فقهای امامیه و اموال فرزند

دانلود پایان نامه

فقهای شیعه برای اعمال ولایت ولی،شرایطی قائل شده اندکه عبارتند از:
1-عقل :بدون شک عقل جز شرایط اولیه ولی است؛ زیرا زیرا ولایت به منظور مصلحت مولی علیه جعل شده وچون کودک از درک مصلحت خود عاجز است، شخص خردمندی اورا سرپرستی میکن.بدیهی است که محجور اعم از سفیه ، مجنون…شایستگی اداره اموال فرزند خود رااز دست میدهد ، پس ناچار باید تا پایان حجر،سمت او را به دیگری سپرد.
امام خمینی (ره) در تحریر الوسیله می گوید:
” یشترط فی ولایه الاولیاء البلوغ والعقل والحریه والاسلام فلذا لا ولایه للصغیر ولصغیره وکذا لا ولایه للاب والجد اذاجنا “
(امام خمینی،بی تا،ج 2، 395، مسئله 12)
1-بلوغ : صغیر یا صغیره نمی تواند بر مملوک خود اعم ازعبد وامه ولایت داشته باشد،بلکه ولایت آنها متعلق به ولیشان خواهد بود0
3-اسلام : بدین معنا که ولی نمیتواند کافر ومرتد باشد،در حالیکه مولی علیه مسلمان است 0
این موضوع مورد اتفاق همه مذاهب بوده واستناد آنان به آیه شریفه ” لن یجعل الله للکافرین علی المومنون سبیلا / نساء 141 )وقول پیامبر اکرم (ص) که فرمودند : ” الاسلام یعلو ولا یعلی علیه ” می باشد0
(شیخ حر عاملی،1409 ق،ج17 ،باب امن ابواب موانع الارث،حدیث 11 “
ذ :اسباب حجر مولی علیه :
در فقه امامیه (شهید ثانی،زین الدین الجبل العاملی ،1410 ق ،ج 1 ونجفی،1365،ج 26 ،4 محقق حلی،بی تا،ص 125)
اسباب متعددی را از موجبات حجر دانسته اند ، اما فقهای امامیه
معمولا در کتاب حجر،شش سبب را که به اسباب سته معروفند ذکر نموده اند وعبارتند از:
1-صغر 2-سفه 3-جنون 4-افلاس 5-مرض متصل به موت 6-رقیت (بندگی)
مرحوم علامه حلی می گوید: “ولایت در نکاح نیست مگر بر فرزندی که ناقص باشد،نقص یا به صغر وکودکی است یا به جنون واینکه فرزند مجنون باشد ویا برده (امروزه این موضوع منتفی است)وبرای پدر این حق است که برای فرزند مجنون کبیر خود هنگامی که نیاز به همسر دارد، همسری عقد کند وبیشتر از یک همسر نمی تواند برای غرزند خود بگیرد 000 وهمچنین تزویج بدهد مجنون صغیر را ، اگر چه حاکم چنین عقدی را نمی تواند انجام بدهد،اما ولی میتواند0″(حسن بن یوسف بن علی بن مطهر معروف به علامه حلی ،1419 ق،ج 1 )
شهید ثانی پس از ذکراسباب ششگانه حجر میگوید: “متحصر کردن اسباب در شش امر،جعلی واستقرایی است وعقلی نمی باشد0ممکن است اسباب دیگری غیر از موارد فوق برای حجر وجود داشته باشد0”
(زین الدین الجبعی العملی معروف به شهید ثاتی،1410 ق،ج4،ص 101 )
در قانون مدنی از میان اسباب ششگانه،فقط به صغر وجنون وسفه اشاره شده است0 ماده 1207 قانون مدنی می گوید : ” اشخاص ذیل محجورواز تصرف در اموال وحقوق مالی ممنوع هستند “
1-صغار.
2-اشخاص غیر رشید.
3-مجانین.
وماده 418 ق0ت تاجر ورشکسته را نیزمحجور شناخته است 0(تاجر ورشکسته از تاریخ صدور حکم از مداخله در تمام اموال خود حتی آنچه که ممکن است در مت ورشکستگی عاید او گردد ممنوع است…)
3-4- شرایط ولی
فقهای شیعه برای اعمال ولایت ولی،شرایطی قائل شده اندکه عبارتند از:
1-عقل :بدون شک عقل جز شرایط اولیه ولی است؛ زیرا زیرا ولایت به منظور مصلحت مولی علیه جعل شده وچون کودک از درک مصلحت خود عاجز است، شخص خردمندی اورا سرپرستی میکند0 بدیهی است که محجور اعم از سفیه ، مجنون و000 شایستگی اداره اموال فرزند خود رااز دست میدهد ، پس ناچار باید تا پایان حجر،سمت او را به دیگری سپرد0
امام خمینی (ره) در تحریر الوسیله می گوید: