رگرسیون انتقال ملایم و همکاریهای اقتصادی

دانلود پایان نامه

ماندگاری ناشی از انتظارات: ماندگاری به سبب انتظارات تورمی(درگاهی و شربت اوغلی، 1389).
در این راستا مطالعات زیادی به بررسی ماندگاری تورم از جوانب مختلف پرداختهاند. برخی مطالعات، اثر سیاستهای پولی را بر وضعیت ماندگاری تورم مورد بررسی قرار دادهاند، و برخی با فرض درونزا بودن این وضعیت، به اثر سیاستهای پولی بر کاهش ماندگاری تورم میپردازند. از طرف دیگر در یک اقتصاد باز میتوان اثر منابع خارجی بر ماندگاری تورم را مورد تحلیل و بررسی قرار داد. در این راستا مطالعات زیادی به بررسی تأثیر رژیمهای نرخ ارز بر تورم و رفتار آن در طول زمان پرداختهاند. به عنوان مثال آلگوسکوفیس (1992) این بحث را مطرح نموده که در رژیم نرخ ارز شناور، احتمال ماندگاری و تداوم تورم بیشتر است، و شواهد تجربی در آمریکا، انگلستان و بیست و یک کشور عضو سازمان توسعه همکاریهای اقتصادی به دست آورده که این مطلب را تصدیق مینماید. آبسفلد (1995) نیز این نتایج را جز برای آمریکا (بهخاطر شرایط ویژه آن در سیستم برتون ودز) تصدیق میکند (بلینی و فیلدینگ،1999).
از آنجا که نرخ ارز عاملی است که اقتصاد داخلی را با جهان خارج متصل میکند، هر کشوری در جستجوی تعیین نرخ ارز تعادلی یا هدایت نرخ ارز به سطح مطلوب آن، طبق اهداف پیشبینی شده میباشد. در این رابطه یک دیدگاه مشهور اقتصاد بینالملل بیان میکند انحراف نرخ ارز از مقدار تعادلی آن هزینههایی برای اقتصاد داخلی ایجاد میکند (جانلیس و کوکوریتاکیس، 2013).
انحرافهای نرخ ارز موجب ایجاد نوسان در سطح قیمتها شده و هر چه نوسانات نرخ ارز بیشتر باشد به دنبال آن نوسانهای سطح قیمتها بیشتر میگردد و نوسان سطح قیمتها به نوبه خود هزینههایی دارد؛ مانند آنکه ارزش اسمی پول ملی کاهش یافته و افراد به دنبال داراییهایی خواهند بود که ارزش واقعی آنها باثباتتر باشد (دی 1983).
ادواردز (1988) بیان میکند تنظیم نامناسب نرخ ارز میتواند منجر به کاهش کارایی، تخصیص نامناسب منابع اقتصادی، از دستدادن ذخایر بینالمللی، تضعیف انگیزههای تولید در بخشهای مختلف و عدم تعادل کلان اقتصادی گردد؛ که هر یک از این نتایج به تنهایی میتواند برنامههای توسعه اقتصادی کشورها را دچار اختلال نماید.
بخشی از هزینههای انحرافات نرخ ارز را میتوان به این صورت بیان نمود که قراردادن ارزش پولی در سطح بالاتر از مقدار تعادلی آن (بسته به کشش کالاها و سایر شرایط بازار) ممکن است منجر به کاهش رقابت در حوزه تجارت بینالملل شود، در حالیکه نگهداشتن ارزش پول ملی در سطح پایینتر از مقدار تعادلی آن نیز به نوبه خود ممکن است منجر به ایجاد فشار تورمی گردد (جانلیس و کوکوریتاکیس،2013).
با توجه به مطالب ذکر شده، رابطه انحرافات نرخ ارز از میزان تعادلی آن که متغیری تأثیرگذار در یک اقتصاد باز می باشد، با ماندگاری تورم درخور اهمیت ویژهای است که در این تحقیق مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
اهمیت و ارزش تحقیق
همانطور که در قسمت پیش بیان شد، انحراف نرخ ارز از سطح تعادلی آن، به طرق مختلف اقتصاد داخلی را تحت تأثیر قرار میدهد؛ و در این راستا قراردادن ارزش پولی در سطحی پایینتر از مقدار تعادلی آن ممکن است منجر به ایجاد فشار تورمی شود. وقوع این وضعیت در کشورهایی که با نرخ بالا و پایدار تورم مواجهاند میبایست مورد مطالعه قرار گیرد. جانلیس و کوریتاکیس (2013) اثر انحرافات نرخ ارز را بر ماندگاری تورم در تعدادی از کشورهای آمریکای لاتین که با کاهش زیاد ارزش پول ملی و فشارهای تورمی مواجه بودهاند، مورد مطالعه قرار دادهاند. این کشورها شامل اوروگوئه، برزیل، مکزیک و ونزوئلا میباشد.
با مطالعه این موضوع بهطورکلی میتوان خارجی بودن منبع تورم را مورد بررسی قرار داد. در ایران با توجه به نوسانات ارزی و نرخ بالا و به نسبت ماندگار تورم در چند دهه اخیر، مطالعه اثر انحرافات نرخ ارز بر ماندگاری تورم میتواند جهت شناخت بهتر وضعیت و تعیین سیاستهای کارآمدتر مفید باشد. در راستای چنین مطالعهای نرخ ارز تعادلی را، بهمنظور تعیین انحرافات نرخ ارز، برآورد نموده و عملکرد تورم نیز در بازه زمانی مورد نظر تعیین میگردد. این تحقیق به مطالعه انحرافات نرخ ارز و پایداری تورم در ایران پرداخته و با بهکارگیری الگوهای مناسب اقتصادی و اقتصادسنجی جهت تعیین نرخ ارز و وضعیت تورم تلاش کرده تا بستر مناسبی جهت بررسی این موضوع فراهم نماید.
محققان اقتصادی مطالعات زیادی در حوزه نرخ ارز تعادلی انجام دادهاند. برخی از این مطالعات به برآورد نرخ ارز واقعی و برخی به نرخ ارز اسمی تعادلی اختصاص یافته است. در مطالعات مربوط به نرخ ارز اسمی تعادلی غالباً برقراری رویکرد پولی نرخ ارز مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج بسیاری از این مطالعات معناداری متغیرهای پولی را ثابت کرده است. لذا این مطالعه نرخ ارز تعادلی در ایران را در چارچوب رویکرد پولی و توسط یک الگوی غیرخطی انتقال ملایم مورد بررسی قرار میدهد.
تحقیقات و مطالعات زیادی نیز در زمینه علل و عوامل تورم در اقتصاد ایران صورت گرفته است. در این تحقیقات تورم در ایران از دیدگاههای مختلفی مورد ارزیابی قرار گرفته، و در برخی از مطالعات بر جنبه پولی بودن تورم در ایران تأکید شده است (لیو و آددجی 2000). این مطالعه عملکرد تورم را مورد بررسی قرار داده است، و از آنجا که تعیین بررسی ماندگاری و عدم ماندگاری تورم مورد نظر میباشد، الگوی غیرخطی اتورگرسیو آستانهای جهت بررسی رفتار تورم بهکار گرفته شده است.
در نهایت این تحقیق با مقایسه نقطه به نقطه ماندگاری تورم و انحرافات نرخ ارز در نمونه مورد مطالعه (دادههای فصلی بازه زمانی1390-1357) میپردازد. وضعیت هر یک از این نقاط را توسط الگوهای ذکر شده تعیین نموده و از این طریق رابطه انحرافات نرخ ارز و ماندگاری تورم در ایران مورد بررسی قرار میگیرد. همانطورکه پیش از این نیز ذکر شد، نتایج بررسی این موضوع از اهمیت ویژهای جهت سیاستگذاریهای اقتصادی برخوردار میباشد.
3.1 اهداف تحقیق
هدف اصلی این تحقیق بررسی ارتباط میان انحرافات نرخ ارز با ماندگاری تورم در ایران میباشد. در این راستا ابتدا رفتار نرخ ارز اسمی در برابر نرخ ارز تعادلی در ایران بررسی میشود، که به این منظور نرخ ارز تعادلی با استفاده از یک الگوی پولی برآورد میگردد. سپس به مطالعه رفتار تورم از جهت ماندگاری در ایران پرداخته میشود؛ و در پایان، رابطه نقطه به نقطه میان انحراف نرخ ارز از سطح تعادلی آن و ماندگاری تورم در ایران مشخص خواهد شد.
4.1 سؤالهای تحقیق
از مهمترین سؤالاتی که این تحقیق در صدد پاسخگویی به آن میباشد از این قرار است:
درصورت همگرایی نرخ ارز به مقدار تعادلی آن، در بلندمدت آیا عکسالعمل نرخ تورم به انحرافات نرخ ارز از مقدار تعادلی متقارن میباشد؟
آیا انحراف از نرخ ارز تعادلی و ماندگاری تورم در ایران، مرتبط هستند؟
آیا مدل غیرخطی توانایی بیشتری نسبت به الگوی خطی در توصیف نرخ ارز تعادلی و عملکرد تورم دارد؟
5.1 روششناسی تحقیق
در این تحقیق جهت برآورد الگوها، روشهای مختلف اقتصادسنجی بهکار گرفته شده است. جهت بررسی ایستایی دادههای فصلی متغیرهای سری زمانی در بازه (1390-1357) از آزمون ضریب لاگرانژ با شکست ساختاری استفاده میشود. این آزمون نسبت به سایر آزمونهای ریشه واحد با شکست ساختاری مزایایی دارد که در متن تحقیق شرح داده شده است. به دنبال آن، به دلیل بروز شکست در متغیرها، آزمونهای همجمعی با شکست ساختاری یوهانسن و سیکونن- لوتکپل بکارگرفته میشود. در نهایت نیز با توجه به بروز شکست در متغیرها و خصوصیات الگوها بهمنظور برآورد نرخ ارز تعادلی و عملکرد تورم از رهیافت غیرخطی استفاده میشود. مدلهای غیرخطی نرخ ارز تعادلی و عملکرد تورم به ترتیب مدل رگرسیون انتقال ملایم (LSTR) و مدل خودرگرسیون آستانهای (TAR) میباشند، که در متن بهطور مفصل شرح داده شده است. جهت انجام آزمونهای مورد نیاز، تخمین مدلها و تجزیه و تحلیل نتایج آنها نرمافزارهای Excel، Eviews، Gauss، JMulTi و MATLAB بهکار گرفته میشوند.
6.1 ساختار پایاننامه
در فصل دوم به مطالعات خارجی و داخلی صورتگرفته درباره نرخ ارز، رفتار یا عملکرد تورم و ارتباط این دو متغیر پرداخته میشود. در فصل سوم در یک بخش به مبانی نظری نرخ ارز تعادلی، رفتار تورم و رابطه انحراف نرخ ارز و تورم میپردازیم، در بخش دیگر ساختار الگوی نرخ ارز تعادلی را مورد بررسی قرار داده و در آخر به معرفی مختصری از مبانی اقتصادسنجی الگوهای غیرخطی مورد استفاده و ابزارهای تجزیه و تحلیل الگوها خواهیم پرداخت. در فصل چهارم به منظور بررسی رابطه انحرافات نرخ ارز و ماندگاری تورم، مدلها را برآورد میگردد و در فصل پایانی، نتیجهگیری و پیشنهادات بیان میشوند.
فصل دوم:پیشینه تحقیق
1.2 مقدمه
تورم و نرخ ارز دو متغیر مهم و اساسی در اقتصاد کلان میباشند، که شناخت نحوه رفتار و کنترل آنها در تصمیم سازیهای اقتصادی و سیاستگذاریها از اهمیت ویژهای برخوردار است. این تحقیق با بررسی ارتباط میان انحرافات نرخ ارز و ماندگاری تورم بخش وسیعی از ادبیات اقتصاد کلان را شامل شده و مطالعات بسیاری را دربرمیگیرد؛ مطالعات زیادی نرخ ارز تعادلی را بررسی نموده و با توجه به ویژگیها و جوانب مختلف نرخ ارز تعادلی و شرایط اقتصادی کشورهایی که این متغیر در آنها محاسبه شده، روشهای متنوعی جهت تعیین آن ارائه دادهاند. از طرف دیگر تورم و رفتار این متغیر فراوان مورد مطالعه قرار گرفته و از دیدگاههای متفاوت توسط مکاتب اقتصادی ارزیابی شده است. در نهایت بخش قابل توجهی از مطالعات اقتصاد بینالملل و اقتصادکلان نیز به ارتباط متقابل نرخ ارز، نظام ارزی و تورم میپردازند. در ادامه به برخی مطالعات مربوط به هریک از این سه دسته در ایران و خارج از ایران اشاره میشود.