عوامل ایجاد استرس و آموزش ذهن آگاهی

دانلود پایان نامه

فرضیات فرعی
روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس مرگ و مردن در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم آمادگی هیجانی کافی در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
روش ذهن آگاهی مبنی بر کاهش استرس بر میزان استرس عدم اطمینان در مورد درمان ها در پرستاران بیمارستان امام رضا (ع) در سال 1393 تاثیر می گذارد.
تعاریف مفهومی و عملیاتی
تعریف مفهومی آموزش ذهن آگاهی
ذهن آگاهی، آگاهی لحظه به لحظه ایست که به صورتی هدفمند توسط تجربه زمان حال و با نگرش بدون قضاوت پرورش می یابد(خوری و همکاران، 2015). ). آموزش ذهن آگاهی یکی از روش های درمانی مبتنی بر کاهش استرس و روان درمانی است که در آن بازنمایی ذهنی اشیاء موجود در زندگی که از کنترل بلافاصله انسان خارج است، از طریق تنفس و فکر کردن به افراد آموزش داده می شود. در واقع این روش درمانی تلفیقی از تن آرامی و ذهن آگاهی است (نریمانی و همکاران، 1392).
تعریف عملیاتی آموزش ذهن آگاهی
آموزش ذهن آگاهی طی 8 جلسه 90 دقیقه و به صورت یک بار در هفته و در طی یک دوره 8 هفته انجام شده است. این پروتکل از پژوهش طالبی زاده، شاهمیر و جعفری فرد(1391)، گرفته شده است.
تعریف مفهومی تنیدگی شغلی
استرس یا تنیدگی شغلی نوعی واکنش عاطفی، شناختی، رفتاری و روانی به جنبه های زیان آور کار و محیط کار است. به طور کلی می توان استرس شغلی را پاسخ به فشارهای ناشی از محیط کار دانست و وقتی رخ می دهد که انتظارات از فرد بیشتر از اختیارات و توانایی های او باشد. استرس شغلی پس از کمر درد دومین مشکل شایع مرتبط با کار محسوب می شود(میلاتینویک و همکاران، 2012).
تعریف عملیاتی تنیدگی شغلی
نمره ای که فرد از مقیاس تجدید نظر شده استرس پرستاری کسب کرده است.
فصل دوم
پیشینه پژوهش
در این فصل مبانی نظری و پژوهشی مورد بررسی قرار می گیرد. ابتدا استرس و تعاریف ذکر شده برای آن مورد بررسی قرار می گیرد. سپس سبب شناسی و علایم استرس توضیح داده می شود. بیماری هایی که در اثر استرس بوجود می آیند بررسی می شود. رویکرد های استرس شرح داده می شوند. استرس یا تنیدگی شغلی به عنوان نوعی واکنش عاطفی، شناختی، رفتاری و روانی به جنبه های زیان آور کار و محیط کار توضیح داده می شود. عوامل ایجاد استرس در محل کار و جنبه های مختلف تاثیر استرس شغلی بررسی می شود. تنیدگی شغلی در پرستاران و تاثیر آن بر جنبه های مختلف زندگی پرستاران، بیماران، کارکرد بیمارستان و جامعه بررسی می شود. سپس ذهن آگاهی و نقش آن به عنوان یک روش موثر برای کاهش استرس مورد بررسی قرار می گیرد. در انتها نیز پژوهش های داخلی و خارجی مشابه مورد بررسی قرار می گیرند.
استرس
استرس به منزله بخشی از زندگی هر انسان، در همه افراد در حدی اعتدال‌آمیز وجود دارد، و این حد، به عنوان پاسخی سازش یافته‌ تلقی می‌شود به گونه‌ای که می‌توان گفت « اگر استرس نبود همه ما پشت میزهایمان به خواب می‌رفتیم». فقدان استرس ممکن است ما را با مشکلات و خطرات قابل ملاحظه‌ای‌ مواجه کند. بنابراین استرس به منزله بخشی از زندگی هر انسان، یکی از مولفه‌های ساختار شخصیت وی را تشکیل می‌دهد و از این زاویه است که پاره‌ای از استرس‌های دوران کودکی و نوجوانی را می‌توان بهنجار دانست و تأثیر مثبت آنها را بر فرآیند تحول پذیرفت به عبارتی دیگر می‌توان گفت که استرس در پاره‌ای از مواقع سازندگی و خلاقیت‌ را در فرد ایجاد می‌کند و بالعکس، استرس مرضی نیز وجود دارد، چرا که حدی از استرس می‌‌تواند سازنده و مفید باشد و اغلب مردم باید تجربه کنند، اما این حالت ممکن است جنبه مزمن و مداوم بیابد که در این صورت نه تنها نمی‌توان پاسخ را سازش یافته دانست بلکه باید آن را به منزله منبع شکست و استیصال فرد تلقی کرد که فرد را از بخش عمده‌ای از امکاناتش محروم می‌کند و طیف گسترده‌ای از اختلال‌های اضطرابی را که از اختلال‌های شناخته و بدن تا ترس‌های غیرموجه و وحشت‌زدگی‌ها گسترده‌اند، به وجود می‌آورند(دادستان، 1375).
