رفتار شهروندی سازمانی و رفتارشهروندی سازمانی

دانلود پایان نامه
به عبارتی دیگر، رفتار سازمانی، به فعالیت هایی گفته می شود که از فرد خواسته نشده اند، ولی در کل از سازمان حمایت می کنند و به آن سود می رسانند.
رفتار سازمانی برای هر سازمانی مهم است، چون پیامدهای مهمی از جمله رضایت شغلی، محافظت از سازمان و بهره وری سازمانی را به دنبال دارد(مقیمی، 1392)
مطالعه های انجام شده در زمینه رفتار سازمانی، گویای این واقعیت است که وجود این رفتارها در سازمان های دولتی و خصوصی آثار مثبت و قابل توجهی دارد.
شیفل انور خالد و حسن علی در سال 2011 در مطالعه ای تحت عنوان « بررسی اثرات رفتار سازمانی بر رفتارهای انحرافی» به این نتیجه رسیدند که رفتار سازمانی با رفتارهای انحرافی رابطه منفی و عکس دارد.
اسپمن و زارات در سال 2008 طی مطالعه ای 32 موسسه خدماتی را با هدف بررسی رابطه بین تحلیل رفتگی و کارایی منفی با رفتارشهروندی سازمانی در ایالت واشنگتن بررسی کردند. نتایج به دست آمده نشان داد، تحلیل رفتگی شغلی، عدم کارایی و رفتار شهروندی سازمانی، همگی ارتباط معناداری با همدیگر دارند. به طوریکه ارتباط منفی بین رفتار سازمانی و عدم کارایی وجود دارد.
2-24 ابعاد رفتار سازمانی
علیرغم توجه فزاینده به مفهوم رفتار سازمانی، با مروری به ادبیات این حوزه، فقدان اجماع درباره ابعاد این مفهوم آشکار می گردد. نتایج حاصل از مرور ادبیات نشان می دهد که تقریباً سی نوع متفاوت از رفتار شهروندی قابل تفکیک است و تعاریف متعددی از آن به عمل آمده است که البته همپوشی های بسیاری بین آنها وجود دارد. به هر حال اجماعی روی ابعاد مختلف مفهوم وجود ندارد.
در حقیقت معتبرترین تقسیم بندی ارائه شده درباره مولفه های رفتار سازمانی توسط ارگان ارائه شده است که در تحقیقات مختلف مورد استفاده قرا می گیرد.
ارگان(1988) مقیاس چند بعدی از رفتار سازمانی ارائه کرد که این پنج بعد عبارتند از: نوع دوستی، وظیفه شناسی، جوانمردی، فضیلت مدنی و ادب و نزاکت).
جوانمردی و نزاکت مولفه هایی هستند که بیانگر اجتناب از وارد نمودن خسارت به سازمان هستند. جوانمردی عبارت است از: تمایل به شکیبایی در مقابل مزاحمت های اجتناب ناپذیر و اجحاف های کاری بدون اینکه گله و شکایتی صورت پذیرد. در حالیکه نزاکت درباره اندیشیدن به این است که چطور اقدامات فرد بر دیگران تاثیر می گذارد.
نوع دوستی: رفتارهای اختیاری است که کارکنان را برای کمک به مسائل و مشکلات کاری کارکنان دیگر بر می انگیزد؛
وجدان کاری (وظیفه شناسی): به رفتارهایی اختیاری فراتر از نقشی اشاره دارد که از الزامات شغل، وظیفه و اخلاق کاری پا را فراتر می گذارد؛
رفتار مدنی: مشارکت سازنده در عملکرد سازمان با توجه به روند کار شرکت؛
ادب و نزاکت: رفتارهای اختیاری است که از ایجاد مشکلات ناشی از کار با دیگران جلوگیری می کند.
ارگان بعد از برشمردن این ابعاد، یادآوری می کند که هر پنج بعد رفتار سازمانی ممکن است همزمان ظهور نکنند، مثلاً افرادی که ما فکر می کنیم دارای بعد وظیفه شناسی هستند ممکن است همیشه نوع دوست و فداکار نباشند.
بررسی های پادساکف در سال 2000، نشان داد که تقریباً 30 نوع متفاوت از ابعاد رفتار سازمانی شناسایی شده است. ابعادی که بیشترین توجه محققین را به خود جلب کرده اند عبارتند از: نوع دوستی، وجدان کاری، احترام به دیگران، رادمردی و گذشت و رفتار مدنی.
نوع دوستی همان کمک به همکاران در انجام وظائف است. از این رفتارها می توان به جابه جایی مرخصی با همکاران، کمک به پروژه های دیگران، کمک به افراد تازه وارد و. . . نام برد.
نت میر(1997) نیز رفتار سازمانی را در قالب چهار دسته تقسیم بندی می نماید:
جوانمردی؛
آداب اجتماعی؛
وجدان کاری؛
نوع دوستی
پادساکف در سال 2000 میلادی دسته بندی مفصلی از چنین رفتارهایی انجام داده است که رفتار سازمانی را در قالب هفت دسته تقسیم می نماید:
رفتارهای امدادی؛