات صنعتی افزایش یابد، نرخ حاشیه سود کاهش می‌یابد.
هر چه نرخ تورم افزایش یابد نرخ حاشیه سود بانکی افزایش می‌یابد.
به لحاظ روش شناسی، اگر پارامترهای هر یک از متغیرهای درون الگو، معنی‌دار شوند به معنای پذیرش فرضیه مورد نظر است و در غیر این صورت به معنای رد فرضیه است.
3-4- تعاریف متداول از نرخ حاشیه سود بانکی
نرخ حاشیه سود بانکی، دارای تعاریف وسیع و محدود می‌باشد که طبعا بسته به تعریف ارائه شده، نحوه محاسبه متفاوتی خواهد داشت. در این بخش تعاریف وسیع و محدود نرخ حاشیه سود بانکی را ارائه داده و تعریف مورد استفاده در این بررسی را به همراه ذکر دلیل انتخاب آن ارائه می‌دهیم.
در مطالعه حاضر، نحوه محاسبه نرخ حاشیه سود بانکی بصورت تعریف محدود و SPNo خواهد بود. زیرا اولا نحوه گزارش دهی مالی در نظام بانکی کشور فقط امکان نرخ حاشیه سود بانکی به این صورت را میسر می‌سازد و ثانیا در اکثر تحقیق‌های صورت گرفته نیز این تعریف استفاده شده است به علاوه، به احتمال زیاد همبستگی بسیار بالائی بین این نرخ‌ها وجود دارد و هر یک از تعاریف ارائه شده می‌تواند نماینده مناسبی از بقیه روش‌های محاسبه نرخ باشد.
3-5- سناریو‌های مختلف محاسبه نرخ حاشیه سود بانکی در ایران
محاسبه دقیق نرخ حاشیه سود بانکی در ایران نیازمند اطلاعات ذیل است:
حجم تسهیلات اعطائی به هر بخش از اقتصاد و نرخ سود تسهیلات پرداختی. یعنی چه حجمی از تسهیلات با چه نرخ سودی پرداخت شده است.
حجم سپرده های سرمایه‌گذاری مدت‌دار و نرخ سود سپرده‌های مدت‌دار. بعبارت دیگر چه حجمی از سپرده‌ها با چه نرخ سودی جذب بانک‌ها شده است.
از آنجائی که نرخ سود تسهیلات همواره بصورت یک فاصله (حداقل و حد اکثر) اعلام می‌شوند، مشخص نیست که چه حجمی از تسهیلات با چه نرخ سودی اعطا شده است.