علامه حلی و شیخ صدوق

دانلود پایان نامه

ثالثا ، روایت عبدالرحمن موید این استقلال است ، چراکه در این روایت امام(ع) حکم به پذیرش شهادت زنان همراه با مردان و حدود نموده است وبا اجماع مرکب ثابت است که حکم شلاق با کمتر از ناگفته نماند که شیخ در الخلاف فرموده: اصحاب روایت کرده اند که رجم با شهادت دو مرد و چهار زن و سه مرد ودو زن ثابت می گردد و حد جلد (شلاق) ، نه رجم، باشهادت یک مرد و شش زن ثابت می گردد.
لکن صاحب جواهر می فرماید:ما دلیلی که بر این مطلب دلالت نماید در ادله نیافیتم.خود شیخ در دو محل از المبسوط فرموده است:حد زنا فقط با چهار مرد عادل ثابت می گردد.
و درشهادت المبسوط فقط فرموده است:«وروی اصحابنا ان الزنا ثلاثه رجال وامراتین و برجلین و اربع نسوه» از این که فرموده با سه مرد ودو زن و دومرد و چهار زن زنا ثابت می گردد، احتمال دارد نظرایشان قبول شهادت چهار زن و دو مرد در حد رجم نیز باشد، چرا که نه حملی برای روایات ذکر کرده اند و نه توضیحی که تفصیل بین جلد و رجم از آن استفاده گردد.
3-9-2-ادله شهادت دو مرد و چهارزن
استدلال اینست که بین رجم وزنای با احصان ملازمه شرعی وجود دارد ، در روایات وارد شده که شهادت دو مرد و چهارزن در رجم جایز نیست . در نتیجه زنای با احصان نیز وجود ندارد؛ چرا که اگر این وصف وجود داشت ، حکم به رجم باید اجماعا جاری گردد با عدم وجود موضوع زنای با احصان هیچ حکمی از احکام زنای محصنه جاری نمی گردد.
بنابراین ، نمی توانیم بگوییم: زنانی با قید احصان ، با شهادت دو مرد و چهار زن ثابت می شود ؛ اما حکم رجم آن اجرا نمی گردد و تنها حکم جلد اجرا می گردد.
3-9-3-حد سحق و لواط
برخی از فقها یکی از موارد استثناء از عدم پذیرش شهادت زن در حدود را حد مساحقه و لواط دانسته اند.
3-10-آراء و نظریات قایلان به استثناء شهادت زن
از علی بن بابویه نقل شده است که فرموده است:و یقبل فی الحدود اذا شهد امراتان و ثلاثه رجال. و فرزندش محمدبن علی ابن بابویه قمی درکتاب المقنع همانندپدرش قایل به پذیرش شهادت زنان درحدود گردیده و فرموده:و لابأس بشهاده النساء فی الحدود اذا شهد امراتان و ثلاثه رجال .
با توجه به اینکه تنها سحق و لواط از حدودی است که اجماع بر لزوم چهار شاهد عادل ( همانند زنا) برای اجرای حد در آنها اقامه گردید است. بنابراین ، کلام صدوقین ، دلالت بر پذیرش شهادت زنان در سحق ولواط می نماید؛ هرچند که علامه حلی درکتاب مختلف الشیعه در حکایت این نقل از محمدبن بابویه به جای کلمه حدود کلمه زنا را آورده است و فرموده است :یقبل فی الزنا اذا شهد امراتان و ثلاثه رجال.
کلام صدوق ، با این نقل ، فقط شامل حد زنا میگردد و سحق ولواط را شامل نمی شد؛ چرا که کیفیت اثبات به وسیله شهادت زنان در کلام شیخ صدوق مقید به زنا شده است.
از دیگر فقهایی که قابل پذیرش شهادت زنان در مساحقه و لواط شده اند ، ابن حمزه در الوسیله است که در قضای کتاب الوسیله فرموده است:تقبل شهادتهن مع الرجال … و الاخر فی الزنی و السحق. خود ایشان در کتاب الجنایات الوسیله ، لواط را نیز مانند سحق از حدودی دانسته است که شهادت زنان در آن مانند زنا پذیرفته می شود و فرموده اند:
اللواط یثبت بمثل یثبت به الزنی من البینه و در ادامه فرمود: انما یثبت السحق بالبینه اوالاقرار علی حد ثبوت الزنی و اللواط بهما: لواط مانند زنا به بینه ثابت میگردد و سحق نیز برهمان ترتیب ثبوت زنا و لواط با بینه و اقرار ثابت می گردد.اما ایشان در جای دیگری قول به ثبوت زنا به وسیله سه مرد و دو زن یا دومرد و چهار زن را به قیل( گفتار کسی که قایلش شناخته نشده) نسبت داده که اشعار به عدم قبول ثبوت زنا به این گونه شهادت ها دارد: و انما یثبت باحد شیئین بالبینه و با قرار الفاعل عل نفسه والبینه اربعه رجال من العدول و قبل : ثلاثه رجال وامراتان ، اورجلان و اربع نسوه.
ولکن با همه این تفاصیل ، علامه در مختلف ابن حمزه را جز کسانی دانسته است که قایل به پذیرش شهادت زنان در زنا و سحق اند.
یکی دیگر از قایلان به پذیرش شهادت زنان در حد سحق ولواط ابن زهره است که در کتاب الغینه فرموده است:لا یقبل فی الزنی الا شهاده اربعه رجال… او شهاده ثلاثه رجال وامراتین و کذا حکم اللواط و السجق ، بدلیل اجمال الطائفه؛ در زنا قبول نمی شود مگر شهادت چهار مرد یا سه مرد و دوزن و حکم لواط و سحق نیز اینچنین است ودلیل آن اجماع طایفه است.
همچنین شهید در الدروس فرموده ظاهر کلام ابن جنید تساوی لواط و سحق با زنا از نظر طریق اثبات به وسیله شهادت زنان است:
…وظاهر ابن الجنید مساواه اللواط و السحق للزنا فی شهاده النساء وکلام ابن جنید یقتضی اتعمیم.
3-10-1-ادله قایلان به استثناء شهادت زن
هرچند که در کلام قایلان دلیل مخصوصی ذکر نگردیده است ، اما از مجموع کلمات آنها می توان به ادله ای دست یافت که شاید مورد نظرشان قرار نگرفته باشد.
خبرعبدالرحمان: قالت سالت اباعبدالله(ع)… قال:« تجوز شهاده النساء فی الحدود مع الرجال»
عموم تنزیل در روایتی که دلالت می کند لواط نیز مانند زنا با چهار مرتبه اقرار ثابت می گردد، بنابراین ، تمام احکام زنا چه از نظر طرق ثبوت و چه از نظر کیفیت حد آن ، در لواط نیز جاری می گردد ویکی از طرق ثبوت زنا شهادت سه مرد و دو زن است که با توجه به عموم تنزیل ، لواط نیز با آن اثبات می گردد.همچنین ، عموم تنزیل در روایت مکارم الاخلاق دلالت می کند بر این که سحق در زنان مانند لواط در مردان است و از آنجا که کیفیت اثبات لواط از نظر چهار مرتبه اقرار و کیفیت حد آن – که قتل است – مانند زناست ، بنابراین احکام زنا بر سحق نیز مترتب است.