تعداد مراکز رشد (به صورت مستقل یا در درون پارک‌های علم و فناوری)

 

 

 

 

 

 

 

 

پیشینه پژوهش

 

مطالعه تحقیقات و بررسی‌های انجام شده را می‌توان به عنوان چراغی جهت راهنمایی و هدایت سایر تحقیقات متأخر قلمداد نمود که باعث غنی‌تر شدن و دقیق‌تر شدن تحقیقات آتی می‌شوند. جستجوهای انجام گرفته نشان داد که تاکنون تحقیقات بسیاری در زمینه بررسی وب‌سایت‌ها صورت گرفته‌است. بیشتر موضوعات این تحقیقات به ارزیابی صفحات وب عمومی، دانشگاه‌ها، کتابخانه‌ها یا حوزه‌های موضوعی خاص، با به کارگیری معیارهای عمومی، پرداخته‌اند. در موارد دیگر، ارزیابی سایت‌ها از جنبه‌های کاربردپذیری، دسترس‌پذیری و تحلیل محتوا مورد توجه بوده‌است.همچنین در زمینه وب‌سنجی پژوهش‌هایی صورت گرفته‌است.

 

پیشینه پژوهش در ایران

 

مواردی از پژوهش‌های انجام شده در زمینه رتبه‌بندی وب‌سایت‌ها براساس شاخص‌های وب‌سنجی
امین پور (۱۳۹۰) تحقیقی با عنوان “روش‌های ارتقای رتبه وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران” انجام دادند. این مقاله ضمن بررسی و تحلیل پژوهش‌های انجام شده در زمینه وب‌سایت‌های دانشگاهی ایران وجهان و با در نظر گرفتن شاخص‌های مورد نظر در رتبه‌بندی وب‌سایت‌های دانشگاه‌های جهان، روش‌هایی را برای ارتقای رتبه وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور با تاکیدی بر جنبه‌های ساختاری و محتوایی ارائه می‌کند. مطالعات انجام شده در این مقاله مروری نشان‌دهنده کم بودن میزان تاثیرگذاری وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران و پایین بودن رتبه‌های آن‌ ها از نظر شاخص‌های وب‌سنجی بوده است. وجود نقایصی نظیر ضعف در طراحی وب‌سایت‌ها، کم بودن تعداد صفحات روزآمد انگلیسی، فقدان نقشه جامع و موتور جستجوی داخلی در اغلب وب‌سایت‌ها، محدودیت امکان دسترسی به منابع اطلاعاتی از طریق وب، نقص در ثبت و معرفی وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران در راهنماها و موتورهای جستجو از جمله دلایل ضعف دانشگاه‌های علوم پزشکی در وب و پایین بودن رتبه این وب‌سایت‌هاست. با توجه به بررسی مطالعات انجام شده و با در نظرگرفتن شاخص‌های وبسنجی در رتبه‌بندی وب‌سایت‌های دانشگاه‌های جهان، تمهیداتی در جهت رفع نقایص مذکور در نظر گرفته شده‌است.
امین پور و اطرج (۱۳۸۹) پژوهشی تحت عنوان “رتبه‌بندی وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک ایران” انجام دادند. هدف این پژوهش تعیین رتبه وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک ایران بر اساس شاخص‌های وب‌سنجی می‌باشد. روش بررسی آن، طی یک مطالعه توصیفی_ مقطعی، ۹ وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک کشور مورد بررسی قرارگرفت. در این بررسی تعداد صفحات وبی، پیوندهای دریافتی و پیوندهای دریافتی خارجی برای هر دانشگاه با بهره گرفتن از جستجوگر آلتاویستا تعیین گردید و سپس عامل تأثیرگذار وب کلی و خالص هر دانشگاه محاسبه شد. در نهایت وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک کشور براساس حجم وب‌سایت، تعداد پیوندهای دریافتی، پیوندهای دریافتی خارجی و همچنین عامل تأثیرگذار وب کلی و خالص مقایسه و رتبه‌بندی گردید. ابزار جمع آوری داده‌ها، فرم‌های جمع آوری اطلاعات بود. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که دانشگاه علوم پزشکی تهران در زمینه حجم وب‌سایت و تعداد پیوندهای دریافتی، رتبه اول را در بین دانشگاه‌های علوم پزشکی تیپ یک کشور کسب کرد، در حالی که از نظر عامل تأثیرگذار وب خالص در رتبه آخر قرار گرفت. دانشگاه علوم پزشکی اهواز بالاترین رتبه را از نظر عامل تأثیرگذار وب کلی و خالص در میان دانشگاه‌های مورد مطالعه به خود اختصاص داد. در نتیجه دانشگاه‌های برتر علوم پزشکی کشور هم حضور چندان مؤثری در وب نداشته و در سطح بین‌المللی شناخته شده نمی‌باشند. کم بودن تعداد صفحات وبی انگلیسی و جوان بودن وب‌سایت‌های دانشگاهی ایران از عمده دلایل حضور ضعیف دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران در وب به شمار می‌رود.
