سهولت استفاده درک شده و سودمندی درک شده و پذیرش بانکداری الکترونیکی

دانلود پایان نامه

(F. Rejón-Guardia 2011)
بخش سوم :
پیشینه تحقیق
2-3) پیشینه تحقیقات
برخی از پژوهشهای انجام شده در زمینه عوامل موثر بر کاربرد فناوری اطلاعات، پاره ای از کاربردهای این فناوری را بررسی کرده اند. پژوهشهای دیگر به این عوامل در قلمرو موضوعی، سازمانی و یا محیطی توجه بخصوص داشته اند. برخی نیز با مطالعه نتایج پژوهشهای انجام شده، مدل هایی را برای ترکیب و تبیین این عوامل ارائه کرده اند. در این پژوهش ها، روش های گوناگونی نیز به فراخور موضوع و زمینه به کار گرفته شده است. در این بخش به برخی از این تحقیقات در داخل و خارج از ایران اشاره خواهیم داشت.
2-3-1) تحقیقات داخلی
نصری و همکارن در سال 1391 در تحقیقی با عنوان “بررسی تاثیر ویژگی های فروشگاه اینترنتی در قصد خرید اینترنتی مشتریان”، اقدام به بررسی عوامل موثر بر پذیرش و قصد استفاده از تکنولوژی خرید اینترنتی در ایران پرداختند که از جمله عوامل موثر در این تحقیق می توان به عواملی چون امنیت در محیط وب، سهولت استفاده، تسهیلات از قبیل تنوع در بسته بندی محصولات و تعویض کالای مرجوعی و همچنین عوامل اعتماد مانند پشتیبانی آنلاین و یا عملکرد سریع و بی نقص اشاره کرد. محققین در این پژوهش سه متغیر اصلی عوامل فناوری، عناوین خرید و عناوین محصول را برای تحقق خرید اینترنتی و پذیرش استفاده از تکنولوژی در امر خرید اینترنتی، مورد بررسی قرار دادند و با تحقیق در جامعه مشتریان فروشگاه های اینترنتی خرده فروشی که با روش نمونه گیری در دسترس و جمع آوری داده ها از طریق پرسشنامه اینترنتی که تعداد 399 پاسخنامه صحیح مورد تحلیل قرار گرفت که از این تعداد 36 درصد معادل 145 نفر زن و 63 درصد معادل 254 نفر از پاسخ دهندگان مرد بوده اند. بیشترین پاس خدهندگان از گروه سنی 21 تا 29 سال بوده اند که 75 درصد پاسخ دهندگان را شامل می شدند و محققان به این نتیجه دست یافتند که طراحان فروشگاه های اینترنتی برای جذب مشتریان بیشتر و افزایش فروش می بایست ضمن اهمیت به صرفه جویی در زمان و یاری رسانی به انرژی مشتری به تمامی عوامل یاد شده اهمیت دهند. (نصری 1391)
صنایعی و سلمانیان در سال 1392 از بین دانشجویان دانشکده مجازی دانشگاه اصفهان در تحقیقی با عنوان “تحلیل عوامل موثر بر پذیرش آموزش مجازی با تاکید بر عوامل درونی” به تحلیل عوامل موثر بر پذیرش آموزش مجازی با تاکید بر عوامل درونی از قبیل انگیزش و خودکارآمدی و همچنین تاثیر غیر مستقیم عوامل اجتماعی و کیفیت سیستم بر تمایل رفتاری و پذیرش دانشجویان، پرداختند که با 9 فرضیه متغیرهای انگیزش، سهولت استفاده، خودکارآمدی، ادارک استفاده و همچنین متغیرهایی همچون شرایط و کیفیت و تاثیرات اجتماعی که جملگی در راستای رسیدن به تمایل به استفاده و در نهایت پذیرش و