سازمان بهداشت جهانی و الحاق به کنوانسیون

دانلود پایان نامه

2-2-1-مفهوم مواد مخدر
ابتدا مفهوم لغوی مواد مخدر و روان گردان را مطرح خواهیم نمود، سپس از لحاظ حقوقی مفهوم آن را بررسی خواهیم نمود.
1-2-1-1-مفهوم لغوی
واژه مخدر در لغت اسم فاعل از مصدر تخدیر می باشد که دارای معانی متعددی است. ریشه این کلمه «خدر» می باشد که معانی متنوعی دارد:
1. پرده‌ای که برای کنیز در گوشه ای از خانه نصب می شود.
2. سستی، گیجی و خماری که ابتدای امر بر شارب خمر عارض می گردد.
3. ضعف بینایی و سنگینی چشم.
«مواد مخدر به دارویی اطلاق می شود که سبب بی حسی و رخوت و سستی گردیده و مصرف غالب آنها موجب اعتیاد و دوام استعمال مخدرها موجب بروز نوعی جنون و اختلافات عصبی گردد»(دهخدا: پیشین، 644).
در متون انگلیسی برای ماده مخدر از لفظ «دراک» استفاده می شود ولی «دراگ» لفظ مطلقی است و کلیه چیزهایی که به عنوان دارو استفاده می شوند را در بر می گیرد، اعم از آنکه قانونی و مجاز می باشد یا غیر قانونی و غیر مجاز. حسب تعریف داروشناسی که از لفظ «دراگ» به عمل آمده است، این لفظ به هر ماده ای غیر از غذا که به دلیل آثار شیمیایی اش ساختار یا کارکرد ارگانیسم موجود زنده ای را تحت تاثیر قرار می دهد» اطلاق
می شود. لکن این تعریف خیلی وسیع است و باید توجه داشت که این تعریف از نظر داروشناسی است و به هیچ وجه تعریف قانونی «دراگ» نمی باشد. از نظر قانونی لفظ «ایلیسیت دراگز» مورد نظر است که دلالت بر مواد مخدر ممنوعه دارد و نباید لفظ «دراگ» را در همه جا بر مواد ممنوعه ی مورد نظر قانون گذار اطلاق کرد و نیز نباید این دو لفظ را مترادف هم به شمار آورد(رحمدل: 1386، 19).
با توجه به آنچه بیان شد نهایتا باید گفت مواد مخدر به کلیه مواد طبیعی و شیمیایی گفته می شود که اعتیاد آور باشند، به طور کلی موادمخدر به موادی اطلاق می شود که مصرف آن در انسان حالت غیر عادی ایجاد نماید. مواد مخدر به عنوان اصطلاحی که از سال1338در ادبیات حقوق ایران مورد استفاده قرار گرفته به تمامی موادی گفته می شود که بر انسان اثر گذاشته و وابستگی جسمی و روانی به وجود می آورد(مرتضوی: 1388، 54).
در خصوص تقسیم بندی مواد مخدر، طبقه‌بندی‌های مختلفی تاکنون صورت گرفته است اما سازمان بهداشت جهانی در سال 1990میلادی تقسیم‌بندی ذیل را از مواد مخدر ارائه داده است:
1. مواد مخدر: که خواب آلودگی، تسکین درد، ایجاد نقص در حرکات ارادی را به دنبال دارد مثل تریاک، هروئین، متادون و کدئین.
2. مواد روان گردان: که موجب تغییر در احساس و ادراک و تفکر و اراده فرد می شود مانند ماری جوانا، ال.
اس. دی
3. الکل و مشروبات مشابه آن مانند شراب.
4. دخانیات مثل توتون.
کنگره جهانی روان‌پزشکی نیز در سال 1961میلادی چنین طبقه بندی از انواع مواد مخدر ارائه کرده است:
1.مواد تصفیه کننده دستگاه عصبی مرکزی یا مواد روان‌گردان که فعالیت روانی مغز را کاهش داده و حالت شادی و نشاط توام با سستی ایجاد می کنند مانند تریاک، هروئین، مرفین.
2. مواد محرک سیستم عصبی یا مواد سیکو آناپتیک که فعالیت های ذهنی و روانی را تشدید می کنند مانند کافئین، کوکائین، الکل.
3. مواد توهم‌زا که در ذهن ایجاد اغتشاش کرده و حالت های غیر عادی بوجود می آورند، مانند ال. اس .دی
و ماری جوانا.
اما درباره «مواد روان گردان» باید گفت در سال 1988میلادی سازمان ملل متحد کنوانسیونی را برای مقابله با «قاچاق مواد مخدر و روان گردان» تصویب کرد. در بند «ط» ماده1 قانون الحاق به «کنوانسیون 1988سازمان ملل متحد برای مقابله با قاچاق مواد مخدر و روان گردان» که از قوانین داخلی کشور ایران نیز به شمار می آید مواد روان گردان این چنین تعریف شده است:« داروهای روان گردان به معنای هر گونه ماده طبیعی و یا ترکیبی مندرج در جدولهای 3 ، 1،2و 4 کنوانسیون داروهای روان گردان مصوب 1971می باشد». در بندهای 1 و 2بند الف ماده 2قانون الحاق به کنوانسیون مواد روان گردان اثرات زیر برای مواد روان گردان ذکر شده است:« اعتیاد آور، تحریک و سست شدن سیستم عصبی مرکزی که منجر به توهم و یا اختلالاتی در کارکرد حرکتی یا افکار یا رفتار یا درک یا خلق و خوی می گردد»(اسعدی: 1389، 16).
1-2-1-2-مفهوم حقوقی