فراهم آوردن اطلاعات لازم و استانداردهای حسابداری

دانلود پایان نامه

تحلیل سرمایه گذاری: سهامداران و سرمایه گذاران شرکت اغلب به دنبال قدرت نقدینگی و تسویه شرکت و قدرت درآمدزایی آن هستند. بنابراین این دسته از تحلیلگران به منظور ارزیابی قدرت سودآوری شرکت، صورت حساب سود و زیان را مورد ارزیابی و آزمون قرار می دهند تا به این وسیله بتوانند روند بلندمدت و کوتاه مدت درآمدها و سودآوری شرکت را پیش بینی نموده و نسبت به فروش سهام یا سرمایه گذاری در آن اقدام نمایند. افزون بر آن این دسته از تحلیلگران با استفاده از وضعیت سرمایه در گردش شرکت به ارزیابی توان تسویه، توان تأمین مالی مناسب و توسعه شرکت به منظور سودآوری بیشتر بدون تحمیل بدهی های سنگین، می پردازند(سویوشی و میکا ، 2009).
تحلیل مدیران: مدیران شرکت نیز از تجزیه و تحلیل صورت های مالی بهره می گیرند. آن ها از این ابزار قدرتمند برای اندازه گیری هزینه ها و بهای تمام شده، کارایی عملیات و استخراج اطلاعات مناسب برای تصمیم گیری منطقی تجاری بهره می گیرند. بنابراین با استفاده از تحلیل ترازنامه، کارایی استفاده از دارایی ها را تعیین می کنند . همچنین تحلیل مقایسه ای، تکنیکی ارزشمند است که مدیران اغلب به وسیله ی آن صورت های مالی و عملکرد خود را با سایر شرکت ها مقایسه می نمایند. آن ها به دنبال تحلیل و شناسایی روندهای فروش، بهای تمام شده و سود هستند تا به وسیله ی مقایسه ی آن ها با ماه های مشابه، دوره های گذشته و شرکت های مشابه بتوانند عملکرد گذشته و حال خود را ارزیابی نموده و تصمیم گیری لازم را در مورد برنامه ریزی آینده به منظور بهبود نقاط ضعف و استفاده از فرصتها و نقاط قوت داشته باشند(سویوشی و میکا ، 2009).
تجزیه و تحلیل نسبتها تکنیک استانداردی بوده که در اقتصاد برای ارزیابی عملکرد مدیریتی و تجاری مورد استفاده قرار می گرفته است. نسبتها رابطه بین برخی متغیرها را ارزیابی می کنند که این ارزیابی بینشی را نسبت به جنبه های متفاوت واحدهای تجاری مانند، سودآوری، نقدینگی، کفایت سرمایه، کیفیت دارایی ها و ریسک مدیریت فراهم می کند. تعیین نسبتهای مورد نیاز بستگی به هدف تجزیه و تحلیل (مانند ، سودآوری، نقدینگی و …) دارد. به علت سهولت محاسبه و سادگی در فهم، ارزیابی نسبتی کاربرد وسیعی داشته است(وو و همکاران ،2005).
2ـ7ـ عوامل موثر بر گزارشگری مالی به موقع
در تحقیقات انجام شده قبلی، مهمترین عوامل موثر بر گزارشگری مالی به موقع ومدت زمان اجرا وتکمیل عملیات حسابرسی به شرح زیرعنوان شده اند:
اندازه شرکت، سودآوری ، پیچیدگی عملیات و نوع صنعت ، میزان ریسک یا خطر (اهرم)، عمر شرکت، تاریخ پایان سال مالی ، میزان همکاری کارکنان صاحبکار با حسابرسان، بودجه زمانی حسابرسی، سیستم کنترل داخلی شرکت، وجود یا عدم وجود واحد حسابرسی داخلی و کمیته حسابرسی در شرکت، اندازه موسسه حسابرسی، تکنولوژی و فنآوری های مورد استفاده در شرکت و هم چنین در مؤسسه حسابرسی ، نوع و میزان خدمات ارائه شده به صاحبکار، عوامل محیطی (وضعیت اقتصادی، نرخ بهره، تورم، رقابت و ملاحظات سیاسی و قانونی) ، سطح تجربه و تخصص و شخصیت حسابرس، وجود یا عدم وجود اقلام غیر مترقبه در شرکت، نوع اظهار نظر حسابرسی ارائه شده در مورد صورتهای مالی ، وضعیت شرکت در بورس اوراق بهادار، تعداد سهامداران، وجود یا عدم وجود شرکتهای فرعی و وابسته، و غیره(وردی ، 2007).
