درجه حرارت و مشاهده

دانلود پایان نامه
ب
الف
الف
ب
ب
ج
ج
شکل 2-14- الف و ب) رخنمون توده‌های سبزرنگ آندزیت و دیاباز در جنوب غربی
گنبد و ج) رخنمون توده دولومیتی مخلوط با انیدریت که در سمت راست آن،
توده‌های آندزیت و دیاباز قرار دارد.
نمکشار، به غیر از سنگ‌هایی که ذکر شد، همچنین دارای سیلتسنگ‌های توفزاد سبز خاکستری تا ماسه‌سنگ‌های ریز دانهای است که به طور جانبی به شیل‌های خاکستری بنفش تبدیل می‌شوند. در بخش‌های غرب و شرق گنبد نیز تناوب لایه‌های سبز، خاکستری و بنفش از نوع آواری به خوبی دیده می‌شود (شکل 2-15). بلوک‌های سنگی به روی نمک قرار می‌گیرند. به دلیل انحلال نمک ژیپسهای رنگی (خاکستری قرمز، اغلب سفید و رگههای درشت بلور سیاه و سفید) در سطح رخ می‌دهند و آبراهه‌های کوچک پوشیده از نمک را بوجود میآورند. این وضعیت در فرورفتگی شمالی گنبد به خوبی نمایان است (شکل 2-13). لایههای قهوهای انیدریت بیشتر قسمتهای نمکشار را می پوشاند؛ انیدریت پوش‌سنگ گنبدهای نمکی محسوب می شود، به همین دلیل در بسیاری جاها که سنگ نمک رخنمون پیدا کرده، در زیر توده‌های انیدریتی قرار دارد و بیشتر با یکدیگر دیده میشوند (شکل 2-16). توفهای آندزیتی سبز یا کربناتی شده سفید، بلوک‌های کوچک فرعی را تشکیل میدهند. آهک‌های لامینه‌ای روشن و کربناتهای دولومیتی تیرهتر با نشانههای ریپلی و همچنین سنگ‌های سیلیسی قرمز (ژاسپیلیتها) و توفهای ریولیتی روشن تا ریولیتها در بخش‌های جلویی نمکشار موجود هستند (بوساک و همکاران، 1998). در بیشتر قسمتهای گنبد واحدهای رسوبی به شدت هوازده و فرسایش یافتهاند، و به گونه‌ای درهم آمیختهاند که شناسایی و تفکیک آنها مشکل می‌باشد.
شکل 2-15- تناوب لایههای ماسه‌سنگ سبز خاکستری و قهوهای در شمال غرب گنبد.
با توجه به بازدیدهای صورت گرفته از این گنبد، رخنمونها و واحدهای سنگ‌شناختی مشاهده شده همانند گزارش چکها (بوساک و همکاران، 1998) میباشد. در یک نگاه کلی و به لحاظ تنوع سنگی انواع رخنمون‌های سبز رنگ از جمله سنگ‌های بازیک کلریتی و اپیدوتی شده، سنگ‌های آذرآواری با ترکیب مختلف، ماسه و سیلتسنگ‌های توفزاد سبز، ماسه‌سنگ‌های قهوهای، آهک‌های لامینه‌ای، دولومیتهای سیاه، انیدریتهای سفید تا کرم رنگ و گاهی قرمز و هالیتهای با رنگهای متنوع دیده می‌شود. نمونه سنگ‌های جمعآوری شده از گنبد، در 2 گروه بزرگ سنگ‌های آذرین و رسوبی جای می‌گیرند. هیچ نوع سنگ دگرگونی مشاهده نشده اما آثاری از فشار و درجه حرارت دیده شده‌است؛ این نشانهها انیدریتهای چین‌خورده، نمک‌های تبلور مجدد یافته و در مقیاس میکروسکوپی بلورهای شکسته (در برخی ماسه‌سنگ‌ها) و کوارتزهای با خاموشی موجی و تماس مضرس در یک نوع برش آتشفشانی می‌باشند (شکل 2-17).
شکل 2-16- رخنمون‌های سنگ نمک مخلوط با انیدریت در غرب گنبد.
ب
ب
الف
الف
شکل 2-17- الف) تناوب انیدریت و دولومیت چین‌خورده.
ب) کوارتزهای با خاموشی موجی و انحنا یافته در مقطع میکروسکوپی یک برش ریولیتی آتشفشانی.
از میان نمونه‌های موجود، در گروه سنگ‌های رسوبی، ماسه‌سنگ و سیلتسنگ بیشترین فراوانی را به خود اختصاص میدهند. بعد از آن انواع سنگ‌های کربناتی (از جمله آهک کوارتزدار، آهک لامینه‌ای دولومیتی و دولومیتهای سیاه بدبو، گاهی مخلوط با انیدریت) فراوانی قابل توجهی داشتند. انیدریت فراوانترین واحد تبخیری گنبد است. هالیت در رده بعدی قرار می‌گیرد. تاکنون سنگ آذرین درونی دیده و یا گزارش نشده‌است. از جمله سنگ‌های آذرین بیرونی می‌توان به آندزیت پورفیری، دیاباز و توفهای اسیدی تا حدواسط اشاره کرد. همچنین سنگ‌های آذرآواری مانند آگلومرا و انواع برشهای سبزرنگ با ترکیبات مختلف دیده شد. در شکل (2-20) نمونه‌هایی از بعضی سنگ‌ها در مقیاس نمونه دستی و میکروسکوپی نشان داده شده‌است. در گنبد سیاه‌تاق به غیر از واحدهای سنگی مزبور، بلورهای خالص از کانی‌های مختلف دیده می‌شود. ترکیبات مس (مالاکیت)، گوگرد خالص زردرنگ، بلورهای لوزی شکل کلسیت، بلور کوارتز و ژیپس به مقدار فراوان در بخش‌های مختلف بخصوص شمال شرق و شرق گنبد و همچنین رخداد الیژیست همراه با برخی سنگ‌های دیابازی، ماسه‌سنگ‌ها و کربنات ها تقریبا در تمام قسمتها به چشم میخورد (شکل 2-18 و 2-19).
شکل 2-18- بلورهای خالص کانی‌های مختلف. الف) گوگرد. ب) کوارتز.
ج) کلسیت د) ژیپس. ه) الیژیست. ی) انیدریت.
شکل 2-19- رخداد مالاکیت (الف) و الیژیست (ب) بر سطح سنگ.