نیازی و ابونوری (۱۳۸۹) پژوهشی با هدف رتبه‌بندی شاخص‌های مقیاس وبومتریک در دانشگاه‌های منتخب از جمله تهران، اصفهان، تربیت مدرس، الزهرا، مازندران، گیلان، یزد، اراک و رازی است. برای انجام این پژوهش توصیفی، مقطعی و کاربردی از پرسشنامه استفاده شد که براساس نمونه‌گیری طبقه‌بندی شده، سهمیه‌ای بین ۳۵۵ نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های منتخب یاد شده توزیع گردید و داده‌های پژوهش با بهره گرفتن از نرم افزار SPSS 16 تجزیه و تحلیل شده است.
معیارهای وبومتریک شامل این موارد می‌باشد: ۱٫ ارزیابی آموزش‌های برتر در وب: به میزان اهمیت دادن دانشگاه‌ها به انتشار الکترونیک رتبه داده می‌شود. ۲٫حجم، قابلیت دید و اثر: در مورد صفحات وب منتشر شده توسط دانشگاه‌ها است. ۳٫ منابع اطلاعات و تفسیر آن‌ ها: دستیابی به صفحات وب اصولا به واسطه موتورهای جستجو فراهم می‌شود، که کلیدهای ارزیابی قابلیت دیده شدن و میزان اثر وب‌سایت‌های دانشگاه‌ها به شمار می‌آیند. نتایج تحقیق به شرح زیر است: رتبه‌بندی شاخص‌های مقیاس وبومتریک برای دانشگاه‌های تهران، الزهرا ،مازندران ،گیلان و اصفهان به ترتیب زیر است: ۱٫ ارزیابی آموزش‌های برتر در وب ۲٫ حجم، قابلیت دید و اثر. رتبه‌بندی شاخص‌های مقیاس وبومتریک برای دانشگاه‌های تربیت مدرس، یزد، اراک و رازی به ترتیب زیراست: ۱٫ حجم، قابلیت دید و اثر ۲٫ ارزیابی آموزش‌های برتر در وب. می‌توان گفت موقعیت تمامی دانشگاه‌های منتخب از لحاظ شاخص وبومتریک مناسب نیست.
مسگرپور و همکاران (۱۳۸۸) در تحقیقی با عنوان “مقایسه رتبه‌های کشوری، منطقه‌ای و جهانی وب‌سایت دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ایران” به بررسی و مقایسه روند تغییرات رتبه وب‌سایت دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ایران در سه سطح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی طی سا ل‌های ۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹ میلادی می‌پردازد. طی یک مطالعه توصیفی مقطعی ابتدا تمامی دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی وابسته به وزارتخانه های علوم و بهداشت که دارای وب‌سایت اختصاصی بودند، از طریق کاوشگر گوگل شناسایی و بررسی گردید. سپس رتبه‌های کشوری، منطقه‌ای و جهانی مؤسسات وابسته به دو وزارتخانه علوم و بهداشت که در پایگاه وب‌سنجی[۱۰۸] وارد شده بودند، در چهار مقطع زمانی جولای۲۰۰۷ ، ژانویه ۲۰۰۸، جولای ۲۰۰۸ و ژانویه ۲۰۰۹ استخراج و مورد مقایسه قرار گرفت. براساس یافته‌های پژوهش، وب‌سایت دانشگاه تهران در بین دانشگاه‌های مورد بررسی، رتبه اول کشوری را در طی هر چهار مقطع زمانی کسب کرد. وب‌سایت این دانشگاه در ارزیابی ژانویه ۲۰۰۹ رتبه سوم منطقه و نهصد و نودم جهان را کسب کرده که بیانگر ۳۸۳ رتبه ارتقا در طول ۱۸ ماه در سطح جهان است. در این دوره، دانشگاه علوم پزشکی مشهد از میان تمامی دانشگاه‌های مورد مطالعه، بالاترین ارتقای رتبه وب را در سطح جهانی داشته‌است. پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران[۱۰۹] تنها مرکز تحقیقات ایرانی بود که در رتبه‌بندی سوم و چهارم وب‌سنجی در میان ۱۰۰۰ رتبه اول مراکز تحقیق و توسعه جهان قرار گرفته است.
