تولید ناخالص داخلی و آموزش نیروی انسانی

دانلود پایان نامه
نمودار 4-1-میزان تولیدات مقاله اعضای هیات علمی در پایگاه ISC و ISI 56
نمودار 4-2- میزان تولیدات مقاله اعضای هیات علمی در هر دو پایگاه ISC و ISI 57

فصل اول
کلیات
1-کلیات
1-1- مقدمه
پویایی تفکر علمی با اتکا به خلاقیت نهفته الهی و قوه فعال اندیشه و ارزش بخشیدن به مرتبه تفکر و تعلیم و تعلم به نو آفرینی و پیشرفت فضای عمومی زندگی و ارتقای تمدن بشر منجر شده است. این پیشرفت، حاصل تلاقی فرهنگها و تمدنهای گوناگون و نتیجه فرایند رشد یابنده در ابعاد مختلف است که توانمندی، توسعه و استقلال واقعی کشورها را، که با توانایی آنها در تولید علم و تحقیقات نسبت مستقیم دارد، در برمیگیرد ( فضل الهی، 1388) .تولیدات علمی به عنوان منابع مهم در کشورها به حساب می آید و عاملی بسیار مهم برای رها شدن از وابستگی ها و استقلال کشورها به حساب میآیند. در جوامع امروزی توانمندی و توسعه اقتصادی نسبت مستقیم با تولیدات علمی – پژوهشی آن کشورها دارد و تولیدات علمی موتور محرکه برای کشورها به حساب میآید. امروزه، تحقیقات پس از آموزش نیروی انسانی به مثابه یکی از ستون های لازم برای توسعه سالم فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تلقی میگردد و فرض توسعه یافتگی در دراز مدت، بدون تاسیس یک نظام تحقیقاتی در کشور، فرض محال است زیرا خوداتکایی در علم و فن آوری باعث بوجود آمدن تحرکی کیفی و پویا در چرخه تحقیقات هر جامعه میباشد (سلیمانی، 1387).
برای تولید علمی و ایجاد تحقیقات و پژوهش نیاز به ایجاد برنامه ریزی و راهبردهایست تا بتواند منجر به توسعه علمی و پژوهشی شود. در این راهبردها باید اهداف لازم برای رسیدن به تحقیق و پژوهش با کیفیت لحاظ گردد تا به یک شکوفایی علمی در جامعه دست یافت.
در جامعه ایران امروز، به رغم این که سالانه درصد اندکی از تولید ناخالص داخلی صرف امور پژوهشی میشود، با این حال، این نسبت به دلیل وجود پاره ای مسایل و موانع از قبیل موانع مالی، تجهیزاتی، مدیریتی، ساختاری و فرهنگی از وضع مطلوبی برخودار نیست. علم و پژوهش در جامعه ایران علاوه بر اصول، روش و ابزارهای پژوهشی دارای الزاماتی است که بدون آن امکان انجام تحقیق عینی و شناخت دقیق پدیدهها و مسایل وجود نخواهد داشت (طایفی، 1380).
با این حال کشور ما در سالهای اخیر رشد علمی بسیار خوبی داشته است. در مجله ساینس متریکس با عنوان30 years in science: secular Movements in knowledge creation به این مسئله پرداخته شده است که سرعت رشد علمی در کشورهای خاورمیانه افزایش یافته (تقریبا چهار برابر جهانی )که ایران و ترکیه در راس این کشورها می باشند. به طور خاص، ایران یکی از سریع ترین ظرفیتهای علمی را داشته که جهان در طول این دو دهه به خود دیده است ودر توجیه پیشرفت حیرت انگیز ایران این گونه می نویسند که ” شواهد مربوط به رشد و تاکید روی زیررشته ها و راهبردها نشان میدهد که این امر ممکن است ناشی از برنامه توسعه فن آوری هستهای بحث برانگیز ایران باشد”(آرچمبولت، 2010).
بدون شک نقش دانشگاه ها به عنوان پایگاه های علمی بسیار مهم است. به نظر بالدوین(1985) دانشگاه یا دانشکده در واقع همان وجود مجموعه اعضای هیات علمی آن است و آنان ارزشمندترین و اساسی ترین منابع یک دانشگاه هستند. تجهیز یک موسسه به علم، دانش، توان قابلیت ها حرفه ای، و تعهد و انگیزه واقعی آموزش و پژوهش کیفی در نبود اعضای هیات علمی غیر ممکن است (دون، 1998). دانشگاه یکی از پر ارزشترین منابعی است که جامعه برای پیشرفت و توسعه در اختیار دارد که می تواند سبب گسترش تواناییها و ظرفیت های فکری، کیفیت، دانش و مهارتهای فنی، خلاقیت و نوآوری شود. همچنین این نهاد باعث افزایش توان قابلیت های انسان برای حل مسائل اقتصادی و اجتماعی، فرهنگی و سیاسی و همچنین بهره مندی از منابع، دستاوردها، و امکانات جامعه و به طور کلی، شرایط بهبود زندگی مادی و معنوی افراد جامعه گردد. از سویی پیوندی که اطلاعات و جامعه با یکدیگر برقرار کرده اند و نیازی که جامعه برای حل مسائل مختلف به اطلاعات دارد، موجب شده که تمامی پدیدههای جامعه نیازمند اطلاعات گردند و تحول پدیدههای اجتماعی در گرو ارتقای سطح دانش افراد جامعه باشد. در این بین نظامهای آموزش عالی و کارکردهای مختلف آن به عنوان مهم ترین و موثرترین ابزار جوامع برای مقابله با چالشهای هزاره سوم و توسعه دانش مدار و جامعه ای دانایی محور مطرح میباشند. بنابراین، پیوند آموزش عالی بخشهای مختلف جامعه می تواند در راستای رشد و اعتلای جامعه از اهمیت و جایگاه بسیار ضعیفی برخوردار باشد ( قاسمی،حسینی، و حجازی، 1388).
تولیدات علمی به شکلهای مختلفی وجود دارد. کتابها، پایان نامهها، طرحهای پژوهشی، ثبت اختراعات، و مقالات تحقیقی علمی- پژوهشی داخلی و خارجی، نمونه هایی از تولیدات علمی به حساب می آیند. تعداد انتشارات علمی، در واقع، مهمترین شاخص کمی تولید علم محسوب میگردد (پاپون، ریمی، 1996). فعالیت علمی با تولید انتشارات علمی اندازهگیری میشود و انتشار، محصولی اساسی از کار علمی است (جکوبسون، 1997).
در حوزه فعالیتهای علمی- تخصصی، معمولترین ابزار برای انتقال اطلاعات نو، نشریات علمی هستند. همگان مجلات علمی را مهمترین مجرای رسمی انتقال و نشر اطلاعات علمی و فنی میدانند. اصولاً موسسات تحقیقاتی و آموزش عالی حاصل کار خود را به صورت مقاله در مجلات علمی ارائه میکنند و منابع اصلی تغذیه مجلات علمی، محسوب میشوند. مقاله علمی، در واقع سهم دانشمند را در پیشبرد دانش نشان میدهد و ملاکی برای ارزشیابی فعالیتهای او توسط همکاران و کارفرمایان به حساب میآید. از سوی دیگر، میزان اهمیت یک زمینه علمی خاص- اعم از هزینهای که صرف تحقیقات در آن زمینه علمی میشود و یا میزان مصرف محققان از مطالب یک زمینه علمی خاص- را میتوان از طریق تعداد مقالات و ارجاعات مجله یا مجلاتی که موضوع خاص مقالاتشان آن زمینه علمی است، بررسی کرد (کلاه چی،1376). مجلات علمی از آن جهت که آخرین دستاوردهای علمی را در هر رشته نشان می دهد دارای اهمیت میباشند در این میان، تحلیل انتشار مقالات و کتابهای علمی معمولترین شیوه ارزیابی میزان تحقیقات علمی به شمار میآید (دوندر، لویز، 1998).
1-2- بیان مسئله
به طور قطع میتوان گفت که تحقیق بخش جدائی ناپذیر و اساسی علم است و کشورها سرمایههای زیادی صرف امور پژوهشی و تحقیقاتی میکنند، چراکه علم از طریق همین تحقیق ها شکل میگیرد و سرمایه گذاری روی آن باعث تولید علم بیش تر و درنهایت باعث توسعه یافتگی و استقلال کشورها میشود. از طرف دیگر، عوامل مختلفی وجود دارد که روند تولیدات علمی را تحت تاثیر قرار می دهد برخی از این عوامل به سازمان های علمی مربوط می شود و برخی دیگر به عوامل فردی. علاوه بر این عوامل انگیزشی افراد برای تولید علم و موانع و تنگناها موجود برای تولید علم می تواند روی تولیدات علمی تاثیر داشته باشد.
بدیهی است که برای تولید مقاله های علمی هم از لحاظ کیفی و هم از لحاظ کمی، آشنایی با عوامل مختلف که بر روند تولید علمی تاثیر می گذارد، نیاز هست. بر این اساس، تحقیق حاضر در پی شناسایی عوامل موثر بر تولیدات علمی اعضای هیات علمی دانشگاه شیراز که دارای مقاله ISI و ISC هستند و موانع موجود بر فعالیتهای پژوهشی از دیدگاه آنان میباشد.
اهمیت و ضرورت پژوهش

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   پایان نامه درمورد مشکلات اقتصادی، قیمت گذاری

بی تردید تولیدات علمی یکی از شاخصهای پیشرفت صنعتی کشورهاست. تولید علم و سرمایه گذاری روی زمینه های جهت افزایش تولید علم نه تنها باعث رشد اقتصادی در کشورها می شود بلکه باعث رشد فرهنگی، اجتماعی و فنی نیز میشود. در این ارتباط آموزش کشور و تربیت نیروی متخصص نقش مهمی دارد چرا که با افزایش سرمایه گذاری روی نیروهای علمی کشور و تربیت نیروی جوان و ارزش دادن به این نیروهای، و نیز بسترسازی زمینههای لازم برای ایجاد محیط علمی برای این نیرو ها می توان گامهایی در جهت افزایش تولیدات علمی برداشت و به رشد اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و فنی در جامعه دست یافت.
در این بین دانشگاهها به عنوان محیط علمی می توانند نقش بسیار ارزنده داشته باشند چراکه دانشگاه ها، با ایجاد محیط پژوهشی در کنار محیط آموزشی و اولویت دادن به آن، می توانند گام هایی برای حل مسائل بردارند. این نهاد میتواند با ایجاد محیط پژوهشی و جو مشارکتی که در آن اعضا می توانند از همکاری سایر اعضا بهره ببرند سعی در از بین بردن نیازهای برخواسته از بطن جامعه بردارد. با توجه به نقش خطیر دانشگاهها و اعضای هیات علمی در تولید علم ضرورت مییابد که عوامل موثر بر تولید فعالیت ها علمی و تولید مقاله شناسایی گردد و سیاستها و تصمیمهای لازم جهت بهبود وضعیت علمی کشور برداشته شود.
اهداف پژوهش
1-4-1- هدف اصلی :
هدف اصلی این پژوهش، شناسایی عوامل موثر بر تولیدات علمی اعضای هیات علمی دانشگاه شیراز که دارای مقاله ISI و ISC در سال های 1389 -1385 هستند، میباشد.