تکنیک های آماری و اعتبار و روایی

دانلود پایان نامه

در نظام دانش، انواع روشهای علمی وجود داردکه به تناسب موضوع پژوهش، اهداف، میزان اعتبار و روایی و یا اعتماد و پایایی پژوهش، پژوهشگر می‌تواند یک و یا چند نوع از آن‌ها را گزینش و برای رسیدن به اهداف علمی در پژوهش ازآنها استفاده ببرد. از این روی موضوع، اهداف و مبانی نظری پژوهش تعیین کننده روش یاروش های پژوهش است.به عنوان مثال نمی توان برای پژوهشی که هدف آن شناخت عوامل یک پدیده اجتماعی در صد سال گذشته است و یا موضوع پژوهش به گذشته برمی گردد از روش پیمایشی استفاده کرد و یا برای بررسی محتوای اجتماعی کتب یا مجلات از روش آزمایشگاهی بهره‌مند شد.
در علوم اجتماعی روشهای متفاوتی برای تحقیقات علمی وجود دارد(مثل تحقیقات آزمایشی-مشاهده‌ی مشارکتی و…)، که هر محقق با توجه به موضوع مورد بررسی وشرایطی که در آن قرار دارد، یک یا چند شیوه را برای بررسی موضوع مورد مطالعه انتخاب می‌کند. در پژوهش حاضر با توجه به موضوع مورد بررسی ونیز ویژگی جامعه‌ی آماری، روش پژوهش روش پیمایشی است روش پیمایشی که عام ترین روش در تحقیقات اجتماعی به شمار می‌آید روشی برای گرداوری داده‌ها است که در آن از گروههای معینی از افراد خواسته می‌شود به تعدادی پرسش مشخص پاسخ دهند. این پرسش‌ها مجموعه‌ی اطلاعات تحقیق را شکل میدهند (بیکر،1377،196).
در تحقیقات پیمایشی علاوه بر توصیف، به تبیین پدیده‌ها پرداخته می‌شود بدین صورت که فرضیه هایی ساخته شده سپس به آزمون کشیده می‌شوند(دواس، 1376، 21). دواس مشخصه‌ی پژوهش پیمایشی را شامل مجموعه‌ی ساخته شده یا منظمی از داده‌ها می‌داند که آن را ماتریس متغیر بر حسب داده‌های موردی می‌نامد در این پژوهش با توجه به روش و ویژگی جامعه‌ی آماری از ابزار پرسش نامه برای جمع آوری اطلاعات استفاده شده است.
در پژوهش های اجتماعی از انواع روش های پژوهشی استفاده می‌شود.اگر پژوهشگری خواهان تعمیم یافته های پژوهشی بیشتر یا اعتبار و روایی پژوهش زیاد باشد می‌بایست از روش هایی چون روش پیمایشی استفاده کند، لکن اگر قصد دارد یافته های پژوهش از قدرت تعمیم کمتری برخوردار بوده ولی یافته های اودرست تر،دقیق تر،کاربردی‌تر و میزان اعتماد و پایایی بیشتر باشد، از روش هایی چون روش آزمایشی(به طور عموم در علوم غیرانسانی) و یا شبه آزمایشی(به طور عموم در رشته های علوم رفتاری و اجتماعی) می‌بایست استفاده کند.یافته های پژوهشی روش های آزمایشی و یا شبه آزمایشی در تبیین واقعیت ها،به خصوص واقعیت های اجتماعی بسیار کارآمد و نتایج آن برای برنامه ریزی بسیار مفید است، لکن در ایران به دلایل زیاد از جمله محدودیت های استفاده از این روش در مسائل اجتماعی و انسانی به دلیل عدم آشنایی و یا آشنایی کمتر پژوهشگران با روش مزبور و ناتوانی آنان در به کارگیری آن، موجب شده است ازروش مذکور استفاده خیلی اندکی در مطالعات علوم انسانی و اجتماعی شود. استفاده از هر یک از روش های پژوهش نکات و کارکرد مثبت و منفی دارد که به ماهیت روش های مذکور مربوط می شود. از اینروی پژوهشگر با آگاهی از مزایا و معایب و همچنین ویژگی‌‌ها، قابلیت‌ها و توانمندی هر یک از روش های پژوهشی، می‌بایست از آن‌ها استفاده کند.موضوع،اهداف،چارچوب نظری و فرضیه های پژوهش حاضر ایجاب می‌کند که از چندین روش پژوهشی استفاده شود و از همه مهمتر برای تعمیم یافته های پژوهشی و بنا به اعتبار و روایی از روش پژوهش مرسوم در علوم اجتماعی یعنی روش پیمایشی استفاده گردد.