مواردی از پژوهش‌های انجام شده در زمینه رتبه‌بندی وب‌سایت‌ها براساس میزان رویت با بهره گرفتن از تحلیل پیوند
سهیلی و عصاره (۱۳۸۸) پژوهشی تحت عنوان “بررسی میزان رویت و عامل تاثیرگذار وب‌سایت‌های وزارتخانه‌های دولت جمهوری اسلامی ایران” انجام دادند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل پیوندهای وب‌سایت‌های وزارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران می‌باشد، تا از این طریق بتوان به رتبه‌بندی این وب‌سایت‌ها بر اساس میزان رؤیت و میزان تأثیرگذاری آن‌ ها پرداخت. ضمناً خوشه‌های مهم در این وب‌سایت‌ها را شناسایی و با ترسیم نقشه­ آن‌ ها، وب‌سایت‌های مهم را معّرفی نمود. روش پژوهش، تحلیل پیوندهاست. کلیه پیوندهای مختلف وب‌سایت وزارتخانه‌های جمهوری اسلامی ایران که در مجموع ۲۱ وب‌سایت‌را شامل می‌شود، با بهره گرفتن از راهنمای اینترنتی یاهو، بازیابی و استخراج گردید. یافته‌های به دست آمده نشان داد وب‌سایت‌های وزارت تعاون، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، وزارت صنایع و معادن به ترتیب بالاترین میزان پیوند دریافتی را داشته و در نتیجه بالاترین میزان رؤیت را به خود اختصاص داده‌اند. وب‌سایت‌های وزارت دادگستری، وزارت کشور و وزارت صنایع دارای بالاترین حجم صفحات وب می‌باشد. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها نشان داد وب‌سایت‌های وزارتخانه‌های دولت جمهوری اسلامی ایران، میزان رؤیت و عامل تأثیرگذار بسیار پایینی دارند. برخی از دلایل این امر شاید بتوان به این اشاره کرد که این وب‌سایت‌ها فقط برای کاربران فارسی زبان طراحی شده‌اند و فاقد نسخه انگلیسی می‌باشند. از دلایل دیگر می‌توان به عدم اطلاع‌رسانی مناسب و آگاه کردن کاربران از خدمات ارائه شده توسط این وب‌سایت‌ها، اشاره داشت.
اسفندیاری مقدم، دانش و سهیلی (۱۳۸۸) پژوهشی با هدف رتبه‌بندی و تعیین وب‌سایت‌های هسته واحدهای جامع و مراکز استان‌های دانشگاه آزاد اسلامی با بهره گرفتن از روش وب‌سنجی انجام دادند. جامعه پژوهش را ۳۶ وب‌سایت واحدهای جامع و مراکز استان‌های دانشگاه آزاد اسلامی شامل می‌شود. روش پژوهش، روش تحلیل پیوند است که یکی از روش‌های وب‌سنجی می‌باشد. بنابراین، با بهره گرفتن از شیوه‌های وب‌سنجی، میزان رویت و عامل تاثیرگذار وب، روش دستهبندی و مقیاس چندبعدی به مطالعه خوشه‌های اصلی این وب‌سایت‌ها بر اساس هم‌پیوندی آن‌ ها پرداخته شده‌است. به منظور گردآوری داده‌ها و برای شمارش انواع پیوندها از راهنمای اینترنتی یاهو استفاده شد. بررسی وضعیت وب‌سایت‌های دانشگاه‌های آزاد مراکز استان و مراکز جامع آن براساس تعداد پیوندهای دریافتی حاکی از این است که وب‌سایت‌های دانشگاه آزاد تهران جنوب ، دانشگاه آزاد کرج و دانشگاه آزاد تبریز به ترتیب دارای بالاترین تعداد پیوند دریافتی و در نتیجه بالاترین میزان رؤیت هستند. از نظر ضریب تأثیرگذاری تجدیدنظر شده وب‌سایت دانشگاه آزاد خرم آباد دارای بالاترین رتبه و وب‌سایت دانشگاه آزاد خوراسگان دارای پایین‌ترین رتبه هستند. از بین وب‌سایت‌های دانشگاه‌های مورد بررسی ۱۰ وب‌سایت به عنوان وب‌سایت هسته انتخاب شدند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است به طور کلی وب‌سایت‌های اکثر دانشگاه‌های آزاد ایران از وضعیت مناسب برخوردار نیستند و در اکثر موارد تعداد صفحات، پیوندهای دریافتی و کل پیوندهای آنها به جز چند مورد معدود، اندک است. به همین دلیل میزان رؤیت بسیاری از وب‌سایت‌های مورد بررسی بسیار پایین بود. احتمالاً مشکل زبان از عمده‌ترین مسائل مطرح در زمینه تعداد پیوند دریافتی، به ویژه برای دریافت پیوند خارجی می‌باشد.
