رشد و توسعه اقتصادی و میزان سرمایه گذاری

دانلود پایان نامه
مرکزی

هرمزگان

همدان

یزد
ازمتغیرهای دیگری نظیر میزان سرمایه گذاری در بخش ارتباطات و خدمات ومیزان ضریب نفوذ تلفن وتعداد کارگاه های بزرگ صنعتی با 10 نفر کارکن و بیشتر و تعداد پروانه بهره‌برداری صادرشده کارگاههای صنعتی و تعداد جواز تأسیس صادرشده کارگاههای صنعتی نیز مورد استفاده قرار گرفت که هیچ کدام ضریب معناداری پیدا نکرد.
فصل چهارم:
نتیجه گیری و پیشنهادات
بی گمان یکی از مهمترین دستاوردهای پژوهش و نظریه پردازی علمی در قرن گذشته، تأکید فزاینده بر جایگاه و نقش آموزش و پرورش در فرآیند توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشورهاست. محققان و نظریه پردازان بسیاری در آثار خود، تأثیر تلاش های بشری در حوزه آموزش و پرورش را بر رفاه، سعادت، بهزیستی و ارتقای سطح زندگی مردمان جوامع مختلف به تصویر کشیده اند. حمایت گسترده صاحب نظران حوزه های تعلیم و تربیت و توسعه از فعالیت های آموزشی و پرورشی سبب شده است تا امروزه کمتر کسی در خصوص اهمیت و جایگاه نظام تعلیم و تربیت بر توسعه کشورها تردیدی به خود راه دهد. (وودهال، ترجمه کورش فتحی واجارگاه 1381)
مهارت ها و دانش در یک فرد به عنوان سرمایه انسانی تلقی می شود. تمام انسان ها دارای اندازه معینی از سرمایه انسانی هستند و این سطح سرمایه انسانی به صورت عمده متأثر از آموزش و تربیت است. ( موماو و مولن و مارتن 2002)
پروفسور فردریک هاربیسون از دانشگاه پرینستون معتقد است: “منابع انسانی … پایه اصلی ثروت ملت ها را تشکیل می دهد. سرمایه و منابع طبیعی عوامل تبعی تولیدند. در حالیکه انسان ها عوامل فعالی هستند که سرمایه ها را متراکم می سازند، از منابع طبیعی بهره برداری می کنند، سازمان های اجتماعی – اقتصادی و سیاسی را می سازند و توسعه ملی را به جلو می برند. به وضوح کشوری که نتواند مهارت ها و دانش مردمش را توسعه دهد و از آن در اقتصاد ملی به نحو مؤثری بهره برداری کند قادر نیست هیچ چیز دیگری را توسعه بخشد.”
دراین تحقیق برطبق تعاریف بیان شده درفصل دوم ، به دنبال برآورد سرمایه انسانی عمومی بوده و سرمایه انسانی معادل میزان پولی و غیر پولی آموزش رسمی افراد تعریف شد.
این تحقیق شامل شش فصل می باشد. در فصل اول کلیات تحقیق ( فرضیات، اهداف و سوالات) و در فصل دوم پایه های نظری و پیشینه تحقیق را مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در فصل مذکور مبانی نظری سرمایه گذاری در نیروی انسانی، جایگاه سرمایه انسانی در رشد و توسعه اقتصادی و نیز روش های محاسبه سرمایه انسانی به طور خلاصه مورد بحث و بررسی قرار گرفت. در فصل سوم به بیان دو روش محاسبه سرمایه انسانی ( روش میانگین سال های تحصیل و روش گذشته نگر) به طور مفصل پرداخته شد و سپس از هر دو روش سرمایه انسانی در تک تک استان های ایران را برآورد گردید. پس از محاسبه سرمایه انسانی، به بررسی رابطه بین این متغیر و GDP استان ها پرداخته شد. در فصل چهارم نتیجه های حاصل را بیان می گردد و درفصل پنجم منابع و مأخذ مورد استفاده را ذکر می شود. فصل آخر نیز مربوط به جداول آماری و خروجی های کامپیوتری می باشد.
با توجه به روش میانگین سال های تحصیل که تا کنون روش رایجی در برآورد متغیر سرمایه انسانی بوده است، استان های تهران، سمنان، یزد، اصفهان و مازندران به ترتیب دارای بیشترین سرمایه انسانی هستند و استان خراسان شمالی، کردستان و سیستان وبلوچستان به ترتیب دارای کمترین سرمایه انسانی می باشند.
در روش هزینه ای یا گذشته نگر که با توجه به روش جادسون در این تحقیق مورد استفاده قرار گرفت، استان های تهران، یزد، ایلام، سمنان و مازندران به ترتیب دارای بیشترین سرمایه انسانی هستند و استان های سیستان و بلوچستان، هرمزگان و خوزستان به ترتیب دارای کمترین سرمایه انسانی می باشند که تقریباً شبیه نتایج حاصل از روش میانگین سال های تحصیل می باشد و تفاوت اندک میان آن دو مربوط به تفاوت در هزینه های نسبی در هر مقطع تحصیلی و در بین استان های کشور می باشد.
از روش میانگین سال های تحصیل، میانگین کل کشور برای افراد 6سال به بالا 813/6 و برای افراد 15سال به بالا 276/7 می باشد( به دلیل اینکه جمعیت فعال از 15 سال به بالا در نظر گرفته می شود، بنابراین برای این گروه سنی نیز از دو روش میزان سرمایه انسانی را محاسبه کردیم). از روش گذشته نگر، میزان سرمایه انسانی کل کشور برای گروه سنی 6 سال به بالا 1949319747میلیون ریال و برای گروه سنی 15 سال به بالا 1760717577.56 میلیون ریال برآورد شد.
استان تهران در هر دو روش دارای بیشترین سرمایه انسانی است و میزان آن با سرمایه انسانی استان های دیگر به طور قابل ملاحظه ای متفاوت و بیشتر است که به نظرمی رسد به این دلیل باشد که افراد 6 سال به بالا و 15 سال به بالا در استان تهران و به خصوص در شهر تهران به طور متوسط تا پایان مقاطع بالای تحصیلی نیاز به کسب درآمد و پیوستن به بازار کار ندارند و خانواده ها هزینه های آنها را متقبل می شوند و بنابراین جمعیت زیادی در این استان به تحصیل ادامه می دهند. بنابراین به طور متوسط در این استان میانگین سال های تحصیل و سرمایه انسانی پولی بیشتر است.
سرمایه انسانی زنان و مردان در استان های کشور به طور جداگانه محاسبه شد و با توجه به رتبه بندی استانی به این نتیجه رسیدیم که با اینکه در بیشتر استان ها برابری بین این دو رتبه وجود دارد ولی هنوز در برخی استان های کشور میزان تحصیلات مردان بیشتر از زنان است. اگرکشور در پی اعمال اصلاحات ساختاری و درصدد حصول به پیشرفت های اجتماعی- اقتصادی است پس ناگزیر می بایست به فرآیند آموزش زنان در کلیه استان ها توجه بیشتری معطوف کند. آموزش زنان نه تنها به ایجاد اشتغال مولد خواهد انجامید بلکه اثرات بارزی بر الگوهای باروری، اقتصاد خانواده، نگرش نسبت به محیط و درک عمومی، قدرت تحلیل مسائل و مشکلات و … خواهد داشت.
در برخی تحقیقات و پژوهش ها از داده های مربوط به بخش آموزش عالی (داده های مربوط به دانشجویان و دانش آموختگان آموزش عالی) استفاده می شود و اعتقاد بر این است که این گروه از افراد باعث پیشرفت و توسعه یک جامعه هستند. با توجه به همین نظر، در این تحقیق نیز سرمایه انسانی مربوط به این گروه محاسبه شد که استان های تهران، اصفهان، فارس، آذربایجان شرقی و خراسان رضوی به ترتیب بیشترین سرمایه انسانی را داشته و استان های خراسان شمالی، کهکیلویه و بویر احمد و خراسان جنوبی کمترین سرمایه انسانی را دارا می باشند.
البته این میزان سرمایه انسانی در کل کشور به پیشرفت کلی کشور کمک خواهد کرد و ولی در مورد هر استان نمی توان گفت چنانچه سرمایه انسانی بیشتری دارد لزوماً استان پیشرفته تر و توسعه یافته تری است زیرا در اینجا بحث مهاجرت دانشجویان و دانش آموختگان از استان هایی که در آن تحصیل می کردند و می کنند به استان های محل زندگی یا استان های توسعه یافته تر مانند استان تهران مطرح می شود. بنابراین هزینه ای که استان محل تحصیل برای آموزش آن فرد نوعی انجام داده است لزوماً موجب توسعه و نتیجه بخشی برای همان استان نمی شود. به طور مثال یک فرد تهرانی در دانشگاه ایلام مشغول تحصیل می شود و بعد از فارغ التحصیلی به احتمال زیاد به استان تهران باز می گردد. بنابراین منافع حاصل از پیشرفت تحصیلی و تخصصی او نصیب استان تهران می شودو استان ایلام در مقابل هزینه های انجام داده، منافعی کسب نمی کند.