قصد استفاده از تکنولوژی آموزش الکترونیکی بودند، مورد بررسی قرار گرفتند. از آنجایی که هدف پژوهش، تحلیل عوامل مؤثر در تمایل به استفاده از یادگیری الکترونیکی از طریق آموزش مجازی بود، پژوهش از نظر هدف کاربردی و در شناخت عوامل مؤثر گردآوری دادهها توصیفی- پیمایشی بود. ابزار اصلی گردآوری داده ها، پرسشنامه بود که مشتمل بر 36 سوال تنظیم شده بر اساس طیف پنج گزینه ای لیکرت، بود. جامعه آماری این پژوهش نیز، دانشجویان دانشکده مجازی دانشگاه اصفهان بودند که پرسشنامه ها از دو طریق پرسشنامه الکترونیکی و ارسال به پست الکترونیکی دانشجویان و یا حضوری به آنان تحویل و تکمیل گردید که تعداد پرسشنامه های مورد قبول جهت بررسی و تحقیق، 121 عدد بودند که در جامعه آماری با خصوصیات جمعیت شناختی عمده سن پاسخ دهندگان بین 26 تا 29 سال و در حال تحصیل که مایل به انتخاب آموزش مجازی می باشند در شرایط انتخاب شیوه آموزش که پرسشنامه ها نیز به دو روش حضوری و الکترونیکی توزیع گردید.
یافته های تحقیق حاکی از تاثیر مستقیم انگیزش، سهولت استفاده ادراکی و مزایای درک شده بر تمایل داشجویان و تمایل رفتاری یادگیری الکترونیکی و همچنین تاثیر غیر مستقیم شرایط اجتماعی، کیفیت سیستم و شرایط تسهیلاتی، بود که تمامی متغیرهای تحقیق مورد پذیرش واقع گردید.
نتایج پژوهش نشان حاکی از آن بود که تمامی این عوامل بر پذیرش آموزش مجازی تأثیر دارند؛ بنابراین در طراحی پورتالهای آموزش مجازی باید توجه خاصی به کیفیت بالای سیستم راحت و کاربر پسند بودن و همچنین ایجاد شرایطی برای رفاه حال کاربران شود و نیز باید امکاناتی به منظور بالا بردن سطح خودکارآمدی و انگیزش برای استفاده از آموزش مجازی فراهم گردد. (صنایعی 1392)
محبی و زمانی در سال 1392 در بین دانشجویان کشاورزی دانشگاه شیراز درخصوص قصد استفاده از اینترنت دست به تحقیقی با هدف بررسی بکارگیری اینترنت با استفاده از مدل پذیرش TAM تحت عنوان ” بررسی عوامل موثر در بکارگیری اینترنت توسط دانشجویان مرکز آموزش جهاد کشاورزی فارس” زدند. جامعه آماری این تحقیق 210 نفر از دانشجویان آن مرکز بوده که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب و ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه بود. در این تحقیق عواملی تاثیرگذار چون تصمیم به استفاده، نگرش به استفاده از اینترنت، مفید بودن و سهولت استفاده نیز مورد بررسی قرار گرفتند. مسئله اصلی این تحقیق این بود که شناخت کافی در مورد تاثیر متغیرهای مدل TAM بر روی استفاده از اینترنت در آن دانشجویان وجود ندارد. بنابراین اهداف اختصاصی آن تحقیق عبارت بود از تعیین میزان استفاده دانشجویان از اینترنت، شناسایی مشکلات استفاده مطلوب دانشجویان از اینترنت، تعیین همبستگی بین متغیرهای مستقل و میزان استفاده از اینترنت و تعیین تاثیر مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای مدل پذیرش فناوری بر میزان استفاده از اینترنت. یافته های تحقیق حاکی از این می باشد که نگرش مثبت نسبت به استفاده و همینطور برداشت ذهنی از مفید بودن آن تاثیر مثبت و معنی داری بر قصد استفاده از آموزش اینترنتی در بین دانشجویان داشته است. (اسفلی 1392)