حیدری و فراشبندی (۱۳۸۶) پژوهشی تحت عنوان “تحلیل پیوندهای وب‌سایت‌های انجمن‌ها و موسسات ملی و بین‌المللی کتابداری و اطلاع‌رسانی” انجام دادند. با بهره گرفتن از روش وب‌سنجی کل پیوندها، پیوندهای دریافتی، هم‌پیوندی‌ها، تعداد صفحات هر وب‌سایت و ضریب تأثیرگذاری این وب‌سایت‌ها به منظور ارزیابی میزان رؤیت، میزان تأثیرگذاری و همکاری گروهی، ملی و بین‌المللی میان انجمن‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. کل جامعه مورد بررسی، جمعاً ۱۲۷ وب‌سایت مربوط به انجمن‌های کتابداری است که از فهرست انجمن کتابداران آمریکا(ALA) استخراج شده است. این مجموعه پس از اعمال دو بار برش در مقاطع شمارش پیوندهای دریافتی و هم‌پیوندی‌ها (به منظور انتخاب وب‌سایت‌های پربسامد) به ۲۸ وب‌سایت کاهش یافت. تجزیه و تحلیل این وب‌سایت‌ها نشان داد که سایت‌های انجمن کتابداران آمریکا، انجمن کتابخانه‌های تخصصی، فدراسیون بین‌المللی انجمن‌ها و مؤسسات کتابداری وانجمن کتابداری پزشکی آمریکا از نظر تعداد کل پیوندها و پیوندهای دریافتی در بالاترین سطح قرار داشتند و در بین وب‌سایت‌های مورد بررسی دارای بیشترین میزان رؤیت در محیط وب بودند، به همین دلیل ضریب تأثیرگذاری آن‌ ها از وب‌سایت‌های انجمن‌ها و مؤسسات دیگر کتابداری و اطلاع‌رسانی بیشتر بود. هم‌چنین نتایج بررسی نشان داد که تعداد سه خوشه ملی، بین‌المللی و اختصاصی_ پژوهشی، در بین وب‌سایت‌های انجمن‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی وجود دارد.
سهیلی و عصاره (۱۳۸۵) در پژوهشی به بررسی میزان رؤیت و میزان اثرگذاری و همکاری وب‌سایت‌های نانو فناوری ایران با بهره گرفتن از روش وب‌سنجی پرداختند. جامعه پژوهش کلیه وب‌سایت‌های مربوط به نانوفناوری ایران می‌باشد. روش پژوهش، روش تحلیل پیوندها است که با بهره گرفتن از راهنمای اینترنتی یاهو ابتدا انواع پیوندهای دریافتی، خودپیوندی وهم‌پیوندی وب‌سایت‌های مورد مطالعه شمارش گردیدند. آن‌گاه از روش‌های دسته بندی خوشه‌ای و تحلیل چند متغیره روی هم‌پیوندها استفاده شد .یافته‌های پژوهش آن‌ ها نشان داد وب‌سایت‌های نانو فناوری ایران دارای میزان رؤیت، میزان تأثیرگذاری و حجم صفحات پایینی در محیط وب می‌باشند. «سایت ستاد ویژه توسعه فناوری نانو»، «سایت ایده پردازی کاربردی در فناوری نانو» و «سایت انجمن نانو فناوری ایران دارای بالاترین تعداد پیوند دریافتی پیوند دریافتی و در نتیجه بالاترین میزان رؤیت بودند و وب‌سایت «دپارتمان نانو» دارای پایین‌ترین میزان رؤیت می‌باشد. نتایج پژوهش هم‌چنین نشان داد سایت «کمیته نانو فناوری دانشگاه صنعتی امیرکبیر»، «سایت ستاد ویژه توسعه  فناوری نانو» و سایت ایده‌پردازی کاربردی در فناوری نانو، دارای بالاترین میزان تأثیرگذاری و «سایت مؤسسه علوم و فناوری نانو دانشگاه کاشان» دارای پایین‌ترین میزان تأثیرگذاری می‌باشد. نتایج هم‌چنین نشان داد وب‌سایت‌های نانو فناوری ایران در دو خوشه به اهم به همکاری می‌پردازند. به طور کلی وب‌سایت‌های نانو ایران ضریب تأثیر پایینی دارند.
