شناسایی فاکتورهای مهم و تصمیم گیری چند معیاره

دانلود پایان نامه

بررسی عوامل استراتژیک در حوزه‌ی مشکلات در صنعت لوازم خانگی پارامترهای زیادی همچون نیروی کار جوان، استفاده از متخصصین امر، و ارتقاء دانش تخصصی بسیاری دیگر از عوامل را در برمیگیرد. به‌طور قطع تعدادی از این عوامل از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند. شناسایی و رتبه بندی عوامل مهم که در این دست از موضوعات قرار دارد فقط با تکنیکهای مهم تصمیم گیری چاره گشایی میشوند. در این تحقیق از مدل تاپسیس برای این منظور استفاده شد.
مدل سازی های، فرایند تحلیلی تکنیک topsis، از جمله روش های ریاضی می باشند که برای مسائل تصمیم گیری چند معیاره، مورد استفاده قرار می گیرند. این تکنیک بر مبنای یک تئوری اندازه گیری عمومی می باشند که مفاهیم خاصی را از حوزه ریاضی و روانشناسی با هم ترکیب می کند. TOPSISبه صورت گسترده ای در طیف وسیعی از مسائل تصمیم گیری کاربرد دارند و پیشینه وسیعی این کاربردها را در حل مسائل پیچیده و متنوع، پوشش می دهد. کاربردهای های آنها را می‏توان به طور تقریبی در زمینه های زیر گروه بندی کرد: انتخاب، ارزیابی، ارزیابی ریسک، تجزیه و تحلیل تصمیم گیری، مدل سازی، بودجه بندی، برنامه ریزی و توسعه، و غیره، این تقسیم بندی جامع نیست. با این حال، از آنجا که تصمیم گیری در موقعیت های تولیدی همچون تولید لوازم خانگی از ماهیت پیچیده ای برخوردار است، در برخی موارد با معیارهای ناملموس نیز ترکیب یافته است. از این رو، یک رویکرد مناسب مورد نیاز است که بتواند راه حل های موثر ارائه کند.
روش TOPSIS نیز از روش های تصمیم گیری است که بر پایه رتبه بندی گزینه ها فعالیت دارد. در این روش علاوه بر در نظر گرفتن فاصله یک گزینه Aiاز نقطه ایده ال ، فاصله از نقطه منفی هم در نظر گرفته می شود . بدان معنی که گزینه انتخابی باید دارای کمترین فاصله از راه حل ایده آل بوده و در عین حال دارای دورترین فاصله از راه حل ایده آل منفی باشد .
واقعیت زیر بنائی از این روش بدین قرار است:
الف- مطلوبیت هر شاخص باید به طور یکنواخت افزایشی (یا کاهشی) باشد که بدان صورت بهترین ارزش موجود از یک شاخص نشان دهنده ایده آل آن بوده و بدترین ارزش موجود از آن مخص کننده ایده آل-منفی برای آن خواهد بود .
ب- فاصله یک گزینه از ایده آل ممکن است بصورت فاصله اقلیدسی و یا بصورت مجموع قدر مطلق از فواصل خطی (معروف به فواصل بلوکی) محاسبه گردد، که این امر بستگی به نرخ تبادل و جایگزینی در بین شاخص ها دارد(همتی،1390). این پژوهش یک مدل تاپسیس آمیخته با روش SWOT را برای شناسایی و رتبه بندی عوامل استراتژیک رفع مشکلات صادرات لوازم خانگی ارائه کرد.
4-2. شناسایی فاکتورهای مهم SWOT
4-2-1. پرسشنامه SWOT
به منظور بررسی صحیح و منطقی فاکتورها در مدل تصمیم گیری لازم بود که در ابتدا معیارهای مهم از درون یک پرسشنامه مربوط به مدل SWOT استخراج شود. به همین دلیل یک پرسشنامه با 40 سوال در اختیار 120 نفر از متخصصین امر قرار گرفت. این پرسشنامه زیر نظر استاد راهنما تدوین شد و از پایایی قابل قبولی برخوردار بود. این پرسشنامه در دو مرحله در اختیار پاسخ دهندگان قرار گرفت تا بتوان پایایی آن را بدرستی مشخص کرد. بدین منظور دو پرسشنامه به فاصله یک هفته در اختیار متخصصین قرار گرفت و برای پاسخ دهی به آنها مدت 75 دقیقه وقت صرف شد. برای بررسی همبستگی بین نتایج دو مرحله، از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شده است که مقدار آن برابر 0.9 است برای بررسی پایایی پرسشنامه دوم سئوالات تنظیم شده نیز دو بار متفاوت با اختلاف زمانی دو هفته در اختیار 20 نفر از اعضای جامعه آماری قرار گرفته مورد سنجش قرار گرفته است. برای بررسی همبستگی بین نتایج دو مرحله نظرسنجی، از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. مقدار r به دست آمده برای هرکدام از عوامل با توجه به معیارهای استراتژیک در جدول زیر آمده است:
جدول 4: محاسبه ضریب همبستگی پیرسون
مقابله با تورم
افزایش مزیت رقابتی
شکست تحریم ها
افزایش سهم بازار
رفع کمبود نقدینگی
افزایش کیفیت محصول
کاهش وابستگی ارزی
ارتقاء دانش تخصصی
متغیرها
0/91
0/66
0/72
0/801