دستگاه عصبی خودمختار و نشانه‌های بدنی

دانلود پایان نامه
– استرس حالت هیجانی ناخوشایند و مبهم و وضعیت تحریک تشدید شده هیجانی است که اساسا نگرانی یا ترس را هم دربر دارد( آرتور، 1999؛ فرانکو، 1370).
– استرس را در واقع همه انسان‌ها تجربه می‌کنند، استرس احساس ناخوشایند و اغلب مبهم دلواپسی است که با یک یا چند تا از احسا‌س‌های جسمی همراه می‌گردد(آلن وهمکاران، 1372).
اما تعریف D.S.M.I.V – از استرس این گونه است :
نگرانی پیشاپیش نسبت به خطرها، بدبختی‌های آینده، توأم با احساس بی‌لذتی، با نشانه‌های بدنی تنش، منبع پیش بینی نشده می‌تواند درونی‌ یا بیرونی باشد( به نقل از گلدبرگ، ترجمه پورافکاری، 1368).
و نهایتاً این که با استرس عبارت است از احساس مبهم و توأم با ناراحتی که اغلب منشاء و علت مشخصی ندارد، و برای فرد شناخته شده نیست( همان).
فیزیولوژی استرس
دستگاه عصبی خودمختار (ANS) و غدد درون‌ریز Eg نقش مهمی در استرس دارند. می‌‌توان گفت دستگاه عصبی خود مختار واسطه دستگاه عصبی مرکزی و غدد درون ریز است. دستگاه عصبی خودمختار در اکثر موارد موجب فعالیت غدد درون ریز می‌شود و غدد درون‌ریز با پسخوراند، فیزیولوژیک فعالیت عصبی را تعدیل می کند کنش دستگاه عصبی خود مختار این است که بدن را در محیط متغیر، ثابت نگه می‌دارد( پناهی شهری، 1372).
فعالیت دستگاه عصبی خود مختار و غدد درون‌ریز موجب بروز علائمی می‌گردد که در تشخیص استرس دارای اهمیت زیادی می‌باشد. به هنگام بروز استرس بی‌قراری و تنش عضلانی مشهود است، فرد سریع‌تر سخن می‌گوید، راه می‌رود و این تنش شدید موجب هدر رفتن انرژی و بروز خستگی می‌شود که بسیار آن را به صورت فشار توضیح می‌دهد. احساس فشار در عضلات پیشانی و گیجگاهی موجب نوعی سردرد تنشی می‌شود و فرد احساس می‌کند چیزی محکم دور سر او بسته شده است و معمولاً از این حالت درد در پیشانی شکایت می‌کند.لرزش اندام در بیماران استرسی به علت تنش عضلانی محسوس‌تر است، به هنگام کارهای ارادی و تمرکز و دقت کاهش می‌یابد و موجب شکایت‌های روانی بیمار می‌گردد و این تصور به فرد دست می‌دهد که مبادا قدرت فکری خود را از دست داده باشد، تظاهرات حرکتی در حالت استرس بسیار بارز است. استرس مزمن نیز معمولاً توأم با اختلالات روان ‌تنی است( شافر، 1984؛ به نقل از پناهی شهری، 1372).
سبب شناسی استرس
عواملی که سبب ایجاد و حالت استرس شخص می‌شوند و به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: گروه اول، آن دسته عواملی هستند که با اثرگذاری بر روی ساختمان بدن و جسم، موجب استرس می گردند، گروه دوم؛ عواملی که برخاسته از طرز تفکر و بینش فرد است و سبب استرس درونی می‌گردد.
گروه اول : عوامل جسمی و فیزیکی ،
1- کم کاری یا پرکاری تیروئید
2- نزول شدید قند خون
3- پرکاری مرکز غده فوق کلیوی
4- افزایش هورمون کورتیزول
5- مسمومیت با داروهای محرک
6- قطع ناگهانی این داروها
الف) الکل
ب ) مسکن‌ها :
بسیاری که از استرس رنج می برد، در اولین گام باید اطمینان حاصل گردد مبنی بر اینکه استرس او مربوط به داروها نباشد؛ چرا که قطع ناگهانی برخی داروها منجر به استرس های شدید می‌گردد، از جمله قطع داروهایی از گروه آرام‌بخش‌ها، خواب‌آورها و باربیتوراتها.
7- تومورهای مغزی، در مواردی ممکن است عامل به وجود آورنده استرس باشد، به خصوص تومورهای حوالی بطن سوم.
8- بیماریهای مزمن انسداد ریه‌ها
9- مسمومیت با فلزات سنگین
10- بعضی از انواع صرع مربوط به ابتلاء دیانسفال