نوروزی (۱۳۸۴) در پژوهشی تحت عنوان “ضریب تأثیرگذاری وب و سنجش آن در برخی سایت‌های دانشگاهی ایران” با بهره گرفتن از موتورکاوش آلتاویستا، میزان پیوندها به ۱۵ وب‌سایت دانشگاه ایرانی و میزان ضریب تأثیرگذار وب را بررسی کرد. پژوهش وی نشان داد که دانشگاه‌های شهید بهشتی و فردوسی به ترتیب بیشترین و کم‌ترین تأثیر را در محیط وب داشته‌اند. از نظر میزان حجم سایت، دانشگاه تهران بالاترین و دانشگاه ایلام، پایین‌ترین رتبه را در مقایسه با سایر دانشگاه‌های ایران دارا بودند. نتایج پژوهش نشان داد در مجموع، حجم سایت‌های دانشگاهی ایران بسیار پایین است، هم‌چنین پیوندهای کمی به این وب‌سایت‌ها داده شده‌است. «نوروزی» معتقد است در طراحی وب‌سایت‌های دانشگاهی باید مسائلی هم‌چون جذابیت، وجود اطلاعات مناسب و وجود نسخه انگلیسی زبان در نظر گرفته‌شود تا میزان پیوند به آن‌ ها در سطح بالاتری قرارگیرد.
پژوهش‌های انجام شده در زمینه رتبه‌بندی وب‌سایت‌ها براساس تراکم کلمات کلیدی
مردانی نژاد و دانش (۱۳۹۱) در پژوهش خود به ارزیابی تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های برتر کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌ها‌ی علوم پزشکی ایران پرداختند. نتایج پژوهش آن‌ ها نشان داد که هیچ کدام از دانشگاه‌ها‌ در وب‌سایت‌خود از کلمات کلیدی مناسب استفاده نکرده اند. در این میان، وب‌سایت‌کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به دلیل استفاده از کلمات کلیدی در ابر برچسب‌های اصلی، توانسته است میزان تأثیرگذاری بالایی را کسب نماید. همچنین، در رتبه بندی وب‌سایت‌های کتابخانه‌های مرکزی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد در موتور جستجوی گوگل، رتبه بالایی را به خود اختصاص داده است.
مردانی نژاد و دانش (۱۳۹۱) در پژوهش خود به بررسی وضعیت تراکم کلمات کلیدی در ساختار وب‌سایت‌های واحدهای آموزش مجازی دانشگاه‌ها‌ی علوم پزشکی ایران پرداختند. نتایج پژوهش آن‌ ها نشان داد که هیچ کدام از دانشگاه‌ها‌ در وب‌سایت‌خود از کلمات کلیدی مناسب استفاده نکرده اند. در این میان، وب‌سایت‌واحد مجازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به دلیل استفاده از کلمات کلیدی در ابر برچسب‌های اصلی، توانسته است میزان تأثیرگذاری بالایی را کسب نماید. همچنین، در رتبه بندی وب‌سایت‌های واحدهای مجازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد در موتور جستجوی گوگل رتبه بالایی را به خود اختصاص داده است.
شعبان زاد و موسوی چلک و شریفی (۱۳۸۵) پژوهشی با هدف تاثیر تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های صنعتی تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران انجام دادند. روش پژوهش، روش تحلیل محتوا است و جهت اندازه‌گیری تراکم کلمات کلیدی www.googlerankings.com استفاده شده است. جامعه پژوهش از ۶ وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های صنعتی تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران تشکیل شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد پربسامدترین کلیدواژه‌ها به ترتیب LIBRARY-CENTERAL LIBRARY-BOOK-CENTERAL می‌باشند. نتیجه جستجوی کلیدواژه دانشگاه در موتور جستجوی گوگل، دانشگاه شریف در بالاترین رتبه و هم‌چنین با کلیدواژه کتابخانه مرکزی و کتابخانه مرکزی دانشگاه، دانشگاه علم و صنعت نسبت به سایر دانشگاه‌ها در صدر نتایج جستجو قرار گرفته‌است. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که هیچ یک از وب‌سایت‌های جامعه مذکور از کلمات کلیدی مناسب استفاده نکرده‌اند. بنابراین رتبه بازیابی آن‌ ها نیز قابل توجه نبوده‌است. استفاده از کلمات کلیدی عبارتی (دو واژه‌ای- سه واژه‌ای) در بازیابی وب‌سایت‌های مورد نظر کاربرد موثرتری نسبت به کلمات تک واژه‌ای دارد.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

