در مورد تجارت الکترونیکی

وجود سیستم بانکی دقیق، سریع و روان از بایسته های اجرا بورس الکترونیکه. سیستم بانکداری یاد شده باید بدون نیاز به حضور فیزیکی و از راه اینترنت قابل دسترسی باشه. به کار گیری کارتهای اعتباری و به کار گیری نظام انتقال الکترونیکی وجوه و اسناد در شبکه بانکی از دیگر ملزومات این حوزه س.

ب) بستر قانونی:

اجرا بورس الکترونیک در ایران نیازمند تدوین قوانین لازم و بستر قانونی مناسبه. پشتیبانی قانونی از ارکان اساسی در جهت اجرا بورس الکترونیکه که لازمه همکاری قوه قضاییه در موردقبول اسناد الکترونیکی با اعتباری برابر اسناد کاغذی هم هستش، ضمن اینکه قوانین مربوط به امضای دیجیتالی در کشور و گرفتن هویت خریدار و فروشنده به وسیله منبع مربوطه هم از دیگر جنبه های زیرساختای قانونی این بحثه.

دیجیتال

ج) بستر دولتی :

واسه قرار گرفتن بورس الکترونیک، پشتیبانی دولتی لازمه. چون دولت به عنوان اصلیترین مجری طرح دولت الکترونیک با سرمایه گذاری در بخش پیشرفت زیرساختهای فنآوری الکترونیک می تونه نقش زیادی در راه اندازی طرحهای پایه ای در این مورد باشه  (اشاره به برنامه چهارم پیشرفت و ضرورت راه اندازی شبکه ملی خرید و فروش الکترونیکی اوراق بهادار در چارجوب نظام کامل).

سرمایه گذاری

د) بستر تکنولوژیکی:

اجرا سیستم بورس الکترونیک در ایران نیازمند سرمایه گذاری در بخش تکنولوژی و ارتقا اون هستش. زیرساخت تکنولوژی واسه بخش بانکداری اجرای قوانین قضایی و احزار هویت و هم اینکه در ساختار بورس الکترونیک و واسه سیستم معاملاتی و نظارتی و … مهمه. باید اینم بگیم که که پیشرفت فن آوریای عام مثل مهندسی ارتباطات و مهندسی نرم افزار از دید علم فنی جزء لاینفک واسه پشتیبانی بورس الکترونیکه، چون بورس الکترونیک جز با راه اندازی خطوط ارتباطی سریع و مطمئن که همراه با کم شدن هزینه های رابطه الکترونیک باشه، معنی پیدا نمی کنه.

ه) بستر امنیتی:

معنی امنیت در بخش بورس الکترونیک مهم ترین موضوعیه که ذهن مشارکت کنندگان بازار رو به خود مشغول می کنه و از اونجایی که مسایل امنیتی نقش زیادی در معاملات الکترونیکی بازی می کنه، تأمین امنیتی اطلاعات به صورت بارزی خودنمایی می کنه. اجرا بورس الکترونیک نیازمند ایجاد سیستم استاندارد تخصیص کد معاملاتی و امنیت اطلاعات در مورد اشخاصه و مسؤلین امنیت شبکه باید تصمیمات لازم واسه حفظ اطلاعات خصوصی و معاملاتی افراد رو فکر کنن. در این مورد میشه از روشای رمزنگاری از جمله رمزنگاری با کلید برابر، رمز نگاری با کلید نامتقارن و یا رمز نگاری با بهره گرفتن از راه کلید نامتقارن با امضای دیجیتالی یاد کرد.

امنیت اطلاعات

و) بستر فرهنگی:

پر روشنه که افراد و سیستما در برابر تغییرات مقاومت نشون میده و یکی از راه های کاهش مقاومت، آموزش و فرهنگسازیه. فعالیت گسترده در مورد فرهنگسازی به کار گیری اینترنت و انجام کارها به صورت الکترونیکی از گامهای مهم در راه رسیدن به بورس الکترونیکه. خیلی از کاربران بورس اشخاصی هستن که سالیان سال به سیستم سنتی معاملات و روش جریان کارها در بورس عادت کردن. بنابر این واسه اجرا سیستم کارای بورس الکترونیکی باید فعالیت فرهنگی و آموزشی صورت پذیرد (اسکولیونز و نیکولز[۱]، ۲۰۰۱).