در تحقیق حاضر، از بین عوامل مختلف موثر بر گزارشگری مالی، رابطه بین ویژگی های زیر با مدت زمان اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی شرکت مورد بررسی قرار گرفته است:
الف: اندازه شرکت
در بیشتر پژوهش های انجام شده قبلی در خارج از کشور، وجود رابطه معنی دار بین به موقع بودن گزارشگری مالی سالیانه با اندازه شرکت مورد تایید قرار گرفته است. بیشتر این محققین معتقدندکه شرکتهای با اندازه بزرگ زودتر از شرکتهای کوچک، عملیات حسابرسی خود را اجرا و تکمیل می کنند. زیرا اولاً ـ به دلیل استقرار سیستم های کنترل داخلی قوی درشرکتهای بزرگ ، احتمال وقوع اشتباه چه سهوی و چه عمدی در صورتهای مالی کاهش پیدا می کند و به تبع آن حسابرسان می توانند اتکای بیشتری بر سیستم کنترل داخلی شرکت نموده و به نحو قابل ملاحظه ای از حجم آزمون های محتوا به کاهند .ثانیاًـ شرکتهای بزرگ به دلیل داشتن منابع مالی زیاد قادرند کارمندان حسابداری بیشتر با تخصص و تحصیلات بالاتر و همچنین سیستم های اطلاعاتی پیشرفته تری را به خدمت بگیرند . از طرف دیگر این شرکتها با در اختیار حسابرسان گذاشتن تعدادی از پرسنل خود و انجام قسمتی از کارهای حسابرسی و بکارگیری موسسات حسابرسی کارآمد و پرداخت حق الزحمه حسابرسی بیشتر، عملیات حسابرسی صورتهای مالی آنها در مدت زمان اندکی بعد از اتمام سال مالی انجام می شود . ثالثاًـ شرکتهای بزرگ از حساسیت بیشتری نسبت به شرکتهای کوچک برخوردارند. شرکتهای بزرگتر دارای هزینه های سیاسی بیشتری نسبت به شرکتهای کوچک تر هستند. بزرگ بودن شرکت، تعداد زیاد ذینفعان را به همراه دارد که تمایل دارند ، عملیات شرکت را با دقت و حساسیت زیادی تعقیب کنند. بنابراین مدیران شرکتهای بزرگ تمایل دارند، مدت زمان تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی و گزارشگری مالی را کاهش دهند. زیرا آنها شدیداً از طرف سرمایه گذاران، اعتبار دهندگان، نهادهای قانونی و دیگر استفاده کنندگان برای ارائه به موقع صورتهای مالی خود تحت فشارند . لذا، این فرض قابل تصور وجود دارد که ارتباط معنی دار آماری بین اندازه شرکت و مدت زمان اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی وجود دارد(کنچل و پین ، 2003).
ب) نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام
این امکان وجود دارد ،شرکتهایی که نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام آنها بالا باشد؛ تمایل داشته باشند میزان و سطح ریسک خود را پنهان نمایند.آنها ممکن است برای این منظور درصدد برآیند، صورتهای مالی سالانه خود را با تاخیر منتشر کنند. از طرف دیگر بالا بودن نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، احتمال ناتوانی شرکت در بازپرداخت بدهی و ایفای تعهدات را افزایش می دهد. در چنین مواردی حسابرسان نگران کمتر از واقع نشان دادن بدهیها توسط شرکت خواهند بود. بنابراین حسابرسان برای کاستن میزان مسئولیت خود در مقابل دعاوی مطروحه احتمالی در آینده، رسیدگی کامل تری را برنامه ریزی کرده و روشهای حسابرسی را بگونه ای طراحی و اجرا می نمایند که از کامل بودن بدهی های ثبت شده اطمینان حاصل کنند. انجام این گونه اقدامات از جانب حسابرسان ، موجب طولانی شدن زمان تکمیل عملیات حسابرسی و تاخیر در انتشار صورتهای مالی خواهد شد(سلطانی، 2002).