 

پیشینه پژوهش در خارج

 

کویین(۱۹۹۹) در مقاله‌ای با عنوان « یافتن الگوهای معنایی در مدارک از طریق بررسی‌های کتاب شناختی » تراکم کلیدواژه‌ها را در پایگاه‌های اطلاعاتی کتاب شناختی بررسی و الگویی معنایی برای نمایش ابعاد و جنبه‌های گوناگون علم در پایگاه‌های کتاب شناختی ارائه نمود. بسامد توزیع الگوها، نشان دهنده وجود پایه‌های عقلانی با محدوده‌ای گسترده از کلیدواژه‌های تخصصی و کلیدواژه‌های حاشیه‌ای است. نتایج این پژوهش در رابطه با تراکم کلیدواژه‌های هر رشته نشان داد در هر رشته تراکم واژگان کلیدی برای واژگان پراهمیت، ۱۰ برابر واژگان کم اهمیت است.
حاجی زین‌العابدینی، مکتبی‌فرد و عصاره (۲۰۰۶) در پژوهشی پیوندهای وب‌سایت‌های کتابخانه‌های ملی جهان را تحلیل کردند. نتایج به دست آمده از این پژوهش نشان داد وب‌سایت کتابخانه کنگره آمریکا، از نظر معیارهای این پژوهش، قوی‌ترین وب‌سایت در بین کتابخانه‌های ملی سراسر جهان است. این وب‌سایت دارای بالاترین میزان پیوند کل (۵۹۶۰۰۰)، بالاترین میزان پیوند دریافتی خارجی (۲۴۹۰۰۰)، بالاترین میزان خودپیوندی (۸۹۶۰۰) و بالاترین میزان صفحه‌های نمایه‌سازی شده در موتور کاوش آلتاویستا (۴۵۲۰۰۰) می‌باشد. از نظر هم‌پیوندی با وب‌سایت‌های سایر کتابخانه‌های ملّی جهان نیز در یکی از کانونی‌ترین نقاط هم‌پیوندی قرار دارد. احراز رتبه اول توسط وب‌سایت کتابخانه کنگره آمریکا، دلایل متعدّدی دارد. از جمله این دلایل می‌توان به تعداد صفحه‌های بسیار بالای وب‌سایت، عناصر اطّلاعاتی متنوع و ارزشمند در تمامی زمینه‌های کتابخانه، کتابداری و اطّلاع‌رسانی که در سطح جهان بسیار مورد علاقه و نیاز هستند، زبان انگلیسی، روزآمدسازی سریع اطلاعات، کاربرمداربودن، گستره جهانی و… این وب‌سایت اشاره کرد. همچنین، وجود فهرست پیوسته کتابخانه کنگره، باعث مراجعه و ایجاد پیوند فراوان به آن شده است. در این پژوهش محققان با بهره گرفتن از محاسبه ضریب تأثیرگذاری تجدیدنظر شده (خالص) نشان دادند وب‌سایت کتابخانه ملی لهستان با ضریب تأثیری برابر با ۴۸/۳۳۵ دارای بالاترین و وب‌سایت کتابخانه ملی کانادا با ضریب تأثیر ۰۷/۰ پایین‌ترین رتبه را داراست. یافته‌های این پژوهش همچنین نشان داد بین وب‌سایت‌های مورد مطالعه به طور کلی ۵ خوشه اصلی، ۳ خوشه بین‌المللی، ۲ خوشه قاره‌ای (اروپایی) و چهار وب‌سایت مستقل وجود دارد که وب‌سایت‌های موجود در هر دسته، نشانگر میزان هم‌پیوندی آن‌ ها با یکدیگر است.
اسمیت (۲۰۰۴) در پژوهشی درباره محاسبه عامل تأثیرگذار وب برای کشورهای منطقه جنوب شرقی آسیا، نتیجه گرفت که به طور کلی رابطه‌ای معکوس بین تعداد صفحات وب در یک حوزه و عامل تأثیرگذار خارجی آن حوزه وجود دارد. در این پژوهش مشخص شد استرالیا با بالاترین تعداد صفحات وب پایین‌ترین عامل تأثیرگذار خارجی و پایین‌ترین عامل تأثیرگذار کلّی را داشت. برخلاف مقایسه کشورها، اسمیت در این پژوهش برای محاسبه عامل تأثیرگذار دانشگاه‌ها دریافت که رابطه اندکی بین تعداد صفحات در یک وب‌سایت‌و عامل تأثیرگذار وجود دارد.
