قانون مجازات اسلامی و حقوق کیفری ایران

دانلود پایان نامه

در هیچ تاریخ ونوشته ای قدیمی چیزی که حکایت از احترام و اعتناء شأن زن کند یافت نمی شود مگر مختصری در تورات و وصایای عیسی بن مریم (علیه السلام) که بنابر آن باید به زنان ارفاق کرده و تسهیلاتی فراهم نمود.
اما اسلام یعنی دینی که قرآن به عنوان کتاب قانون نازل گردیده است ، در حق نظریه ای ابلاغ کرده که از روزی که بشر پا به عرصه ی دنیا گذاشته تازمان ظهور الام چنین طرز تفکری در مورد زن وجود نداشت. اسلام در این نظریه خود با تمام مردم جهان در افتاد و زن را آن طوری که هست و براساس آن آفریده شده به جهان معرفی کرد . اساسی که به دست بشر مفهوم شده و آثارش هم محو گشته است.
اسلام عقاید و آرای مردم را درباره زن و رفتاری که عملاٌ با زن داشتند بی اعتبار نموده ، خط بطلان بر آنها کشید. اسلام در هویت زن می گوید؛ زن نیز مانند مرد است و هر انسانی چه مرد و چه زن فردی است که در ماده و عنصر پیدایش وی دو نفر انسان نر وماده شرکت و دخالت داشته اند. و هیچ یک از این دو نفر بر دیگری برتری ندارند ، مگر به تقوی . همچنان که خداوند می فرماید:« یا ایها الناس انا خلقناکم من ذکر و انثی، و جعلناکم شعوبا و قبائل لتعارفوا ، ان اکرمکم عندال… اتقیکم»؛ (حجرات /13)
هان ای مردم ما یک یک شما را از نر وماده آفریدیم و شما را تیره ها و قبایل قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید و بدانید که گرامی ترین شما نزد خدا با تقوی ترین شماست.
آن گاه همین معنی راهم توضیح می دهد که عمل هیچ یک از این دو صنف نزد خدا ضایع و باطل نمی شود وعمل کسی به دیگری عاید نمی گردد. مگر این که خود شخص عمل خود را باطل کند و به بانگ بلند اعلام می دارد« کل نفس بما کسب رهینه» هر کس در گرو عمل خویش است ، نه مثل مردم قبل از اسلام که می گفتند گناه زنان به عهده خود آنان و اعمال نیکشان و منافع وجودشان مال مردان بوده و تفاسیر مختلفی در مورد زنان و رفتار و گفتار در مورد خود و دیگران داشتند.
وقتی به حکم این آیات ، عمل هریک از دو جنس مرد و زن چه خوب و چه بد برعهده خود اوست وهیچ مزیتی به حکم این آیات ، جز با تقوی برای کسی نیست ، و با در نظر داشتن اینکه که یکی از مراحل تقوی اخلاق فاضله چون ایمان با درجات مختلف و چون عمل نافع و عقل محکم و پخته و اخلاق خوب و صبر و حلم است ، پس زنی که درجه ای از درجات بالای ایمان را دارد ، یعنی سرشار از علم است ، یا عقلی پخته و زرین دارد ، یا سهم بیشتر از فضایل اخلاقی را واجد است ، چنین زنی در اسلام ذاتا گرامی تر و از حیث درجه بلندمرتبه تر از مردی است که هم سنگ او نیست. حال آن مرد هر که می خواهد باشد. پس هیج کرامت و مزیتی نیست مگر به تقوی و فضیلت.
اگرچه احکام مشترک بین زن و مرد و احکامی که مختص به هریک از این دو طایفه است ، دراسلام زن در تمامی احکام عبادی وحقوقی اجتماعی شریک مرد است. او نیز مانند مردان میتواند مستقل باشد وهیچ فرقی با مردان ندارد. نه در اکتساب و انجام معاملات ، نه در تعلیم و تعلم، نه در بدست آوردن حقی که او سلب شده ، نه در دفاع از حق خود و نه در احکامی دیگر ؛ مگر در مواردی که طبیعت خود زن اقتضا دارد که مرد فرق داشته باشد. عمده اخیر الذکر مساله عهده داری حکومت ، قضا ، جهاد و رودرو بودن با مردان و حمله بر دشمن است اما وی از بسیاری خدمات در جنگ و مددرسانی به امور مختلف و حمایت از رزمندگان و مداوای آسیب دیدگان محروم نیست . آری زن به برکت اسلام از جایگاه ابزاری به جایگاه استقلالی خود راه یافت ، اراده و عملش که تا ظهور اسلام گره خورده به اراده مرد بوده ، از اراده و عمل مرد جدا شده و از تحت فشار ناعادلانه مردان درآمد و به مقامی می رسید که دنیای قبل از اسلام را با همه قدمت و درهمه ادوار چنین مقامی به زن نداده بود. مقامی به زن داد که در هیچ گوشه از هیچ صفحه تاریخ گذشته بشر نخواهید یافت واعلامیه ای در حقوق زن به مثل اعلامیه قرآن نخواهید جست که می فرماید : « لا جناح علیکم فیما فعلن فی انفسهن بالمعروف».
از لحاظ حقوقی هم قانون گذار به شهادت توجه زیادی کرده تا جایی که آن را یکی از ادله اثبات جرم به شمار آورده و به آن اهتمام و توجه ویژه ی داشته است.
لذا پس از مراجعه به متون و منابع معتبر ، با مطالعه و ترجمه آنها به صورت دسته بندی و تفکیک از جهات اشخاص ، مذاهب و مستندات آنها که اغلب آیات ، احادیث و نظرات فقهی می باشد جمع بندی و به رشته تحریر درآمده است.
الف) بیان مسئله
شهادت یکی از قدیمی ترین ادله ایی است که تمامی ملل در ادوار تاریخ برای اثبات دعوی به کار برده اند.شهادت در بسیاری از حقوق ملل قدیمی دارای ارزش غیرمحدودی بوده و به وسیله ای آن هر نوع دعوایی را می توانستند اثبات نمایند. علت این امر آن بوده که بسیاری از ملل در ادوار متمادی آشنا به خط نبودند تا در روابط حقوقی خود سند تنظیم نمایند.
در مللی هم که دارای خط بودند افراد نادری از قبیل روسای مذهبی آن را می توانستند و می توانند در تنظیم سند به کار برند به همین دلیل اسناد و معاملات عموماٌ به وسیله علمای مذهب تنظیم و تسجیل می شد. پس از آنکه خط متداول گشت ، افراد در معاملات خود سند تنظیم می نمودند و شهودی، گواهی خود را بر معامله در آن ورقه می نوشتند . این امر مدتی ادامه داشت و اکنون در بین بعضی از افراد مخصوصاٌ در روستاها و قصبات معمول است . به تدریج ارزش شهادت در اموری که می توان سند کتبی برای آنها تنظیم نمود ، مانند عقود وتعهدات کاسته شد.
قضا و شهادت از ابوابی است که ارتباط مستقیم با جامعه انسانی دارد. و همواره مردم در اجتماع به این امور سروکار دارند و قاضی بدون بینه و شهود در محاکم نمی توانند به حق حکم کند.
لذا نیاز به تبیین مسائل و احکام مختلف آن براساس قوانین که متخذ از منبع وحی است وجود دارد و بر این اصل علمای بزرگ شیعه با استناد به مبانی و ادله اربعه فقه ( قرآن مجید ، سنت پیامبر (ص) ، عقل، اجماع) و علمای اهل سنت با تمسک به قرآن مجید و سنت پیامبر( ص) و قیاس به بیان این مهم
پرداخته اند.
فقهای اسلامی اعم از سنی و شعیه درخصوص بینه که یک موضوع فقهی در ابواب قضا و شهادت است و با مراجعه به منابع فقهی معتبر و جمع آوری نظرات آنان که معروف و مشهود بوده اند و بینه و شهادت که در لسان نبی مکرم اسلام و ائمه طاهرین (علیهم السلام ) بدان تصریح شده و با بیان « البینه علی المدعی» راه قضاوت اسلامی را به جامعه آموخته و از شهادت زنان به صورت صحیح بهره برداری، و تعلیم داده است.
باتحقیق فراوان در می یابیم که تمام مکاتب فقهی اسلام شهادت زنان را پذیرفته اند و آیه « و استشهدوا شهدین من رجالکم فان لم یکونو ارجلین فرجل و مراتان ممن ترضون من الشهدا ان تضل احد ههما و فتذکراحد بهما علی الاخری» (بقره/282) و پاره ای از روایات منقول از پیامبر اکرم ( صلی الله علیه وآله) و سایر پیشوایان دینی را مستند این مطلب قرار داده اند.
لازم به ذکر است که در هیچ یک از مذاهب امامیه ، اثنی عشریه ، حنفیه ، شافعیه ، مالکیه ، حنبلیه ، زیدیه و ظاهریه ، ذکورت و مرد بودن به عنوان یکی از شرایط شهادت بیان نشده است. این مطلب تا بدان جا مشهود است که ابن عقیل یکی فقیهان شیعی مذهب وامامی بیان شده است که زنان در صورتی که ثقه و مورد اطمینان باشند ، شهادت آنان به ضمیمه شهادت مردان در هرچیزی جایز است. او در ادامه بیان می دارد که شهادت زنان بدون مردان در پاره ای از موارد نیز ، نافذ است.
ب- سوالات تحقیق:
به طور کلی میزان اعتبار شهادت زنان در حقوق کیفری ایران مشخص شده اگر قانون گذار شهادت زنان را برای اثبات برخی جرایم مثل زنا ، قتل غیر عمد ، عیوب باطنی زنان و … به صورت منظم به مردان و تنهایی مورد پذیرش قرار داده و در قانون مجازات اسلامی در اثبات حدود مانند لواط ، مساحقه ، شرب خمر و… شهادت زنان هیچ جایگاهی ندارد که همین تعارضات باعث ورود سیاستهای جنایی نامناسب و نظرات فقهی متفاوتی گردیده است.
ج) فرضیات:
– اهمیت و ضرورت تحقیق