 

۲-۲-       نیازمندیهای و ملزومات جهت اجرا بورس الکترونیک

بررسیهای مربوط به تعیین نیازمندیهای و ملزومات جهت اجرا بورس الکترونیک در ایران می تونه با روشای استاندارد و یا دیدگاه های متفاوتی (روشای تخمینی و سرانگشتی و…) انجام شه، هرچند در آخر همه این بررسی به دلیل منطقی بودن اینجور فرآیندهایی مثل یه طرح امکانسنجی یا مدیریت پروژه می تونه دارای اصول ساختاری مشابهی باشه. اون طور که گفته شد اصول اولیه و اصلی هر طرح چه در مرحله فرصت سنجی و امکانسنجی و یا حتی اجرا و اجرا، تحت تاثیر یه سری استانداردهای جهانی قرار داره. از اون جمله در مرحله امکان سنجی میشه به اصول UNIDO  که در نرم افزارCOMFAR    قابل توجه و دسترسیه اشاره کرد و یا در مرحله اجرا به اصول مدیریت پروژه متکی بود. در این تحقیق این نیازمندیها تو یه نوع نگاه ناراحت از استاندارد، به سه بخش اصلی تقسیم شده که دسته بندی نیازها و وسیله می تونه به قرار زیر باشه:

۱ – سخت افزاری

۲- نرم افزاری

۳- نیروی انسانی متخصص

اون چیزی که مسلمه اینست که کارکرد سازمان بورس (و البته هر سیستم دیگری هم) از محیط خود نه فقط منزوی نیس بلکه این سیستم (و هم هر سیستم دیگه) به شرط ایجاد پروسه بازخور و تنظیم و تطبیق خود با محیط امکان دووم پیدا می کنه. پس در تحقق بورس الکترونیک تموم نیازها به شکلی هماهنگ ومشخص باید با محیط خود هم ارتباطی تعریف شده داشته و دارای اتحاد باشن. براساس این نظریه که نشأت گرفته از دیدگاه سیستمای پویاست، محیط باید به درجه ای از رشد رسیده باشه تا اجرای طرحهای این چنینی درون اون امکانپذیر بوده و رسیدن به اینجور هدفی رو دارای کارآیی لازم کنه. به خاطر همین هرکدوم از سه نیاز اشاره شده رو میشه در محیط اجرای بورس الکترونیک، هم اینکه در داخل اون بررسی کرد (فیرچالد و همکاران[۲]، ۲۰۰۴).

تحقق بورس الکترونیک به تغییرات و ابزاری جهت اجرا و اجرا نیازمنده. تغییراتی که در بردارنده پروسه های انتقال سازمان از حالت سنتی به شکل الکترونیکیه. این تغییرات در بردارنده سه بخش نرم افزاری، سخت افزاری و نیروی انسانی متخصصه. در رابطه با تغییرات نرم افزاری سازمان بورس، دو بخش متأثر می شه. یه بخش پروسه انجام معاملاته و بخش دیگه مربوط به نرم افزار معاملاته.

در بخش اول یا پروسه انجام معاملات، نیاز به اجرای وسیله مدیریتی واسه مهندسی دوباره تموم پروسه ها محسوسه. مهندسی دوباره پروسه های تجاری در داخل سازمان یکی از رویکردهاییه در این جوری موارد مورد توجه و استفاده قرار میگیره. واقعا با اجرای راه و روش  BPR امکان بررسی دوباره تموم پروسه های سازمان به وجود میاد و  پروسه های غیرکارآ و غیرمؤثر که ارزش افزوده کردی واسه سازمان ایجاد نمی کنن حذف یا جانشین می شه (گربر و ون سالمز[۳]، ۲۰۰۱).

در رابطه با بخش دوم یا تجهیز سازمان به نرم افزارهای معاملاتی هم باید مدیریت ضمن تحقیق و بررسی مناسبترین نرم افزار معاملاتی موجود رو در موارد مشابه با در نظر گرفتن آزمایش اجرایی بودن و تخمین هزینه و حجم معاملات جفت و جور و نصب کنه. در این مورد امکان به کار گیری راه الگوبرداری هست و عموما به وسیله کارشناسان پروژه های امکانسنجی پیشنهاد می شه. اینم بگیم که الان سازمان در حال جایگزینی نرم افزارهای Trader واسه عملیات بازار، Post Trader  واسه عملیات بعد از معاملات ATOS آرامیس از فرآورده های شرکت  ATOS  است که با در نظر گرفتن اینکه امکان اجرا در محیط Windows رو داره به سهولت می تونه با تغییرات مورد توجه منطبق شه (فان و همکاران[۴]، ۲۰۰۰).

 

[۱] – Scullion & Nicholas

[۲] – Fairchild et al.

[۳] – Gerber & Solms

[۴] – Fan et al.