بسیاری از اوقات ترس با استرس، به صورت یک جا در نظر گرفته می‌شود. حال آن که بین ان دو تفکیک وجود دارد، چنان که ترس بستگی به محرک شناخته شده‌ای دارد، در حالی که استرس، محرک ناشناخته و غیرمشخصی خواهد داشت. در مورد ترس، محرک تهدید کننده قابل ملاحظه‌ و مشاهده است، ولی اضظراب به انتظار خطر بستگی دارد، آدمی از عامل، خطر می‌ترسد ولی در استرس عامل ناشناخته است. ترس عبارت است از واکنش در مقابل یک خطر واقعی، ولی استرس عبارت است از واکنش در مقابل خطری که وجود ندارد(گنجی، 1376). در تقسیم‌بندی کلی دو نوع استرس وجود دارد. اول، نوعی که به طور طبیعی به عنوان عکس‌العمل در مقابل استرس یا خطر تجربه می‌شود. مثلاً شخصی بتواند تهدید علیه امنیت یا سلامتی‌اش را به درستی تشخیص دهد یا وقتی سارق مسلحی تهدیدش می‌کند، یا هنگامی که ترمز اتومبیل ببرد. در این هنگام شخص احساس لرزه و رعشه می‌کند، دهانش خشک می‌شود، کف دست‌ها و پیشانیش عرق می‌کند، ضربان قلبش سریع‌تر شود، در معده‌اش احساس سوزش کرده و عصبی می‌گردد، او استرس و ترس روحی را تجربه می‌کند. بیشتر مردم این چنین احساساتی را به هنگام خطر یا فشار داشته‌اند. همچنین اگر کسی مکرراً در موقعیت میعنی مورد حمله قرار بگیرد یا ترسانیده شود، یاد می‌گیرد که هر زمان با آن موقعیت مواجه شود، هراسان گردد. این یک عکس‌العمل دفاعی معمول است این استرس را که یک عکس‌العمل طبیعی به استرس موجود در محیط خارجی فرد است برون‌زا یا استرس تحریک شده می‌نامیم. عبارت فوق این عقیده را منعکس می‌کند، که فرد همیشه می‌تواند هنگام ظاهر شدن این نوع استرس منشأ قابل توجیهی بر آن تشخیص دهد.
نوع دیگری از استرس وجود دارد که استرس‌ درون‌زا نامیده می‌شود، اکنون شواهد جمع‌آوری شده نشان می‌دهد که نوع دوم استرس یک بسیاری است که به نظر می‌رسد قربانیان آن با یک آسیب‌پذیری ژنتیکی به آن زاده می‌شوند، این نوع معمول با علائمی از استرس شروع می‌شود که ناگهان و بدون هشدار و بی‌هیچ علت ظاهری، ضربه زننده هستند. گاهی به نظر می‌رسد که بخش‌های متفاوتی از بدن از کنترل خارج می‌گردد. حتی ممکن است در غیاب هر نوع خطر یا استرس ظاهری قلب به سرعت بزند یا حالت سرگیجه، خفگی و تنگی نفس و یا احساس مورمور شدن ظاهر شود. ناگهانی بودن این علائم و این حقیقت که آنها بدون هشدار و بدون وجود استرس آشکار ظاهر می‌شوند، بیماری را از نوع دیگر استرس یعنی پاسخ طبیعی به تهدید جدا می‌کند در واقع استرس برون‌زا و درون‌زا کاملاً متفاوت هستند( شیهان، ترجمه حریری، 1371).
تعاریف ارائه شده از استرس
اساساً استرس را نمی‌توان در قلمرو آن چه تحت عنوان آزردگی مشخص می‌شود محدود کرد، چرا که احساس استرس نه تنها در بیماران افسرده، وسواسی و روان گسسته وجود دارد، بلکه در افراد بهنجار نیز به صورت‌های مختلف، پدیدار می‌گردد. شاید به همین دلیل است که در مورد استرس نمی‌توان تعریف مشخص و روشنی را ارائه داد، چرا که استرس در افراد مختلف به گونه‌های متفاوت بیان می‌شود. با توجه به موارد ذکر شده می‌توان در زیر به تعاریفی در زمینه استرس پرداخت:
لافون استرس را این چنین تعریف می‌کند: استرس یک انتظار به ستوه آورنده است و ممکن است در تنشی گسترده، موحش و اغلب بی‌نام اتفاق می‌افتد، این حالت که به شکل احساس و تجربه کنونی است مانند هر اغتشاش هیجانی در سطح همبسته روانی و بدنی در فرد پدید می‌آید و ممکن است یک تهدید عینی و استرس‌آور داشته باشد. در واقع استرس به عنوان احساسی رنج‌آور است که با یک موقعیت ضربه‌آمیز کنونی یا به انتظار خطری که به شئی نامعینی وابسته است تعریف می‌شود(دادستان، 1375)..
– استرس یک حالت احساسی و هیجانی است که از خصوصیات برجسته آن تولید حالت بی‌قراری و دلواپسی است که با اتفاقات زمان و شرایط تناسب ندارد (معانی، 1370).