در پژوهشی دیگر در زمینه پذیرش تکنولوژی در نظام آموزش کشور نوری و همکارنش در سال 1392 میزان پذیرش آموزش الکترونیکی را در بین دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس با عنوان تحقیق ” پذیرش آموزش الکترونیکی در آموزش عالی: کاربرد نظریه جریان، مدل پذیرش فناوری و کیفیت خدمات الکترونیکی” مورد بررسی قرار دادند. برای رسیدن به اهداف این پژوهش در جامعه آماری 264 نفر از دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس با حجم نمونه 111 نفر که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، از روش پیمایشی استفاده شد که ابزار جمع آوری داده ها نیز پرسشنامه بود. این پژوهش با 7 فرضیه روابط بین متغیرهای تحقیق تحت عنوان ویژگیهای آموزش دهنده، مواد آموزشی، طراحی محتوای یادگیری، سودمندی درک شده، راحتی استفاده درک شده، خوشایندی و جذابیت که در نهایت منجر به قصد استفاده از آموزش الکترونیکی می شوند را مورد بررسی قرار داد که تمامی فرضیه ها به گونه ای مثبت و اثرگذار بر قصد استفاده از آموزش الکترونیکی گزارش شدند. نتایج نشان داد که ویژگیهای فرد آموزش دهنده و مواد آموزشی به عنوان سازه های کیفیت خدمات، رابطه مثبتی با سودمندی درک شده دارند. بر اساس مدل پذیرش فناوری، می توان چنین گفت که قصد استفاده از سیستم تحت تأثیر سهولت استفاده درک شده و سودمندی درک شده قرار دارد. علاوه بر این، سهولت استفاده درک شده اثر مثبتی بر سودمندی درک شده دارد که در این مطالعه نیز این روابط تأیید شد. نکته مهم در طراحی یک نظام آموزش الکترونیکی اثربخش توجه به کاربر پسند بودن آن است، یعنی هر چقدر کاربران احساس کنند که راحت تر می توانند با سیستم کار کنند، در آن صورت آنها احساس می کنند که سیستم سودمند نیز خواهد بود. در این حالت سودمندی درک شده نیز خود اثر مثبتی بر قصد استفاده از نظام آموزش الکترونیکی خواهد داشت. تحلیل داده های این پژوهش نشان داد که بین تمام متغیرها، سودمندی درک شده قویترین و مؤثرترین متغیر پیش بینی کننده قصد استفاده از نظام های آموزش الکترونیکی بوده است. (نوری 1392)