ج) سودآوری
توان سودآوری شرکت به عنوان یکی از متغیرهای اثرگذار بر مدت زمان اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی مورد مطالعه قرار گرفته است. وجود یک رابطه منفی بین توان سودآوری شرکت با مدت زمان تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی شرکت قابل تصور است. بدین معنی که شرکتهای سود ده زودتر از شرکتهای زیان ده، عملیات حسابرسی خود را اجرا و تکمیل می کنند. گزارش سود یا زیان می تواند به عنوان یک خبر خوب یا بد در مورد نتایج عملکرد سالانه شرکت مورد توجه قرارگیرد . در مورد شرکتهای زیان ده، مدیران شرکت تمایل دارند انتشار گزارشهای مالی سالانه با تاخیر باشد تا از عواقب انتشار یک خبر بد اجتناب نمایند. ازاین رو، مدیران شرکتهای زیان ده تمایل دارند، حسابرسان از برنامه زمانی معمول حسابرسی عقب تر باشند و عملیات حسابرسی با تاخیر بیشتری انجام شود. هم چنین در مورد شرکتهای زیان ده، حسابرسان عملیات حسابرسی را با احتیاط و اعمال مراقبت حرفه ای بیشتری انجام می دهند. به ویژه زمانی که احتمال بروز ناتوانی مالی، ورشکستگی یا عدم تداوم فعالیت یا تقلب مدیران در شرکتهای زیان ده وجود داشته باشد . در نقطه مقابل، شرکتهای سود ده به منظور انتشار یک خبر خوب تمایل به انتشار زودتر از موعد صورتهای مالی سالانه حسابرسی شده دارند. از این رو نسبت به تکمیل سریع عملیات حسابرسی و جلوگیری از تاخیر در تکمیل عملیات حسابرسی علاقه نشان می دهند. هم چنین در شرکتهای سود ده ، چنان چه حاشیه سود یا نرخ بازده آنها بالاتر از متوسط صنعت باشد، با انتشار این خبر خوب، از مزایای پیش بینی های بازار و تصمیمات استفاده کنندگان در مورد شرکت منتفع خواهند شد. عملکرد مثبت یک شرکت اثر برجسته ای بر روی ارزش سهام شرکت خواهد داشت(هاسلین ، 2006).
د) نوع اظهار نظر حسابرسی
مدت زمان تاخیر در اجرا وتکمیل عملیات حسابرسی به عنوان تابعی از نوع اظهارنظرحسابرسی ارائه شده در نظر گرفته می شود. براین اساس عنوان می شود ؛ شرکتهایی که اظهار نظر حسابرسی ارائه شده در مورد صورتهای مالی آنها به شکل مقبول است، احتمالا زودتر از شرکتهایی که اظهار نظر غیرمقبول دریافت می کنند، عملیات حسابرسی خود را اجرا و تکمیل می کنند. به عبارت دیگر ، متوسط تاخیر در اجرا و تکمیل عملیات حسابرسی برای شرکتهایی که اظهار نظر مقبول دریافت می کنند، کمتر از شرکتهایی است که اظهار نظر غیر مقبول دریافت می کنند. اظهارنظرهای غیرمقبول به عنوان یک خبر بد در نظر گرفته شده و باعث کندی در انتشارصورتهای مالی سالانه حسابرسی شده شرکت می شود. علاوه بر آن ،اختلاف نظرهای موجود بین حسابرس وشرکت در خصوص بندهای شرط گزارش حسابرسی مطرح شده ،موجب افزایش مدت زمان تاخیر در اجرا وتکمیل عملیات حسابرسی شرکت می شود (لیوینتس و همکاران ، 2005).
2ـ8ـ حسابرسی در گزارشگری مالی به هنگام:
رویکرد سنتی حسابرسی که بر انتخاب نمونه ای از مبادلات و انجام آزمون ها ی مفصل بر روی آن ها، و بر مانده حسابهای انتخاب شده تمرکز می کند، می تواند برای مدل گزارشگری دوره ای مؤثر باشد. ولی در مدل گزارش گری مالی مستمر، انجام آزمون ها بر روی مبادلات و مانده ها به صورت روزانه، با استفاده از رویکرد سنتی حسابرسی امکان پذیر نیست. این نشان می دهد که تغییراتی باید انجام گیرد. در فرآیند حسابرسی جدید، دو تغییر اساسی اتفاق افتاده است، اول – حرکت به سمت ارزیابی فرآیندها و رویه های تجاری شرکت، و دوم ـ تأکید بر کنترل ها ی داخلی ( کنترل سیستم ها ) بیشتر از قابلیت اتکاء سیستم های اطلاعاتی(اعتمادی و همکاران، 1385). واقعیت این است که به طور مسلم، محدودیت هایی در رابطه با بررسی فرآیندهای تجاری و