سازمان بهداشت جهانی و اندازه گیری

دانلود پایان نامه

ج- دارای تحرک اما بدون الگوی پیشرونده (نوع c) : اگر اسپرم، متحرک باشد ولی هیچگونه پیشرفتی به جلو نداشته باشد دارای حرکت درجا است.
د- فاقد تحرک (نوع d) : چنین اسپرمی ثابت است و هیچ حرکتی ندارد(Brotherton, 1990).
1-5-4- قابلیت حیات اسپرم
قابلیت حیات اسپرم و میزان هیپواسمولاریتی، توسط ساختمان غشاء اسپرم و عملکرد آن تعیین می شود. اسپرم زنده با غشاء سالم اجازه عبور برخی رنگ ها مانند ائوزین و تریپان بلو را به داخل سیتوپلاسم نمی دهد. بنابراین در مقابل زمینه تاریک، سفید به نظر می رسد. اسپرمی که ساختمان غشای آن نقص داشته باشد، نمی تواند از نفوذ رنگ به داخل خود جلوگیری کند لذا سیتوپلاسم آن به رنگ صورتی یا آبی دیده می شود. بنابراین کل ساختمان غشایی به وسیله آزمایش قابلیت حیات اسپرم اندازه گیری می شود(S. Howell & S. Shalet, 2001; S. J. Howell & S. M. Shalet, 2001). اندازه گیری قابلیت حیات اسپرم مهم است، زیرا باعث جداسازی نمونه های نکرواسپرمیک از نمونه های اسپرم زنده ولی بدون تحرک می شود. قابلیت حیات اسپرم با میزان باروری ارتباط دارد(Botchan, et al., 1997). قابلیت حیات اسپرم ها معمولا در نمونه هایی که درصد اسپرم های بی تحرک در آن ها بیش از 50 درصد است انجام می شود (Sakkas, Mariethoz, & St John, 1999). بنابراین برای شناسایی اسپرم های زنده از مرده، در نمونه های آستنو اسپرمی که درصد اسپرم های بی تحرک بیش تر است از این تست استفاده می شود (Mahadevan & Trounson, 1983).
1-5-5- حجم
حجم نرمال مایع انزالی بر اساس معیار WHO بیشتر از 2 میلی لیتر می باشد و از فردی به فرد دیگر متغیر می باشد. اگر حجم انزال کمتر از 1 میلی لیتر باشد فرد هیپواسپرمی و اگر حجم انزال بیش از 6 میلی لیتر باشد، به آن هیپراسپرمی می گویند. غالبا حجم خیلی کم مایع سمینال (کمتر از 1 میلی لیتر) همراه با شمارش پایین و در حجم زیاد (بیش از 6 میلی لیتر)، تعداد اسپرماتوزوئیدها کمتر از حد نرمال است که ممکن است ناشی از یک دوره طولانی مدت اجتناب از انزال، یا تولید زیاد مایع سمینال باشد. غالبا قسمت ابتدایی انزال حاوی تعداد زیادی اسپرماتوزوئید است و ترشحات وزیکول سمینال که 70 درصد انزال را شامل می شود، قسمت دوم انزال را تشکیل می دهد. اگر فرد فاقد مایع انزالی باشد به آن آسپرمی گویند. حجم نمونه را می توان از روی ظروف نمونه گیری توسط کشیدن نمونه به داخل پیپت دهانه گشاد اندازه گیری کرد. چنانچه قرار باشد سیمن در محیط کشت قرار گیرد یا برای لقاح خارج رحمی استفاده شود یا برای مطالعات بیولوژیک بکار رود، باید با ظروف استریل حمل و نقل شود(Hashemi, Karami-Tehrani, & Ghavami, 2004).
1-5-6- غلظت
یکی از فاکتور های مهم آنالیز سیمن، تعیین تعداد اسپرم در هر میلی لیتر انزال است. غلظت اسپرم ممکن است با استفاده از روش هموسیتومتر یا روش بکارگیری حفره ویژه شمارش اسپرم اندازه گیری شود که روش هموسیتومتر مرسوم تر است. هر چند گستره تعداد اسپرم برای افراد بارور بین 120-60 میلیون در میلی لیتر است، اما طبق معیار WHO، افراد دارای بیش از 20 میلیون اسپرم در هر میلی لیتر را جزء افراد بارور به حساب می آورند. به طور کلی از نظر تعداد اسپرم افراد را به چهار گروه تقسیم می کنند:
1- نرموزوسپرمی: مایع انزالی دارای تعداد اسپرم طبق استاندارد WHO است(بیشتر از 20 میلیون در هر میلی لیتر انزال).
2- اولیگوزوسپرمی: مایع انزالی دارای تعداد اسپرم کمتر از استاندارد WHO (کمتر از 20 میلیون در هر میلی لیتر انزال).
3-پلی زوسپرمی: مایه انزالی دارای اسپرم بالا (بیشتر از 250 میلیون در هر میلی لیتر انزال).
4- آزوسپرمی: عدم وجود اسپرم در مایع انزالی که می تواند به دلایل زیر باشد:
الف- وجود نقص در مسیر سنتز و ترشح گنادوتروپین
ب- فقدان اسپرماتوژنز در بیضه ها
ج- انسداد مجرا، حالتی که اسپرم فعال تولید می شود اما در بیضه ها محبوس بوده و راهی به خارج ندارد(WHO 2010).
جدول 1-1 : خصوصیات میکرسکوپی نمونه انزال طبیعی مطابق با استاندارد های سازمان بهداشت جهانی (2010/WHO)
خصوصیات مورد نظر مقادیر نرمال
حجم ml2
غلظت اسپرم ml106×20 یا بیشتر
کل تحرک اسپرم 106×40 اسپرم در هر انزال یا بیشتر
تحرک دارای 50 درصد یا بیشتر حرکت (a+b)*
25 درصد یا بیشتر حرکت a در طی60 دقیقه پس از انزال
قابلیت حیات دارای 50 درصد یا بیشتر اسپرم زنده
سلول های سفید کمتر از ml106×1