در پژوهشی دیگر در سال 1392 ، فهامی و زارع تحقیقی با عنوان “عوامل موثر بر پذیرش فناوریهای جدید در آموزش از راه دور با استفاده از مدل پذیرش فناوری، مطالعه موردی دانشگاه پیام نور اصفهان” را انجام دادند. هدف از این پژوهش، بررسی عوامل موثر بر پذیرش فناوری های جدید در آموزش از راه دور با استفاده از مدل پذیرش فناوری در دانشگاه پیام نور اصفهان با جامعه آماری متشکل از 900 نفر از مسئولان اداری و اساتید بودند. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته براساس مدل پذیرش فناوری بوده که نتایج حاکی از آن می باشد، برداشت ذهنی از مفید بودن و برداشت ذهنی از سهولت استفاده از فناوری های جدید در آموزش از راه دور با نگرش آنها نسبت به این فناوری ها رابطه معنی داری وجود دارد. این تحقیق با 4 فرضیه اصلی و 1 فرضیه فرعی در خصوص مفید بودن، سهولت استفاده، نگرش و تصمیم استفاده از فناوری از روش توصیفی پیمایشی مورد بررسی قرار گرفت. (فهامی 1392)
2-3-2) تحقیقات خارجی
سینگ در سال 2012 در تحقیق خود با عنوان “عوامل موثر بر پذیرش کاربران سرمایه گذار در بانکداری الکترونیکی سنگاپور”، با توجه به موقعیت شناخته شده آن کشور در زمینه های تکنولوژی و مخابراتی در آسیا به عنوان یکی از کشورهای پیشرو در تکنولوژی در آسیا و از آنجا که صنعت بانکداری الکترونیکی در شرف غیرقابل اجتناب شدن می باشد، این پژوهش در یک سطح بندی مشتریان، از 250 مشتری استفاده کننده از سیستم بانکداری الکترونیکی توسط ابزار چمع آوری اطلاعات پرسشنامه در سنگاپور با استفاده از مدل پذیرش تکنولوژی TAM، تحقیق را از منظر سرمایه گذاری توجهات رفتاری آنان، از دیدگاه پذیرش بانکداری الکترونیکی با 4 متغیر سهولت استفاده، میزان مفید بودن، درک معتبر بودن و اطمینان از عملیات و نگرش مشتری مورد بررسی قرار داد که اداراک سهولت استفاده و همچنین ادراک مفید بودن استفاده از این تکنولوژی تاثیر مستقیمی بر پذیرش سرمایه گذاران سنگاپوری در این شیوه بانکداری از اولویتها عنوان شدند. بر اساس نتایج تحقیقات، سه فرضیه با نتایج مثبت که باعث اعتماد مشتریان از تکنولوژی پذیرفته شد. این مطالعه با جامعه خود نشان داد بیشتر استفاده کنندگان از این سیستم دانشجویان بوده اند که جملگی تاکید بر سهولت استفاده، سهولت درک شده و نگرش مشتری را از عوامل اصلی و مهم این تحقیق دانستند. این مطالعه نشان داد که احساس مثبت و نگرش کاربر برای سطح استفاده از بانکداری الکترونیکی از ضروریات می باشد. (Singh 2012)
طالبی نیز در سال 2012 در پایان نامه تحصیلی خود در دانشگاه تکنولوژی مالزی با موضوع ” سنجش میزان موفقیت سیستم آموزش الکترونیکی دانشگاه UTM مالزی ” ، از جمله عوامل موفقیت این سیستم را کسب رضایتمندی و ایجاد قصد استفاده از تکنولوژی را توسط دانشجویان عنوان کرد. کیفیت سیستم و کیفیت ارائه خدمات و اطلاعات به دانشجویان خصوصاً دانشجویان بین المللی از مهمترین متغیرهای رضایمندی کاربران و در نهایت استفاده از این تکنولوژی در امر آموزش عنوان گردید که این پژوهش با مدل دلون و مکلین برای دستیابی به اهداف موردنظر با روش تحقیق متشکل از پنج مرحله : مطالعه پس زمینه، انتخاب مدل، جمع آوری داده ها، تجزیه و تحلیل داده ها و نتیجه گیری استفاده شد.