3-2- روش تحقیق
روش های عمده گردآوری داده‌ها در این تحقیق عبارتند از :
روش پیمایشی که در قالب آن از پرسشنامه به عنوان اصلی ترین فن جمع آوری اطلاعات استفاده شده است.
روش استفاده از روش کتابخانه‌ای و اسنادی، مراجعه به اسناد و مدارک و نشریات موجود در رابطه با موضوع پژوهش می‌باشد.
برای توصیف و تحلیل داده‌ها از نرم افزار spss استفاده شده است.
3-3- جامعه آماری
جامعه‌ی پژوهش به مجموعه‌ای از اشخاص، اشیاء، گیاهان، مکان‌ها رویدادها و به طور کلی اموری اطلاق می‌شود که در یک یا چند صفت یا ویژگی مشترک باشند (میرزایی،1388، 127). در این تحقیق جامعه آماری کلیه دانش اموزان دبیرستانی شهر گمیشان می‌باشند. که مجموعا 387 نفر بوده و شامل 200 نفر پسر و187 نفر دختر است و واحد تحلیل در آن فرد دانش اموز است.
3-4- قلمرو مورد مطالعه تحقیق
شهرستان گمیشان در فاصله ۴۵ کیلومتری از مرکز استان گلستان دارای ۶۱۹۸۲ نفر جمعیت و مساحت ۱۲۸۵ کیلومتری مربع می‌باشد. این شهرستان از دو بخش مرکزی به مرکزیت شهر گمیشان و بخش گلدشت به مرکزیت سیمین شهر تشکیل شده‌است. بر اساس سر شماری سال ۱۳۸۵ جمعیت شهر گمیشان ۱۵۶۳۹ نفر و جمعیت سیمین شهر ۱۳۵۴۵ نفر می‌باشد. شهر گمیشان دارای 5 دبیرستان (سه دبیرستان دخترانه و دو دبیرستان پسرانه می‌باشد) مچموعاً 387 دانش آموز را در بر می‌گیرد.
3-5- روش نمونه گیری و حجم نمونه
یک نمونه‌گیری علمی‌، نمونه‌گیری‌ای است که بصورت احتمالی انتخاب و بر این پایه استوار باشد زیرا در این صورت نمونه انتخاب شده نمایان‌تر و معرف‌تر خواهد بود و محاسبات پژوهشی بر اساس این روش اعتبار بیشتر و قابلیت تعمیم‌پذیری یافته‌ها از جمعیت نمونه به جامعه آماری بیشتر خواهد بود.
نمونه‌گیری از مهم‌ترین مباحث در آمار اجتماعی است. چه از طرفی با توجه به وسعت جمعیت یا موضوعات مورد مطالعه محقق ناچار است به نمونه‌گیری بپردازد و جز در امور استثنائی”نظیر سرشماری از آن گریزی نیست، از دیگر سو اعتبار یافته‌های یک پژوهش با صحت نمونه‌گیری آن سنجیده می‌شود” (ساروخانی،1380،154). در این پژوهش از نمونه گیری تصادفی متناسب با حجم استفاده می‌شود. حجم نمونه پژوهش حاضر با استفاده از فرمول کوکران 193 نفر برآورد شده است. با توجه به اینکه 15 پرسشنامه به درستی تکمیل نگردیده اند، تحلیل داده‌ها با استفاده از 178 نمونه انجام شده است.
193
193
3-6- تکنیک تجزیه و تحلیل یافته ها
برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرم افزارspss نسخه 16 استفاده می‌شود. در تنظیم اطلاعات و دادهها و عرضه آن‌ها در فرم اطلاعات آماری و نمایش گرافیکی به صورت نمودارهای ستونی، هیستوگرام و نظایر آن از متدوال ترین ابزار و تکنیک های آماری موجود در مجموعه نرم افزار آماری استفاده شد. توزیع فراوانی و درصد متغیرهای مورد نظر در فرم جداول یک بعدی برای علوم اجتماعی و با شاخصهای کمی آماری نمایش داده شدند.
مرحله اول (تحلیل تک متغیره): در این مرحله هر یک از متغیرهای تحقیق (مستقل و وابسته)به صورت تحلیل تک متغیره و براساس آماره‌های مرکزی (نما-میانه-میانگین) و پراکندگی(انحراف معیار) مورد تجزیه و تحلیل و توصیف قرار خواهند گرفت و در قالب نمودارها، جداول و… ارائه خواهند شد.