دانشگاه علوم پزشکی و آلودگی محیط زیست

دانلود پایان نامه

میشوند. طول دورهی شفیرگی این سرخرطومی بین 8 تا 11 روز گزارش شد. چرخه زیستی این سرخرطومی از تخم تا ظهور حشرات کامل حدود 6 هفته گزارش شده است (کریمپور، 1387). همچنین گولتکین و گوسلو (2003) گزارش کردند که طول دورهی نشوونمای جنینی گزارش کردند که طول دورهی نشوونمای جنینی، لاروی و شفیرگی سرخرطومی L. latus روی گیاه میزبان O. bracteatum در ترکیه به ترتیب 12 تا 14 روز، 21 تا 40 روز و 11 تا 41 روز طول میکشد، و لاروها پس از تکمیل نشوونما درون محفظهای درون طبق گل به شفیره تبدیل میشوند.
در تحقیق حاضر مشخص گردید که ظاهر شدن حشرات کامل L. affinis نسل جدید از اوایل تیرماه آغاز و در اواخر شهریورماه پایان یافت. حشرات کامل این سرخرطومی بعد از خارج شدن از پوسته شفیرگی 3 تا 4 روز درون طبق گل باقی مانده و سپس آن را ترک کردند. این حشرات کامل مدتی را روی بوتههای گیاه میزبان سپری کرده و پس از خشک شدن بوته، به سمت پناهگاههای زمستانی در زیر بقایای گیاهی یا شکافهای درون خاک حرکت کردند. بدن در حشرات کامل جوان به رنگ قهوهای روشن بوده و در حشرات کامل مسن به رنگ خاکستری مایل به تیره تغییر یافت. نتایج این تحقیق با نتایج محققین دیگر روی گونههای دیگر Larinus تقریبا مشابه میباشد. برای مثال، کریمپور (1387) گزارش کرد که حشرات کامل تازه ظاهر شده سرخرطومی L. latus روی گیاه میزبان O. leptolepis بعد از خارج شدن از پوسته شفیرگی 3 تا 5 روز را درون طبق گل باقی مانده و سپس آن را ترک میکنند. ظاهر شدن حشرات کامل این سرخرطومی از اوایل مردادماه آغاز شده و در اوایل شهریورماه پایان مییابد. نتایج بررسی گولتکین و گوسلو (2003) نشان داد که حشرات کامل نسل جدید سرخرطومی
L. latus روی گیاه میزبان O. bracteatum در ترکیه از اوایل آگوست ظاهر میشوند و ظهور آنها تا اوایل سپتامبر ادامه دارد. حشرات کامل نسل جدید بعد از خروج از پوسته شفیرگی 3 تا 5 روز درون طبق گل گیاه میزبان باقی مانده و سپس آن را ترک میکنند.
4-4- تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinis روی علف هرز E. aucheri
براساس نتایج حاصل از تحقیق حاضر جمعیت حشرات کامل زمستانگذران L. affinis در هر دو سال مورد مطالعه در مراحل رشدی جوانهدهی و رشدونمو جوانههای علف هرز E. aucheri در مقایسه با مراحل گلدهی و اوایل رسیدگی طبقها به طور معنیداری بیشتر بود. تخمهای این حشره در هر دو سال مورد مطالعه از مرحله جوانهدهی تا گلدهی علف هرز مشاهده شدند. اوج جمعیت تخمها در سال 1389 در مرحله جوانهدهی و در سال 1390 در مرحله جوانهدهی و رشدونمو جوانهها مشاهده گردید. لاروهای این سرخرطومی در هر دو سال مورد مطالعه از مرحله رشدونمو جوانهها تا اوایل رسیدگی طبقهای گیاه میزبان مشاهده شدند. اوج جمعیت لاروها در سال 1389 در مرحله گلدهی و در سال 1390 در مراحل رشدونمو جوانهها و گلدهی مشاهده گردید. شفیرههای این سرخرطومی در هر دو سال مورد مطالعه از اوایل تا اواخر رسیدگی طبقهای گیاه میزبان مشاهده شدند که در هر دو سال مورد مطالعه جمعیت شفیرهها در مرحله اوایل رسیدگی طبقها در مقایسه با اواخر رسیدگی طبقها به طور معنیداری بیشتر بود. حشرات کامل تازه ظاهر شده این سرخرطومی در هر دو سال مورد مطالعه از اوایل تا اواخر رسیدگی طبقهای گیاه میزبان مشاهده شدند که در هر دو سال مورد مطالعه جمعیت حشرات کامل تازه ظاهر شده در مرحله اواخر رسیدگی طبقها در مقایسه با اوایل رسیدگی طبقها به طور معنیداری بیشتر بود. درصد آلودگی طبقهای گل گیاه میزبان E. aucheri توسط سرخرطومی L. affinis از مرحله جوانهدهی تا رسیدگی طبقها به طور معنیداری افزایش یافت، به طوری که در مرحله رسیدگی طبقها، درصد آلودگی به 6/51 درصد رسید. تاکنون در مورد تراکم جمعیت این سرخرطومی روی گیاه میزبانE. aucheri تحقیقی انجام نشده است تا بتوان نتایج آنها را با نتایج حاصل از این تحقیق مقایسه کرد. تنها گولتکین و همکاران (2008) گزارش کرد که سرخرطومی L. filiformis روی گیاه میزبان
C. solstitialis در ترکیه قادر است در طول فعالیت خود حدود 25 تا 75 درصد طبقهای گیاه میزبان را تخریب کند.
علفهای هرز گیاهانی ناخواسته و نامطلوب هستند که با تداخل در بهرهبرداری انسان از منابع آب و خاک، تاثیر منفی روی آسایش و رفاه انسان میگذارند. اگرچه علفکشها نقش مهم و موثری در کاهش تراکم علفهای هرز و جلوگیری از خسارت آنها در کشاورزی و مرتعداری دارند، با این حال نگرانی در مورد ایمن بودن مواد غذایی تولید شده، آلودگی محیط زیست و بروز مقاومت علفهای هرز در برابر علفکشها توجه بیشتر کارشناسان کنترل علفهای هرز به توسعه روشهای سالم در مدیریت تلفیقی علفهای هرز را سبب شده است. حشرات تکخواری که از گونههای خاصی از علفهای هرز به عنوان منبع غذایی استفاده میکنند، از عوامل بیوکنترل مناسب برای کنترل علفهای هرز محسوب میشوند. خسارت حشرات گیاهخوار به علفهای هرز سبب تضعیف آنها در رقابت با گیاهان مجاور میشود و در صورت افزایش شدت خسارت، علف هرز از بین میرود. شدت تاثیر عوامل بیوکنترل روی علفهای هرز به شرایط اقلیمی منطقه، باروری، نرخ نشوونما، درصد بقا و رفتار تغذیهی حشره بستگی دارد (راوو، 2000). لاروهای سرخرطومی L. affinis با تغذیه از بذور علف هرز E. aucheri و از بین بردن آنها پیش از انتشار بذور و جلوگیری از انباشت بذور در خاکهای منطقه مانع از افزایش تراکم و گسترش گیاه E. aucheri میشوند. به طوری که این سرخرطومی قادر است درمرحله رسیدگی طبقهای گل گیاه E. aucheri (با میانگین ارتفاع 9/94 سانتیمتر و میانگین 5/195 طبق گل تولید شده) 6/51 درصد طبقها را تخریب کند. بنابراین، این سرخرطومی پتانسیل بالایی در کنترل این علف هرز در این منطقه را دارد و میتواند به طور طبیعی این علف هرز را کنترل کند و جمعیت آن را در حالت تعادل نگه دارد. از آنجا که این سرخرطومی به طور اختصاصی روی این گیاه میزبان فعالیت دارد لذا، میتواند یکی از مهمترین عوامل بیوکنترل این علف هرز در منطقه کرمان باشد. بنابراین، استفاده از این حشره برای کنترل این علف هرز در قالب برنامههای مدیریت تلفیقی گیاه E. aucheri در مزارع و مراتع منطقه کرمان توصیه
میشود.
5- پیشنهادات
1- تحقیقات بیشتر جهت تعیین این که آیا این سرخرطومیها میتوانند بدون ایجاد محفظه درون طبقهای گل یا ایجاد مان به رشد خود ادامه دهند و تعیین این که آیا تشکیل مان یک مرحله اجباری در چرخه زندگی سرخرطومی تولید کننده مان میباشد.
2- از آنجا که برای اولین بار مشخص شد که سرخرطومی Larinus sp. روی گیاه
Cousinia stocksii تولید مان میکند پیشنهاد میشود تحقیقات بیشتر در جهت تعیین ترکیبات
مانهای تولید شده توسط سرخرطومی Larinus sp. روی این گیاه میزبان و مقایسه آن با ترکیبات
مانهای تولید شده توسط سایر سرخرطومیهای تولید کننده مان روی گونههای گیاهی جنس Echinops انجام شود.
3- مطالعات بیشتری در زمینه نحوه تولید مان توسط فعالیت لاروهای سرخرطومی Larinus sp. انجام شود.
4- زیستشناسی سرخرطومی L. affinis در منطقه دهسرد برای اولین در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت پیشنهاد میشود زیستشناسی این سرخرطومی در منطقه دلفارد نیز بررسی شود و دادههای این دو بررسی با یکدیگر مقایسه شود و پراکنش این سرخرطومی در سایر نقاط استان کرمان و کشور بررسی شود.
منابع مورد استفاده
1- ادنانی، س. م.، رضایی، ع.، خاکدامن، ح. 1383. بررسی منابع تولید کننده و نحوه تولید مان شکرتیغال در استان قم. دومین همایش گیاهان دارویی، بهمن ماه، تهران، دانشگاه شاهد. ص. 171.
2- امین، غ. 1370. گیاهان سنتی ایران. موسسه پژوهش‌های گیاهان دارویی ایران، دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشکده داروسازی. 142 ص.
3- آیینه چی، ی. 1370. مفردات پزشکی و گیاهان دارویی ایران (چاپ دوم). انتشارات دانشگاه تهران. 197 ص.
4- باقری، م.، نصراصفهانی، م. 1390. بخشی از فون آفات و بندپایان مفید گیاهان دارویی و مرتعی در اصفهان. فصلنامهی تخصصی تحقیقات حشرهشناسی، جلد3: ص. 132-119.
5- زارعزاده، ع.، میروکیلی، س. م.، میرحسینی، ع. 1386. معرفی فلور، شکل زیستی و پراکنش جغرافیایی گیاهان دره دام گامان مهریز (استان یزد). مجله پژوهش و سازندگی. جلد 74: ص. 137-129.