کنترل سیستم ها وجود دارد. به دلایل متعدد، بررسی و حسابرسی مبادلات، به منظور پی بردن به قابلیت اعتماد اطلاعات تهیه شده به وسیله سیستم، ضروری است . ولی این نوع بررسی و حسابرسی نمی تواند به طریق سال های گذشته انجام شود و باز هم به تحول محیط نیاز است که این منجر به حسابرسی به هنگام می شود. فنون حسابرسی ناشی از عوامل هوشمند، به صورت نرم افزار یا روی نرم افزار، بخش دیگری از نیاز اصلی است. این عوامل باید قادر به کنترل مبادلات باشند وبتوانند مبادلات نامعمول و مشکوک را خارج سازند. به علاوه، نمونه های تصادفی مبادلات را باید فوری انتخاب کند. سرانجام، وقتی که مبادلات انتخاب شدند، عوامل هوشمند باید به طور ایده آل قادر به انجام آزمون حسابرسی بر روی آن ها باشند. واضح است که همه اینها تا حدی پیچیده هستند و این مشکلی است که محققان باید بر آن غالب آیند(تودور ،2008). بحث دیگری که در گزارشگری مالی به هنگام بسیار حائز اهمیت است و به حسابرسی نیز مرتبط می شود، امنیت و اطمینان از قبیل : قابلیت اعتماد سیستم ها ی اطلاعاتی، قابلیت اعتماد پایگاه اطلاعاتی عمومی، امنیت وب سایت برای انجام تجارت، و دیگر حوزه های تجارت الکترونیک است. اگر چه امنیت وب سایت به صورت نسبتا خوبی ایجاد شده اما به نسبت آنچه که انجمن حسابداران رسمی آمریکا(AICPA) و انجمن حسابداران خبره کانادا(CICA) امیدوار بوده اند، موفقیت نداشته است (تربان و همکاران ، 2006) .
2ـ9ـ زنجیره تامین گزارشگری مالی:
زنجیره تامین گزارشگری مالی به افراد و فرایندهایی اشاره دارد که در تهیه، تصویب، حسابرسی، تحلیل و استفاده از گزارش های مالی نقش دارند. دراین زنجیره همه اجزا باید دارای کیفیت بالا و ارتباطی نزدیک باشند تا به گزارشگری مالی با کیفیت بالایی بیانجامد. چرخه با سرمایه گذاران و دیگر ذینفعانی که در مورد یک شرکت تصمیم های اقتصادی آگاهانه می گیرند و از این رو به اطلاعات مالی برای این تصمیم گیریها نیازمند هستند، آغاز و به آنها خاتمه می یابد. پس از آن، مدیریت اطلاعات مالی را برای تصویب نهایی به وسیله هیئت مدیره تهیه می کند. حسابرسان با مدیریت و هیئت مدیره تعامل دارند؛ از این جهت که اطلاعات مالی را حسابرسی می کنند و اظهارنظر مستقلی ارائه می کنند. اطلاعات مالی منتشر می شود و تحلیل گران آن را برای استفاده سرمایه گذاران و سایر ذینفعان ارزیابی می کنند. در این چرخه افزون بر عوامل پیش گفته، تدوین کنندگان استانداردها، و قانونگذاران هم وجود دارند(رجبی و صابری، 1391).
2ـ10ـ کیفیت گزارشگری مالی:
کیفیت گزارشگری مالی عبارت از دقت اطلاعات گزارش شده برای تشریح بهتر عملیات شرکت است. در عمل، اطلاعات مربوط به جریان وجه نقد شرکت از جمله اطلاعات مورد علاقه سرمایه گذاران است. این تعریف از کیفیت گزارشگری مالی منطبق بر تعریف هیئت تدوین استانداردهای حسابداری است که عنوان می کند یکی از هدفهای گزارشگری مالی، آگاه کردن اعتباردهندگان و سرمایه گذاران بالقوه برای کمک به تصمیم گیری منطقی و ارزیابی جریان وجه نقد مورد انتظار شرکت است(بیدلی و هیلری ، 2009). کیفیت گزارشگری مالی برمبنای دو رویکرد نیازهای استفاده کننده و حمایت از سرمایه گذار تعریف می شوند. رویکرد اول بر مبنای نیازهای استفاده کننده است و کیفیت با توجه به سودمندی گزارشها برای استفاده کنندگان تعیین می شود. در این رویکرد، چند مدل شامل چارچوب (مفاهیم) نظری گزارشگری، کمیته جنکینز و مدل استمرار سود وجود دارد. در رویکرد دوم، بر حمایت از سرمایه گذاری تاکید شده و کیفیت به طور عمده برحسب «افشای کامل و منصفانه» برای سهامداران تعریف می شود. از زمانی که آقای لویت رئیس پیشین کمیسیون بورس و اوراق بهادار امریکا بحث مدیریت سود را مطرح و برنامه هایی را برای جلوگیری از آن اعلام و اجرا کرد، این رویکرد بیشتر مورد توجه قرارگرفت. مدل کمیته بلوریبون ،استاندارد اصلاح شده حسابرسی
( SAS ) شماره61 آمریکا، مدل کمیته کرک و مدل کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا برای ارزیابی کیفت استانداردهای بین المللی در این گروه قرار دارد. در این الگوها بر شفافیت موارد افشا، درجه تهاجمی یا محافظه کاری روشهای حسابداری و براوردهای مورد استفاده، یکنواختی و کامل بودن اطلاعات، مقایسه پذیری و افشای کامل به عنوان معیارهای اصلی کیفیت تاکید می شود. این دو رویکرد تفاوت بنیادی دارند. رویکرد نیازهای استفاده کننده، بیشتر به تامین اطلاعات مالی برای تصمیم های ارزشیابی و تخصیص سرمایه تمرکز دارد؛ ولی رویکرد حمایت از سرمایه گذار به دنبال اطمینان دادن به استفاده کنندگان است که اطلاعات به مقدار کافی (کفایت اطلاعات) و به شکل شفاف (کامل بودن اطلاعات) ارائه شده است. کیفیت بالای گزارشگری مالی باعث کاهش بی تقارنی اطلاعاتی بین شرکت و تامین کنندگان مالی خارج از شرکت می شود. از سوی دیگر، کیفیت گزارشگری مالی باعث محدود کردن انگیزه های مدیریت برای مشغول شدن به فعالیتهایی که ارزش کمی دارند یا ارزش منفی دارند، خواهد شد (فین و کریستن ،2010).
2ـ11ـ هدف حسابداری و گزارشگری مالی:
هدف حسابداری و گزارشگری مالی از نیازها و خواستهای اطلاعاتی استفاده کنندگان برون سازمانی سرچشمه می گیرد. هدف اصلی گزارشگری مالی برون سازمانی، بیان پیامدهای اقتصادی رویدادها و عملیات مالی موثر بر وضعیت و عملکرد واحد تجاری برای اشخاص خارج از واحد تجاری برای کمک به آنان در اتخاذ تصمیم های مالی در ارتباط با واحد تجاری است. ابزار اصلی انتقال اطلاعات به اشخاص مزبور، صورتهای مالی است که محصول نهایی فرایند حسابداری و گزارشگری مالی محسوب می شود. هیئت تدوین استانداردهای حسابداری سازمان حسابرسی، در مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی، هدفهای عمده حسابداری و گزارشگری مالی را فراهم آوردن اطلاعات لازم برای ارزیابی وضعیت مالی و بنیه اقتصادی و فراهم آوردن اطلاعات لازم برای ارزیابی و توان سودآوری بیان کرده است(سجادی، 1388).
2ـ11ـ1ـ گزارشهای مالی تعهدی
گزارشگری مالی تعهدی به تهیه صورتهای مالی و گزارشهای سالانه بر مبنای اطلا‌عات تعهدی اشاره دارد. صورتهای مالی بر مبنای تعهدی، اطلاعات حسابداری جامعتری نسبت به اطلاعات حاصل از سیستم سنتی حسابداری نقدی ارائه میدهد. صورتهای مالی بر مبنای تعهدی برای یک بخش، شامل صورت عملیات، صورت برنامه، صورت داراییها و بدهیها، صورت جریانهای نقدی، صورت مبادلا‌ت حسابهای مستقل و یادداشتهای همراه و مدارک مربوط به مدیر و حسابرس مستقل است. اگرچه ادعا میشود گزارشهای مالی تعهدی برای تصمیم گیریهای اقتصادی و هدفهای پاسخگویی سودمند است، اما در بخش خصوصی نیز دستیابی به این موارد، از طریق ارائه صورتهای مالی تعهدی تردیدآمیز است. از سوی دیگر، تهیه نسبت هایی که تنها بینشی در مورد هزینه ها و اثربخشی ارائه میدهند و در بیشتر مواقع برای اندازهگیری خروجیها و درآمدهای محیطی بخش عمومی نامناسبند، ممکن است سودمند نباشد. بیشتر اطلا‌عات تهیه شده از طریق گزارشگری مالی با مبنای تعهدی، نظیر ارزیابی داراییها و حقوق مالکانه، نمی تواند در تصمیم گیری درباره عملکرد، پاسخگویی یا تصمیم های تامین مالی در بخش دولتی مورد استفاده قرارگیرد. با این حال، مراجعه به ارقام حسابداری تعهدی به عنوان ابزارهایی برای اندازهگیری و مدیریت مخارج دولت با سرعت در حال گسترش است(مهدوی و جلالیان پور، 1389).
2ـ12ـ گزارش حسابرسی: