درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی و کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی

دانلود پایان نامه

170.293
خطای باقی مانده
138.914
5.145
27
با توجه به جدول فوق و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس(F=170.293, P=0.000) فرض صفر رد شد و فرض تحقیق تایید می گردد و نتیجه می گیریم که در سطح %99 اطمینان روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها پرستاران با حذف اثر نمره های استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، تاثیر می گذارد.
فصل پنجم:
بحث و نتیجه گیری
خلاصه پژوهش
این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس شغلی پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 صورت گرفته است. این پژوهش یک فرضیه اصلی و سه فرضیه فرعی دارد. فرضیع اصلی عبارتست از؛ روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس شغلی پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. فرضیات فرعی عبارتند از؛ روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس مرگ و مردن در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم آمادگی هیجانی کافی در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر شیوه اجرا آزمایشی است. طرح آزمایش پیش آزمون پس آزمون با گروه کنترل می باشد. برای ارزیابی متغیر وابسته از پرسشنامه تجدید نظر شده استرس پرستاری استفاده شده است. جامعه آماری کلیه پرستاران شاغل در بیمارستان امام رضا در سال 1393 می‌باشد. برای انتخاب نمونه از روش نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شد. به این صورت که از کلیه پرستاران شاغل در بیمارستان امام رضا کرمانشاه(512 نفر) ابتدا تعداد 217 نفر به صورت تصادفی و با توجه به جدول کرسجی مورگان انتخاب شدند و به مقیاس تجدید نظر شده استرس پرستاری(پیش آزمون) پاسخ دادند. سپس 30 نفر از پرستاران که در پرسشنامه استرس پرستاری نمره بیشتری گرفته بوند انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش(15 نفر در گروه کنترل و 15 نفر در گروه آزمایش) جایگزاری شدند. سپس جلسات آموزش ذهن آگاهی برای گروه آزمایش طی 8 جلسه 90 دقیقه و به صورت یک بار در هفته و در طی یک دوره 8 هفته تشکیل شد. بعد از این جلسات بار دیگر پرسشنامه تنیدگی شغلی پرستاران در اختیار هر دو گروه کنترل و آزمایش قرار داده شد. در نهایت اثر بخشی ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر میزان استرس شغلی پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) مورد بررسی قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی شامل فراوانی، میانگین و انحراف معیار و از آمار استنباطی شامل تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد که روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس شغلی پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس مرگ و مردن در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم آمادگی هیجانی کافی در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد. روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
یافته های پژوهش
فرضیه اصلی: روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس شغلی پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
با توجه به جدول 4-3 و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس فرض صفر رد شد و فرض تحقیق تایید می گردد و نتیجه می گیریم که روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس شغلی پرستاران با حذف اثر نمره های استرس شغلی پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، تاثیر می گذارد.
فرضیه فرعی1: روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس مرگ و مردن در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
با توجه به جدول 4-4 و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس فرض صفر رد شد و فرض تحقیق تایید می گردد و نتیجه می گیریم که روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس مرگ و مردن پرستاران با حذف اثر نمره های استرس مرگ و مردن پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، تاثیر می گذارد.
فرضیه فرعی2: روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم آمادگی هیجانی کافی در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
با توجه به جدول 4-5 و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس فرض صفر رد شد و فرض تحقیق تایید می گردد و نتیجه می گیریم که در سطح %99 اطمینان روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم آمادگی هیجانی کافی پرستاران با حذف اثر نمره های استرس عدم آمادگی هیجانی کافی پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، تاثیر می گذارد.
فرضیه فرعی3: روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
با توجه به جدول 4-6 و با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس فرض صفر رد شد و فرض تحقیق تایید می گردد و نتیجه می گیریم که در سطح %99 اطمینان روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها پرستاران با حذف اثر نمره های استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها پیش آزمون به عنوان متغیر همپراش، تاثیر می گذارد.
نتایج این پژوهش با نتایج پژوهش های پیشین همخوان می باشد.
اکبری، نفیسی و جمشیدی فر(1392)، در پژوهشی مشابه با نتایج این پژوهش با عنوان اثر بخشی آموزش ذهن آگاهی بر کاهش استرس ادراک شده در بیماران مبتلا به سرطان پستان تعداد 30 نفر از زنان مبتلا به سرطان پستان را به صورت تصادفی در دو گروه گواه و آزمایش قرار دادند، گروه آزمایش 8 جلسه تحت آموزش ذهن آگاهی گروهی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که آموزش ذهن آگاهی بر کاهش نمرات استرس ادراک شده بیماران تحت آموزش، موثر بوده است. بنابراین، می توان این شیوه مداخله را به عنوان شیوه ای مستقل یا در کنار سایر شیوه های درمانی مانند دارو درمانی برای کاهش استرس این مبتلایان، بکار برد. جلالی و همکاران(1393)، در پژوهشی با عنوان الگوی ساختاری نقش میانجی ذهن آگاهی در پیوند بین فشار روانی شغلی و پیامدهای آن گزارش کردند که فشار روانی شغلی 57 درصد واریانس ذهن آگاهی، فشار روانی شغلی و ذهن آگاهی، 37 درصد واریانس نگرش های ناکارآمد، فشار روانی شغلی، ذهن آگاهی، و نگرش های ناکارآمد 54 درصد واریانس عواطف شغلی را تبیین می کنند. ذهن آگاهی در رابطه بین فشار روانی شغلی با نگرش های ناکارآمد و عواطف شغلی نقش یک متغیر میانجی پاره ای را ایفا نمود. شاخص های برازش الگوی نهایی پژوهش نشان دهنده وضعیت مطلوب الگو بود. خوری و همکاران(2015)، در پژوهشی با عنوان ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در افراد نرمال: فراتحلیل، گزارش کردند که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس یکی از بهترین روشهای آموزش ذهن آگاهی است که منجر به کاهش استرس، اضطراب و افسردگی می شود. این آموزش به افراد می آموزد که شرایط و افکارشان را بدون قضاوت، واکنش و شیوه پذیرش مشاهده کنند. بااو و همکاران(2015)، در پژوهشی با عنوان خصلت ذهن آگاهی و استرس ادراک شده: نقش هوش هیجانی، تعداد 380 نفر از افراد بزرگسال چینی را مورد مطالعه قرار دادند و گزارش کردند که ذهن آگاهی ارتباط مثبت معنی داری با 4 مولفه هوش هیجانی دارد. همچنین ارتباط منفی معنی داری با استرس ادراک شده دارد. نتایج نشان داد تنها مولفه های خودتنظیمی و استفاده از هیجان در متغیر هوش هیجانی در رابطه بین ذهن آگاهی و استرس ادراک شده نقش متغیر میانجی را دارد. عبدالقادری، کافی، صابری و آریا پوران(1392)، در پژوهشی با عنوان اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی و درمان شناختی-رفتاری بر کاهش درد، افسردگی و اضطراب بیماران مبتلا به کمردرد مزمن از میان افراد مبتلا به کمردرد مزمن مراجعه کننده به کلینیک امام رضا و بعثت شهر رشتدر سال های 1391 و 1392، 30 نفر را به صورت تصادفی انتخاب و در سه گروه مساوی( دو گروه آزمایشی و یک گروه کنترل) جایگزین کردند. برای گروه آزمایش اول، درمان ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس و برای گروه آزمایش دوم، درمان شناختی رفتاری در 8 جلسه 90 دقیقه ای اجرا شد. نتایج این پژوهش نشان دادند که بین میانگین نمرات درد، افسردگی و اضطراب در بین دو گروه آزمایش تفاوت معنی داری مشاهده نشد. اما بین دو گروه با گروه کنترل در متغیرهای درد، افسردگی و اضطراب تفاوت معنی داری وجود داشت.
زارع و همکاران(1392)، در پژوهشی با عنوان ذهن آگاهی و دیابت: اثربخشی ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر کنترل دیابت از 60 بیمار مبتلا به دیابت(30 نفر در گروه آزمایش و 30 نفر در گروه کنترل) که عضو انجمن دیابت یا انجمن حمایت از بیماران دیابتی شهرستان شهریار بودند، دعوت شد تا در این پژوهش شرکت کنند. ذهن آگاهی در 8 جلسه هفتگی ارائه شد. قبل و بعد از برنامه درمانی، سطوح همگلوبین گلیکوزیله به عنوان شاخصی برای اندازه گیری کنترل گلیسمیک، اندازه گیری شد. نتایج نشان داد. تفاوت معناداری بین نتایج پیش آزمون و پس آزمون گروه آزمایشی بود، این تفاوت معنادار میان نتایج پس آزمون گروه آزمایشی و گروه کنترل هم به چشم می خورد درحالیکه چه در بین نتایج پیش آزمون گروه کنترل و آزمایشی و چه مابین نتایج پیش آزمون و پس آزمون گروه کنترل به چشم نخورد. بدین ترتیب می توان اذعان داشت ذهن آگاهی بر کنترل گلیسمیک تأثیر می گذارد. پارگانکار و همکاران (2015)، در پژوهشی با عنوان تاثیر برنامه ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در عملکرد درد قلبی (آنژین) و عروق زنان مبتلا به بیماری های با عروق کرونر گزارش کردند که برنامه ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس منجر به کاهش فرکانس درد قلبی(آنژین) و محدودیت های فیزیکی ناشی از درد قلبی می شود. به علاوه منجر به افزایش سلامت روان، کاهش استرس و اضطراب، و افزایش ذهن آگاهی افراد می شود. تانی، لوتان و برنستین(2012)، در پژوهشی با عنوان پیامدهای آموزش ذهن آگاهی در خلق و خو و آسیب پذیری اضطراب گزارش کردند که آموزش مهارت های ذهن آگاهی به لحاظ آماری و بالینی به طور معنی داری موجب کاهش نشانه های خلق آسیب پذیر و اضطراب می شود. مطهری، احمدی، سلیمانی و بهزاد پور(1391)، در پژوهشی با عنوان اثر بخشی روش ذهن آگاهی بر کاهش استرس زناشویی مادران دارای فرزند مبتلا به نقص توجه – بیش فعالی گزارش کردند نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی به طور معناداری بر استرس زناشویی مادران دارای کودکان بیش فعال مؤثر بوده و مادران در گروه آزمایشی کاهش معناداری را در استرس زناشویی نشان دادند. با توجه به یافته های این پژوهش، می توان روش مداخله ای ذهن آگاهی را به عنوان یک روش موثر در کاهش استرس زناشویی مادران دارای کودک مبتلا به نقص توجه-بیش فعالی و افزایش سطح سلامت این مادران پیشنهاد داد. بیرامی و عبدی(1388)، در پژوهشی با عنوان تاثیر آموزش فنون مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش اضطراب امتحان دانش آموزان 22 نفر را به طور تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش جایگذاری کرد و به آموزش فنون مبتنی بر ذهن آگاهی به گروه آزمایش پرداخت. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که جلسات گروهی آموزش فنون ذهن آگاهی کاهش قابل ملاحظه اضطراب امتحان را در دانش آموزان موجب می شود. معصومیان، شعیری و هاشمی (1392)، در پژوهشی با عنوان تاثیر درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر کیفیت زندگی بیماران مبتلا به کمر درد مزمن گزارش کردند که درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR) منجر به افزایش کیفیت زندگی در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل شد. مطابق با یافته های پژوهش، درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی(MBSR) منجر به بهبود کیفیت زندگی و به کارگیری راهبردهای کنار آمدن با درد در بیماران مبتلا به کمر درد مزمن می شود. صداقت و همکاران (2011)، در پژوهشی با عنوان تاثیر ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس بر ذهن آگاهی، سطح استرس، بهزیستی روانشناختی و هیجانی در نمونه ای از مشارکت کنندگان ایرانی تعداد 30 شرکت کننده ایرانی را که داوطلب حضور در این پژوهش بودند انتخاب کردند و در دو گروه کنترل و آزمایش به صورت تصادفی جایگزاری کردند. گروه آزمایش به مدت 8 جلسه تحت آموزش برنامه ذهن آگاهی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس به طور معنی داری استرس شرکت کنندگان در گروه آزمایش را کاهش داده است. اما هیچ تغییر قابل توجهی در ذهن آگاهی، بهزیستی روانشناختی و هیجانی ایجاد نکرده است. ایروینگ و همکاران (2009)، در پژوهشی با عنوان پرورش ذهن آگاهی متخصصان مراقبت های بهداشتی: یک بررسی و مرور مطالعات تجربی در زمینه ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس، گزارش کردند که از دیدگاه متخصصان مراقبت های بهداشتی حجم سنگین کارها، محدودیت های محیط کاری، ساعات طولانی کار، ساختار سازمانی و سیستم در حال گذار منجر به افزایش استرس و افزایش نشانه های فرسودگی شغلی می شود. طبق بررسی های این تحقیق شرکت در برنامه های آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در پزشکان منجر به مزایایی در ابعاد جسمانی و سلامت روان می شود. کوری و همکاران(2006)، در پژوهشی با عنوان مداخله کوتاه مدت ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در پرستاران و دستیارانشان، گزارش کردند که برنامه آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس در کاهش استرس و بهبود سلامت روان جمعیت بالینی موثر می باشد. همچنین این برنامه در کاهش استرس و بهبود سلامت روان جمعیت غیربالینی که در معرض خطر مشکلات سلامتی ناشی از استرس هستند نیز موثر می باشد. آموزش ذهن آگاهی حتی در مواقعی که به صورت مختصر باشد، روشی امیدوار کننده است که به مدیریت استرس پرستاران کمک شایانی می کند. گل پور چمر کوهی و محمد امینی(1391)، اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود ذهن آگاهی و افزایش ابراز وجود در دانش آموزان مبتلا به اضطراب امتحان گزارش کردند نتایج تحلیل واریانس چند عاملی بر روی تفاضل نمره های پیش آزمون – پس آزمون نشان داد که بین گرو ه های آموزش ذهن آگاهی و گواه در متغیر های ذهن آگاهی و ابراز وجود و اضطراب امتحان تفاوت معنی داری وجود دارد . روش آموزش کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر بهبود ذهن آگاهی ، افزایش ابراز وجود و اضطراب امتحان مؤثر بود. اکبر بگلو و ولی زاده (1390)، پژوهشی با عنوان تنیدگی شغلی و شیوه های سازگاری در پرستاران شاغل در بخش روان بیمارستان رازی تبریز انجام دادند. آنان تمامی پرستاران شاغل در بخش های روان(70 نفر) بیمارستان رازی را به روش سرشماری، انتخاب و مورد مطالعه قرار دادند. آنان گزارش کردند که استفاده از آزمون ویلکاکسون، تفاوت آماری معنی داری را بین دو دسته عوامل تنش زای فیزیکی و روانی- اجتماعی نشان داده است و عوامل تنش زای فیزیکی تنش بیشتری را ایجاد کرده بود. آنان نتیجه گرفتند کاهش تنش علاوه بر این که به نفع کارمندان است بلکه در نهایت به نفع کارفرما و سازمان خواهد بود؛ بنابراین برنامه ریزی به منظور کاهش فرسودگی شغلی که در پاسخ به تنش مزمن ایجاد می شود و آموزش روش های سازگاری امری مهم به نظر می رسد. نجاتی و همکاران(1390)، در پژوهشی با عنوان ذهن آگاهی شاخصی موثر در کیفیت زندگی جانبازان نابینا، 93 جانباز نابینای دو چشم در کشور را مورد بررسی قرار دادند. آنان گزارش کردند که ذهن آگاهی با ابعاد نشاط و سلامت روانی در سطح 0.01 و با ابعاد درک کلی از سلامتی، ایفای نقش جسمی و ایفای نقش عاطفی در سطح 0.05 ارتباط معنی دار داشت و با ابعاد فعالیت فیزیکی، فعالیت اجتماعی و درد جسمی رابطه معنی داری نداشت.
برای تبیین این نتایج می توان گفت که؛ یکی از ویژگی های انسان موفق، کسب مهارتهای لازم برای مدیریت خود (رفتار، هیجان، ذهن و …) است. با توجه به مشغله های مختلف روزمره، نشخوارهای فکری مداوم و شرایط پر استرسی که پیرامون اکثریت ما وجود دارد، اهمیت مدیریت ذهن بیش از پیش نمایان می شود. برای مدیریت ذهن لازم است قوانین ذهن را به درستی بشناسیم و با مدیریت صحیح آن، از حداکثر توانمندی اش بهره ببریم. ذهن آگاهی راهکاری موثر برای دستیابی به حداکثر توانمندی ذهن و مدیریت آن است(فاضلی، 1393). تاثیر ذهن آگاهی بر استرس با آگاه شدن از افکار و ایده ها و روحیه هایی است که موقعیت های استرس زا را ایجاد می کنند. برای این کار شما پاسخ خود به موقعیت های استرس زا را تغییر می دهید. بدیهی است که پاسخ به استرس روشی مهم برای کاهش استرس است. ذهن آگاهی با هشیار سازی شما نسبت به حالت های جسمی و ذهنی و روانی خودتان و دیگران باعث می شود که اوضاع را تحت کنترل بگیرید و با واکنش های غیر ارادی اوضاع را پر استرس تر نسازید. یک فرد ذهن آگاه در یک محیط پر تنش در برخورد با فریاد و دشنام متقابلا به داد و دشنام متوسل نمی شود. بلکه سعی می کند. عامل استرس زا را شناسایی کند و برای رفع آن چاره ای بیاندیشد. به محض اینکه بتوانید در سطحی عمیق به واکنش های خود به خودی خود مسلط شوید می توانید نوع واکنش خود در هنگام برخورد با موقعیت های استرس آفرین را تغییر دهید. در موقعیت های منفی شما به جای واکنش های منفی پاسخ های خردمندانه از خود نشان می دهید. در این حالت همه حرکات شما حساب شده و خلاقانه خواهد بود و شما می توانید در چنین شرایطی از استرس موجود در محیط به نفع خود استفاده کنید و آن را تحت کنترل خویش درآورید. افزون بر این با تمرین منظم ذهن آگاهی شما به ذهن و جسم خود استراحت بیشتری می دهید. به جای اینکه تمام وقت خود را به انجام این کار یا آن کار مشغول کنید شما با تمرینات ذهن آگاهی فرصت بودن و زیستن در زمان حال و آرامش گرفتن را می بخشید و با این کار طاقت و توانایی خود برای مقابله با شرایط استرس زا را افزایش می دهید وانرژی خود را بی جهت هدر نمی دهید. همچنین با ذهن آگاهی شما چیزهای را از پنجره متفاوتی می بیند. شاید ماشین شما امروز روشن نشود اما می توانید در فرصتی که مکانیک مشغول تعمیر آن است یک فنجان چای را با لذت بنوشید(بایگل، 2009). به عبارتی همه در زندگی اضطراب را تجربه کرده اند. اما وقتی این اضطراب به صورت دائمی درآید در آن صورت می تواند روزگار انسان را سیاه کند. اضطراب و نگرانی به خاطر فکر کردن در مورد آینده است. شما ممکن است درگیر اتفاقات بعدا باشید اتفاقات ماه بعد یا سال بعد. ذهن شما در این موارد شروع به پیش بینی نتایج منفی در خصوص اوضاع آینده می کند و در نتیجه احساسات و هیجانات پرچالش را در وجود شما زنده می کند. اما ذهن آگاهی به شما می گوید به جای قفل کردن روی اتفاقات شوم آینده روی همین الان و همین جا تمرکز کنید و بدون هیچ پیشداوری لحظات اکنون را تجربه کنید. به این ترتیب شما شروع به رهایی خود از ذهن آینده بین می کنید و به خودتان اجازه می دهید تا دنیای قابل حس زنده در اطرافتان را مشاهده کنید. ذهن آگاهی شما را قادر می سازد تا از محتویات ذهن و احساس خود فاصله بگیرید. با ذهن آگاهی یاد می گیرید که خودتان را با افکاری که از ذهنتان می گذرد یکی ندانید و بفهمید که این افکار فقط فکرند و اصلا واقعیت نیستند. به این ترتیب افکار قدرت خود را از دست می دهند و در نتیجه آن اضطراب و نگرانی هم کاهش می یابد. پژوهشگران دریافته اند که هر نوع تلاش برای متوقف کردن نگرانی باعث افزایش نگرانی می شود. شما با ذهن آگاه تر شدن می توانید رابطه خود با افکارتان را عوض کنید و نسبت به آنها مهربان تر و صمیمی تر گردید و به جای حذف افکارتان آنها را بپذیرید. این روش ذهن آگاهانه برای رفع نگرانی بسیار مفید تر و موثر تر است(کوثری، 1389).
محدودیت های پژوهش