عوامل روانی اجتماعی و باورهای خودکارآمدی

دانلود پایان نامه
در مدل رگرسیونی فوق اضطراب امتحان (x1)، خودکارآمدی (x2) و تعللورزی (y) میباشد. بطوریکه متغیر اضطراب امتحان تأثیر مثبت و خودکارآمدی تأثیر منفی بر تعللورزی دارد .
فصل پنجم
بحث و نتیجهگیری
مقدمه
از جمله عواملی که پیشرفت تحصیلی فراگیران را تحت تأثیر قرار میدهد، تعللورزی است. تعللورزی در ابعاد مختلف زندگی روزمره وجود دارد، و تعلل در حوزهی تحصیلی رایجترین نوع تعللورزی است. با توجه به پیامدها و صدماتی که ممکن است تعللورزی برای دانشآموزان و دانشجویان به وجود آورد همواره یکی از مسائل و موضوعات مورد توجه محققان و پژوهشگران بوده است.
پژوهش حاضر از بین عوامل فردی مؤثر بر تعللورزی، باورهای انگیزشی و از بین عوامل محیطی مؤثر بر تعللورزی، جوّ کلاس را مورد بررسی قرار داده است. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش واسطهای باورهای انگیزشی در رابطهی بین جوّ کلاس و تعللورزی دانشجویان انجام شده است.
در این فصل ابتدا خلاصهای از نتایج آماری پیرامون فرضیهها ارائه، و سپس در رابطه با نتایج بدست آمده بحث و نتیجهگیری شده است. در پایان نیز پیشنهادات پژوهشی و کاربردی و نیز محدودیتهای پژوهش ذکر شده است.
1-5 نتایج آزمون فرضیههای پژوهش به همراه بحث و نتیجهگیری
1-1-5 فرضیه 1:
” ادراک از جوّ کلاس با تعللورزی رابطهی مستقیم دارد”. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان میدهد که اثر ادراک از جوّ کلاس بر میزان تعللورزی دانشجویان بطور مستقیم به لحاظ آماری معنادار نیست. بنابراین این فرضیه که ادراک از جوّ کلاس بر تعللورزی نقش مستقیم دارد، تأیید نمیشود. این یافته، با یافتهی پژوهشهای انجام شده توسط ریچارد (1986) و کورکین، یو، ولترز و وینسر (2014) ناهمخوان است.
در پژوهشی با عنوان نقش جوّ کلاس دانشگاه روی تعللورزی تحصیلی که توسط کورکین، یو، ولترز و وینسر (2014) انجام شد، اثرات مشترک جنبههای متعدد جوّ کلاس روی تعللورزی بطور مستقیم و غیرمستقیم از طریق باورهای انگیزشی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این پژوهش نشان داد ابعاد مختلف جوّ کلاسی از جمله حمایت معلم، فشار تحصیلی و علاقه به دوره همگی بطور منفی و معنادار با تعللورزی مرتبط بودند و رابطهی معکوس با تعللورزی داشتند.
در تبیین این یافته میتوان گفت، در کلاسهایی که ساختار آن به گونهای است که اساتید و معلمان به یادگیری و فهم مطالب درسی تأکید میکنند و به طور مداوم از مطالب درسی امتحان میگیرند، دانشآموزان و دانشجویان تعللورزی کمتری دارند. لازم به ذکر است اساتید و معلمانی که دائماً از فراگیران خود امتحان میگیرند ولی فقط به حفظ طوطیوار مطالب، گرفتن نمرهی بالا و مقایسهی نمرات با هم تأکید میکنند، فراگیران را به سوی اهداف عملکردی سوق میدهند و انگیزهی آنها را برای یادگیری و انجام فعالیتهای درسی کاهش میدهند. در نتیجه، فقدان انگیزه فرد را از عمل بازمیدارد و منجر به افزایش تعللورزی میشود.
2-1-5 فرضیه 2:
” ادراک از جوّ کلاس، به واسطهی باورهای انگیزشی، با تعللورزی رابطهی غیرمستقیم دارد”. طبق نتایج به دست آمده از مدل پژوهشی، ادراک از جوّ کلاس با واسطهگری باورهای انگیزشی اثر غیرمستقیم بر تعللورزی دانشجویان دارد، که این یافته با یافتههای پژوهش انجام شده توسط اسچرا، وادکینز و اولافسون (2007) و کورکین، یو، ولترز و وینسر (2014) همسو میباشد.
کورکین، یو، ولترز و وینسر (2014) در پژوهش خود به این نتیجه رسیدند که سطوح بالایی از حمایت/سازمان معلم (ابعاد جوّ کلاس) با سطوح پایین تعللورزی تحصیلی به واسطهی سطوح بالایی از باورهای خودکارآمدی (مؤلفهی باورهای انگیزشی) مرتبط است. در تبیین این یافته اسچرا، وادکینز و اولافسون (2007) معتقدند دانشجویانی که کلاس و استادشان را بدون هیچگونه سازمان و نظم خاصی در نظر میگیرند به احتمال بیشتری در تواناییهای خود و باورهای مربوط به خودکارآمدی در زمینههای تحصیلی دچار شک هستند و احتمال کنارهگیری از انجام تکالیف و افزایش میزان تعللورزی در آنها بیشتر است. به عبارت دیگر، در کلاسی که دانشجویان تکالیف را منسجم و خوب سازمانیافته در نظر میگیرند، به احتمال بیشتری سطوح بالایی از خودکارآمدی را نشان خواهند داد و بالعکس.
در همین رابطه، پژوهشها نشان میدهند که عوامل روانی اجتماعی حاکم بر کلاس درس، نقش مهمی در حل مشکلاتی مانند ترک تحصیل، غیبت از کلاس، اندوه و افسردگی دانشآموزان، برخورد و تنشهای بین کلاسی، وظیفهگرایی و رفاقت یا رقابت کلاسی، به عهده دارند (بروکوور، 1982؛ ونستن، 1983؛ نقل در خواجه و حسینچاری، 1390). لوبرز (2006) نیز در پژوهشی نشان داد که اگر نظام حاکم بر کلاس درس به گونهای باشد که باعث ایجاد جوّی عاطفی و با روابط اجتماعی بالا شود، دانشآموزان با پیشرفت تحصیلی بالاتری روبه رو هستند. هائرتل، والبرگ و هائرتل (1981؛ نقل در حسینچاری و خیر، 1381) نیز با انجام یک فراتحلیل بر پژوهشهای انجام شده در 823 کلاس، نتیجه گرفتند که وجود رضایتمندی، انسجام و هدفمندی در جوّ کلاس، با عملکرد تحصیلی بالاتر و تعارض و کشمکش کمتر در بین دانشآموزان همراه است.
3-1-5 فرضیه 3:
“ادراک از جوّ کلاس و باورهای انگیزشی، پیشبینیکنندهی تعللورزی هستند”. نتایج بدست آمده از پژوهش نشان داد که ادراک از جوّ کلاس و باورهای انگیزشی، پیشبینیکنندهی تعللورزی هستند. این یافته با نتایج پژوهشهای انجام شده توسط کلاسن، کراچانک و راجانی (2008) و ولترز (2003) همخوان است.
تحلیلهای جزئیتر نیز نشان داد از بین مؤلفههای باورهای انگیزشی (خودکارآمدی، اضطراب امتحان و ارزشگذاری درونی)، اضطراب امتحان و خودکارآمدی پیشبینیکنندهی معناداری برای تعللورزی هستند، که این یافته با نتایج بدست آمده در پژوهشهای بدری گرگری و حسینی اصل (1384)، چاری و دهقانی (1387)، اونووگبوزی (2007)، استیل (2007) و راثبلوم، سولومون و موراکامی (1986) همسو میباشد.
بدری گرگری و حسینی اصل (1384) در پژوهش خود به این نتیجه رسیدند خودکارآمدی، راهبردهای یادگیری سطح بالا، ارزشگذاری درونی و اضطراب امتحان، تعللورزی تحصیلی دانشجویان را پیشبینی میکنند. نتایج این پژوهش نشان داد دانشجویانی که از خودکارآمدی، راهبردهای یادگیری سطح بالا و ارزشگذاری درونی بیشتری برخوردارند به احتمال کمتری دچار تعللورزی میشوند. همچنین دانشجویانی که اضطراب بالایی داشتند تعللورزی بیشتری را تجربه کردند. در تبیین این یافته میتوان گفت داشتن میزان متوسطی از اضطراب فرد را وادار به انجام وظایف و مسؤلیتها میکند، ولی به هر میزان که اضطراب به ویژه اضطراب امتحان بالاتر باشد، فرد از انجام تکالیف تحصیلی باز میماند و تعللورزی بیشتری نشان میدهد. نتایج پژوهش فراری، جانسون و مککون (1995؛ نقل در بدری گرگری و حسینی اصل، 1384) نشان داد که اضطراب شدید یکی از نشانههای افتراقی تعللورزی است. دانشجویانی که تعللورزی بالاتری دارند تمایل دارند از طریق تأخیر و عدم شروع، بر اضطراب مربوط به مطالعه غلبه کنند (مکانیزم مقابلهای اجتنابی) نه اینکه بخواهند مطالعه کنند (بدری گرگری و حسینی اصل، 1384). همچنین دانشجویانی که اعتماد بیشتری به خود دارند یعنی دارای توانایی و مهارتهای لازم در کنترل و تنظیم انگیزههای یادگیری خود هستند، و بطور کلی از خودکارآمدی بالایی برخوردارند، تلاش بیشتری در شروع، تداوم و تکمیل تکالیف و فعالیتهای یادگیری دارند و به عبارت دیگر در انجام تکالیف درسی و امتحانی تعللورزی کمتری را نشان میدهند. براساس نظریههای تعللورزی، ترس از شکست در کارها، تعللورزی فرد را افزایش میدهد، چرا که افراد به خاطر حفظ عزتنفس و برای حمایت از خود و پیشگیری از شکست، دست به تعللورزی میزنند. وقتی فرد احساس توانایی و خودکارآمدی کافی برای انجام کاری دارد، در انجام آن تعلل کمی دارد و به انجام آن کار اقدام میکند (ولیزاده، احدی، حیدری، مظاهری و کجباف، 1393).
2-5 پیشنهادات
1-2-5 پیشنهادات پژوهشی
با توجه به اینکه اکثر پژوهشهای انجام شده در حوزهی تعللورزی جنبهی نظری داشته، لذا پیشنهاد میشود تحقیقات آتی به سمت پژوهشهای مداخلهای سوق داده شود و تأثیر محیط و جوّ کلاس بر یادگیری و پیشرفت تحصیلی فراگیران با این روش نیز بررسی شود.