عصاره (۲۰۰۳) در مقاله‌ای تحت عنوان «نقشه‌نمایی ساختار وب‌سایت‌های دانشکده‌های علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی: استفاده از مقیاس خوشه‌ای و چندبعدی» با بهره گرفتن از شیوه‌های وب‌سنجی، وب‌سایت‌های دانشکده‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی را مورد بررسی قرار داد. وی داده‌های این بررسی را به وسیله موتور کاوش آل دوب و با بهره گرفتن از سایت «راهنمای آموزش اینترنت و خدمات مشاوره» که در برگیرنده ۹۵ وب‌سایت دانشکده‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی متعلق به ۱۸ کشور بود، گردآوری کرد. از مجموع این ۹۵ سایت، ۷۰ سایت فعال بودند که پیوندهای دریافتی و هم‌پیوندی‌های این وب‌سایت‌ها تحلیل گردید. نتایج بررسی وی نشان داد که در وب‌سایت‌های دانشکده‌های بررسی شده، ۷ خوشه (دو خوشه ملی و پنج خوشه بین‌المللی) وجود دارد. از سوی دیگر، نقشه مقیاس‌نمای چندبعدی، پنج دسته مرتبط را نشان داد. از این پنج دسته، دو دسته ملی (یکی از ایالت متحده و دیگری از کانادا) و سه دسته بین‌المللی (بین کشورهای بریتانیا و ایالت متحده، ایسلند و استرالیا و آلمان با دو وب‌سایت دانشکده‌ای، ایتالیا، فنلاند و اسپانیا) بودند. پیوندهای وبی، انعکاس‌دهنده طیف گوناگونی ازعلایق، اولویت‌ها، ابزارهای اطلاع‌یابی و عملکردهای عامل وب می‌باشد، بنابراین انگیزه برقراری پیوند نسبت به انگیزه ارجاع‌سازی و استناد در مقالات علمی دارای تنوع بیشتری است.
چو (۲۰۰۱) در پژوهشی، پیوندهای دریافتی ۱۲ وب‌سایت مربوط به دانشکده‌های کتابداری مورد تأیید انجمن کتابداران آمریکا را تحلیل نمود. او با بهره گرفتن از روش دسته‌بندی خوشه‌ای و مقیاس چندبعدی وضعیت پیوندهای این ۱۲ وب‌سایت را بررسی کرده است. یکی از یافته‌های پژوهش او این است که قرار دادن مطالبی در موضوع‌های گوناگون و گسترده، باعث رؤیت و جذب پیوند بیشتر به سایت می‌شود. همچنین، وی بیان می‌دارد که وب‌سنجی، شیوه‌ای را برای ارزیابی و سنجش ارائه می‌کند که در کتاب‌سنجی وجود ندارد. او عقیده دارد پژوهش‌های وب‌سنجی باید با دقت صورت گیرد؛ زیرا هم منبع داده‌ها (داده‌های مبتنی بر وب) و هم ابزار گردآوری داده‌ها (موتورهای کاوش وبی) نواقص آشکاری دارند.
وری لند (۲۰۰۰) ۱۵۶ وب‌سایت کتابخانه‌های دانشکده‌های حقوق انجمن وکلای آمریکا را بر اساس میزان رؤیت (تعداد پیوندهای دریافتی) و میزان وضوح (تعداد پیوندهای بیرونی) رتبه‌بندی کرد. همبستگی معناداری بین میزان رؤیت و میزان وضوح این سایت‌ها وجود نداشت.کتابخانه‌های این مراکز به طور روشنی پیوندهای خود را متوجه منابع مرتبط و مناسب و موادی کرده بودند که دسترسی به آنها به شکل چاپی امکان‌پذیر نبود. او حاکم بودن قانون ۲۰-۸۰ را برای میزان وضوح وب‌سایت کتابخانه که اندازه‌گیری کرده بود، نشان داد و این بدان معناست که بخش کوچکی از وب‌سایت‌ها (۲۰%) قسمت اعظم (۸۰%) اطّلاعات را برای کل جامعه فراهم می‌کنند.
فصل سوم
روش پژوهش

