توانمندسازی کارکنان و مزایای توانمندسازی

دانلود پایان نامه
در این روش اصلی، استقلال در کار و وظیفه، به معنای انتقال بازرسان از خطوط تولید می‌باشد تا به دیگران مسئولیت بیشتری داده شود و یا ممکن است تجدید ساختار واحدهای کاری در قالب تیم‌ها و یا ایجاد گروه‌های کاری خودگردان باشد. این روش با چرخش شغل، گسترش شعل و غنای شغلی متفاوت بوده و به این ترتیب است که گروه‌های کار، خود تصمیمات مربوط به جزئیات محصول فرم‌های گروه کاری را اتخاذ می‌کنند. گروه‌های کار وظیفه دارند تا به برنامه ریزی، نظارت مسایل ایمنی و سلامت، سرعت گردش تولید، هدف گذاری اهداف توسعه، استخدام و آموزش کارکنان بپردازن. توسعه‌ی ساختار در قالب واحدهای کوچک، ارتباطات را تسهیل می‌کند که افزایش پذیرش تغییرات و کاهش فشارهای عصبی را در بردارد و از همه مهم‌تر نیاز به سرپرستی و اشکال دیگر کنترل خارجی را کاهش خواهد داد. در چنین گروه‌هایی مسایل با دانش گروهی حل می‌شود و مهارت‌های افراد تیم در عین حال که منحصر به فرد است، قابل انتقال نیز هست.
شکل دهی به طرز تلقی‌ها
در این روش، توانمندسازی به عنوان فرایندی روان شناسی است و ممکن است هیچ تغییری در ساختار وظیفه سازمان اعمال نشود، اما کارکنان می‌آموزند که توانمندسازی را به عنوان یک ذهنیت احساس کنند و در حقیقت تغییر اساسی در طرز تلقی تفکر افراد ایجاد می‌شود. این نگرش که «حضور در فرایند کار» و قبول مسئولیت به منظور گسترش سازمان و نیز حل مسایل سازمانی با استفاده از یادگیری مداوم، اساس آن است با حضور در فرایند کار، قبول مسئولیت و همچنین تلاش برای آموختن، کارکنان چنین می‌اندیشند که کارشان را خودشان اداره نموده و در برابرش باید حساب پس دهی و مسئولیت داشته باشند.
خودگردانی(خودفرمانی، خودمدیریتی)
این روش به منصف بودن در هر احساس واقعی، گرایش دارد. واضح است گروه کاری خودگردان شکل محدود شده‌ای از این نگرش می‌باشد که محدوده‌های مطمئن آن به وسیله‌ی مدیران ارشد معین گردیده است. خودگردانی با یک سری از وظایف معین کاری در ارتباط می‌باشد. خودگردانی شامل سازمان دهی مدیران و کارکنان به گروه‌های کوچک‌تر جهت اتخاذ تصمیم، اختیارات و قوانین و امور اجرایی است. بدین ترتیب همه‌ی افراد در مکانی که اطلاعات تسهیم می‌شود، تعهد بسیاری را نسبت به سازمان احساس می‌کنند و در حوزه‌ی تصمیم گیری مشارکت گسترده‌ای دارند.
2-3-10) عوامل مؤثر بر توانمندسازی
اگرچه توانمندسازی‌ها به باورها و احساسات کارکنان در مورد شغل و سازمان مربوط می‌شود ولی عوامل محیط سازمان در باورهای افراد نقش اساسی دارد. عوامل متعددی، زمینه ساز میزان توانمندی درک شده توسط نیروی انسانی می‌باشد که عمدتا به ماهیت و ساختار سازمان رسمی و بروکراسی آن مربوط می‌شود (نورانی و همکاران، 1387).
در یک جمع‌بندی کلی می‌توان عوامل مؤثر بر توانمندسازی کارکنان را به شرح زیر بیان نمود(ساجدی و امیدواری، 1386).
مشخص بودن اهداف، مسئولیت‌ها و اختیارات در سازمان: کارکنان باید از مسئولیت‌ها و شرح وظایف خود، هدف و مأموریت سازمان و مراحل و فرایندهای کاری آن آگاهی داشته باشند.
غنی سازی مشاغل و ارتقای شغلی کارکنان: سازمان باید به منظور به روز بودن اطلاعات غنی و تخصصی کارکنان و افزایش محتوای شغلی آن‌ها اقدام کنند. همچنین به منظور برآورده کردن اصل جانشین پروری در سازمان باید از فنون چرخش کاری استفاده کند.
روحیات و تعلق سازمانی: به منظور برآورده کردن این عامل باید به کارکنان در سازمان احترام گذاشت و در جهت رفع مشکلات شخصی یاری و کمک کرد. برای ابداع، نوآوری و خلاقیت در کارکنان باید زمینه‌های مناسب فراهم شود و مدیریت رشد سازمان اطمینان حاصل کند که کارکنان تمایلی به انجام اموری که به آن‌ها واگذار شده است را دارند.
اعتماد، صمیمیت و صداقت: سازمان باید فضای مثبت و روابط کاری دوستانه را بین کارکنان ایجاد کند و اعتماد بین مدیران و کارکنان را افزایش دهد.
تشخیص و قدردانی: تناسب حقوق و دستمزد و پاداش دریافتی با کاری که کارکنان انجام می‌دهند، توزیع مناسب امکانات رفاهی در سازمان و تناسب ارتقای شغلی کارکنان با شایستگی آن‌ها می‌تواند عامل مطرح شده را در سازمان پوشش دهد.
مشارکت و کار گروهی: به کارگیری نظرات و ایده‌های کارکنان درتصمیم گیری‌ها و همکاری آن‌ها در بهبود و پیشبرد امور سازمان، تفویض اختیار به کارکنان در سطوح مختلف، مشارکت دادن کارکنان در ارائه‌ی پیشنهاد جهت بهتر انجام شدن امور و کنترل امور انجام شده‌ی کارکنان توسط خودشان می‌تواند به عنوان عامل مشارکت و کار گروهی در افزایش توانمندسازی کارکنان در سازمان‌ها تأثیرگذار باشد.
ارتباطات: شامل برقراری ارتباط و دسترسی آسان کارکنان به مدیران و سرپرستان، شفافیت و روشن بودن ارتباطات کاری کارکنان با مدیران و سرپرستان و اطلاع کارکنان از امور جاری شرکت در ارتباط با حوزه‌ی کاری خود و … است.
محیط کاری: از جمله عوامل مؤثر که کم و بیش در سازمان‌ها بر روی آن تأکید می‌شود، محیط کاری است. اهمیت به ایمنی و سلامت کارکنان در محیط کار، ایجاد موقعیت‌های مناسب جهت ارتقای شغلی کارکنان، کاهش فشار و تنش‌های موجود در محیط کار می‌تواند از جمله موارد مرتبط با محیط کار باشد.
بهینه سازی فرایندها و روش‌های کار: شفاف و مشخص بودن گردش کار و اطلاعات در سازمان، مستندسازی روش‌های کاری و بازنگری دوره‌ای و اصلاح روش‌های کاری و ساده سازی امور از عوامل مؤثر در برآورده شدن بهینه سازی فرایندها و روش‌های کاری است.
اطلاعات، دانش و مهارت شغلی: جهت تأمین این عامل، وجود امکانات جهت توسعه‌ی مهارت‌های شغلی در سازمان، وجود زمینه‌های آموزشی مؤثر و کارا در سازمان و داشتن اطلاعات فنی و تخصصی در ارتباط با پست‌ها می‌تواند مفید باشد.
از دیدگاه دیگر نیز عوامل مساعد برای توانمندسازی مطلوب را می‌توان به صورت زیر برشمرد(کندالکار، 2009).
فن‌آوری مشتریان ساختار سازمانی فرهنگ سازمانی تقسیم قدرت
2-3-11) مزایای توانمندسازی
از توانمندسازی کارکنان چه منافعی حاصل می‌شود؟ برخی از مزایای توانمندسازی کارکنان عبارتند از:
کارکنان توانمند به نیازهای مشتریان در حین ارائه‌ی خدمت پاسخ‌های سریع و به موقع می‌دهند.