جمع آوری داده ها توسط پرسشنامه با 26 مورد سوال از بین 50 نفر دانشجویان مخصوصاَ دانشجویان خارجی آن دانشگاه با مقیاس 5 مرحله ای لیکرت مورد بررسی قرار گرفت که از جمله مهمترین عامل موفقیت این سیستم را پذیرش و ایجاد قصد استفاده از تکنولوژی توسط دانشجویان عنوان کرد. (Talebi 2012)
چن و تیسنگ در سال 2013 در تحقیقشان با عنوان “عوامل موثر پذیرش آموزش الکترونیکی در آموزش های ضمن خدمت در کشور تایوان” ، عواملی چون انگیزش استفاده، اظطراب از تکنولوژی، خودکارآمدی اینترنت،ادراک مفید بودن و استفاده آسان را در موثر بودن بر قصد استفاده از این تکنولوژی، به عنوان نتایج تحقیق خود معرفی کردند. در این پژوهش از آنجا که آموزش الکترونیکی تحت وب محیطی آموزشی قابل انعطاف و آسان را برای معلمان کشور تایوان به عنوان یادگیری موثر و محلی برای توسعه سریع تخصص حرفه ای مورد بررسی تعیین شد، از 402 نفر از معلمان دبیرستان در مرکز تایوان توسط پرسشنامه اقدام به گردآوری اطلاعات شد. در این تحقیق از مدل پذیرش تکنولوژی TAM به عنوان پایه تئوری و مدل ساختار برابر SEM برای بررسی فاکتورهای موثر توجهات به آموزش ضمن خدمت الکترونیکی تحت وب استفاده شد. نتایج براین بود متغیرهای انگیزش استفاده و خودکارآمدی اینترنت مثبت و همینطور توجهات رفتاری استفاده آموزش الکترونیکی تحت وب برای آموزش ضمن خدمت از طریق متغیرهای سهولت استفاده و تاثیر منفی اظطراب استفاده از کامپیوتر مورد بررسی واقع گردید. متغیرهای درک از مفید بودن و انگیزش استفاده نیز ار دلایل اصلی پذیرش آموزش ضمن خدمت الکترونیکی توسط دبیران دبیرستان بود. (Chen&T.seng 2013)
نتایج مطالعات هوسو و چنگ در سال 2013 تحت عنوان بررسی تاثیر درک استفاده و پذیرش سیستم مودل در آموزش الکترونیکی حاکی از آن است که هدف از این مطالعات این بود که مدل پذیرش فن آوری TAM به عنوان یک پایه و اساس و نیز درک سهولت استفاده به عنوان یک عامل خارجی جدید در برداشت ذهنی دانش آموزان برای پذیرش و استفاده از سیستم سامانه مدیریت آموزش (مودل) که یک سیستم آموزش الکترونیکی قابل دسترس و رایگان می باشد، مورد بررسی قرار گیرد. به بیان دیگر هدف از این پژوهش، اضافه کردن درک سهولت استفاده به مدل تحقیق و اکتشاف تمایل کاربران به اتخاذ استفاده از سیستم مودل بود. در مجموع جامعه آماری این پژوهش را 47 دانشجو یک دانشکده فنی و 35 دانش آموز یک دبیرستان فنی حرفه ای که از سیستم آموزش الکترونیکی در نظام آموزشی آنها استفاده می شد، تشکیل داده بودند. نتایج حاصل از این پژوهش که توسط ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه با مقیاس 5 رتبه ای لیکرت تلاش بر کشف روابط با 9 متغیر را داشت، نشان داد که درک سهولت استفاده اثر مستقیم بر سودمندی داشته است. همچنین درک سهولت استفاده، درک استفاده آسان، و ادراک مفید بودن اثرات مثبت قابل توجهی در نگرش نسبت به استفاده از مودل داشته است. قصد ادامه به استفاده از سیستم سامانه آموزش الکترونیکی مودل نیز به طور مستقیم توسط نگرش نسبت به استفاده از مودل تحت تاثیر قرار گرفت. (Y. Chang 2013)
عنوان پژوهش گاردیا و همکارانش در سال 2011 بررسی فاکتورهای انگیزش پذیرش شبکه اجتماعی اینترنتی میکرو وبلاگ بر اساس مدل پذیرش TAM بود. این شبکه اجتماعی که به نوعی اهدافش مشابه آموزش الکترونیکی می باشد، محلی است که معمان می توانند توسط باریک و کم کردن فاصله جسمی و روانی با دانش آموزان در خدمت به فرایند یادگیری با ایجاد انگیزه تعامل و در نتیجه در افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان اقدامی انجام دهند. برای انجام این تحقیق یک دیدار و آشنایی حضوری و چهره به چهره معلمان و دانش آموزان انجام شد و سپس سایر مراحل تحقیق در شبکه اینترنتی موردنظر دنبال شد. در این تحقیق روابط بین متغیرها با 6 فرضیه مطابق شکل زیر مورد بررسی قرار گرفت.
هنجارهای ذهنی
اداک مفید بودن
قصد رفتاری
برداشت ها