 

مقدمه

 

در این فصل از پایان نامه، روش‌شناسی پژوهش، مراحل انجام گرفته و چگونگی انجام هر مرحله به منظور ارزیابی تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه‌های دانشگاه‌های علوم شهر تهران، تشریح شده‌است.

 

روش پژوهش

 

پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است. محقق به تشریح و تبیین دلایل چگونه بودن و چرایی وضعیت مسئله و ابعاد آن می‌پردازد. محقق برای تبیین و توجیه دلایل، نیاز به تکیه گاه استدلالی محکمی دارد. این تکیه گاه از طریق جستجو در ادبیات و مباحث نظری تحقیق و تدوین گزاره‌ها و قضایای کلی موجود درباره‌ی آن فراهم می‌شود که معمولاً در فصل مربوط به سوابق و مباحث نظری تحقیق تدوین می‌گردند. محقق از نظر منطقی جزئیات مربوط به مسئله تحقیق خود را با گزاره‌های کلی مربوطه ارتباط می‌دهد و به نتیجه گیری می‌پردازد.. از ویژگی‌های تحقیق توصیفی این است که محقق دخالتی در موقعیت، وضعیت و نقش متغیرها ندارد و آن‌ ها را دستکاری یا کنترل نمی‌کند و صرفاً آنچه را وجود دارد مطالعه کرده، به توصیف و تشریح آن می‌پردازد. همچنین، تحقیقات توصیفی ممکن است به کشف قوانین و ارائه نظریه منتهی شود؛ این سخن بدان معناست که از طریق این گونه تحقیقات شناخت های کلی حاصل می‌شود؛ مثلاً وقتی ویژگی‌های یک پدیده‌ی خاص یا یک موضوع به دقت مطالعه و شناسایی شد، می­توان این ویژگی‌ها را به موارد مشابه تعمیم داد و یک قضیه کلی ارائه نمود (کومار، ۱۳۷۴).
این پژوهش با بهره گرفتن از تحلیل محتوا به مطالعه نقش تراکم کلمات کلیدی در طراحی وب‌سایت‌ها و افزایش رتبه آن‌ ها در بازیابی اطلاعات می‌پردازد. برای اندازه‌گیری تراکم کلمات کلیدی از افزونه SEOQuake استفاده شده است که پس از نصب آن بر روی مرورگر فایرفاکس[۱۱۰]، و راست کلیک بر روی صفحه سایت مورد نظر و به ترتیب SEOQuake و page info انتخاب شده که تراکم واژگان کلیدی تک‌‌واژه‌ای، دو واژه‌ای و سه واژه‌ای همراه با درصد و بسامد تکرار آن‌ ها در محتوای سایت، مشاهده گردید.
همچنین، برای تجزیه و تحلیل اطلاعات به دست آمده، از نرم‌افزار اکسل استفاده شد و به منظور مشاهده برچسب‌ها و ابر برچسب‌ها در طراحی وب‌سایت‌ها از طریق نرم‌افزار فوق و نیز منبع اچ. تی.ام.ال. هر سایت به صورت مجزا بررسی گردید.

 

جامعه آماری

 

در جستجوی آن دسته از کتابخانه‌های دولتی شهر تهران که دارای وب‌سایت‌هستند، با تکیه بر فهرست دانشگاه‌ها‌ و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (مندرج در سایت این وزارتخانه[۱۱۱])، درنهایت مشخص شد که در زمان تحقیق تعداد ۱۵ کتابخانه مرکزی متعلق به دانشگاه‌ها‌ی شهر تهران وجود دارد که اسامی این کتابخانه‌ها همراه با نشانی الکترونیکی آن‌ ها در جدول ۱ مشاهده می‌شود.
لازم به ذکر است که تنها صفحه اول سایت‌ها بررسی گردید. همچنین دانشگاه‌ها‌ی امیر کبیر و شریف فقط به زبان انگلیسی، دانشگاه‌ها‌ی علامه طباطبایی، تربیت دبیر شهید رجایی، الزهرا و خوارزمی تنها به زبان فارسی و بقیه سایت‌ها به دو زبان فارسی و انگلیسی نوشته شده‌اند که همه آن‌ ها در پژوهش مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
جدول ۱٫ فهرست وب‌سایت‌های کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت وزارت علوم در شهر تهران

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

رفتن به نوارابزار

بیرون رفتن

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *