قرارداد سرمایه گذاری و سرمایه گذاری مشترک

دانلود پایان نامه

در چارچوب این سرمایه گذاری طرفین با همکاری یکدیگر فعالیت خاصی را پیش می برند. در واقع دخالت فعال طرفین در اداره این قرارداد از وجوه ممیزه آن است . چنانچه یکی از طرفین با وجود مشارکت در تأمین سرمایه و سهیم شدن در سود فعالیت از مشارکت فعال در مدیریت امتناع کنند، نمی توان روابط ایجاد شده را تحت عنوان جوینت و نچر تحلیل نمود . همین امر ، سرمایه گذاری مشترک را از شرکت های سهامی که درآن بسیاری از سهامداران پس از تأمین بخشی از سرمایه شرکت در مدیریت شرکت نقش فعالی ایفا نمی کنند، متمایز می کند. این ویژگی باعث تمایز این قرارداد از قراردادهای فاینانس تأمین مالی یا قراردادهای مشابه می گردد که درآن بانک یا تأمین کننده اعتبار پس از اینکه بخشی از سرمایه فعالیت را تأمین می نماید از دخالت در اداره شرکت خودداری می کند.
4- شراکت در نفع و ضرر
نسبت این شراکت فاقد اهمیت است ، آنچه مهم است اصل شراکت است . به این ترتیب ، در مواردی
که یک طرف به درخواست دیگری و در مقابل دریافت اجرت بخشی از فعالیت را انجام می دهد نمی توان چنین رابطه ای را قرارداد سرمایه گذاری مشترک نامید. همین امر این قرارداد را از روابط پیمانکاری فرعی و دادن کمک های فنی و غیره متمایز می کند.
5-قالب حقوقی
همان طورکه گفته شد در یک جوینت ون چر روابط طرفین بیش از هر چیز بر مبنای قرارداد فیمابین استوار می شود؛ اما این بدان معنا نیست که این قراردادها در هیچ قالب حقوقی خاصی قرار نمی گیرند بر حسب محل تشکیل ممکن است جوینت ونچر از قال ب های حقوقی مختلفی از قبیل شرکت تجاری یا مشارکت، کنسرسیوم استفاده کند یا صرفاً بر اساس قراردادی که تحت قوانین محل به رسمیت شناخته شده به فعالیت بپردازد. به هر حال قالب برگرفته شده اعم از اینکه صرفاً یک قرارداد باشد یا شکل دیگری داشته باشد باید از بین نهادهای حقوقی کشور میزبان انتخاب شود.
گفتار سوم : مزایای قرارداد سرمایه گذاری مشترک
قرارداد سرمایه گذاری مشترک از یک سو مزایا و معایب برخوردار است. از یک سو قرارداد سرمایه گذاری مشترک می تواند موجب دسترسی به منابع و مهارت هایی شود که در شرایط عادی با هزینه معقول، دسترسی به آن غیر ممکن است از سوی دیگر قرارداد سرمایه گذاری مشترک یکسری ریسک ها را نیز به دنبال دارد.
از مزایای قرارداد سرمایه گذاری مشترک ، می توان به موارد ذیل اشاره کرد، که برای اجتناب از تکرار و اطاعه ی کلام شرح آنها در گفتار بعد خواهد آمد:
1 : تقسیم ریسک
2 : تسهیل در سرمایه گذاری
3 : وسعت موضوعی فعالیت قرارداد سرمایه گذاری مشترک
4 : مشارکت در سود
گفتارچهارم : انواع قرارداد سرمایه گذاری مشترک
با مطالعه موارد عملی در حقوق تجارت بین الملل به انواع بسیارمتنوعی از قرارداد سرمایه گذاری مشترک، از نظر موضوعی، برخورد می کنیم که هر یک از آنها بر اساس مقتضیات خاص خود و مقررات قانونی کشور یا کشورهای محل تشکیل و فعالیت، شکل خاصی برخورد گرفته است ولی از نظر ساختاری دو نوع از این گونه قراردادها را می توان نام برد. دسته ای از قرارداد سرمایه گذاری مشترک بدون تأسیس یک بنگاه اقتصادی مشترک تشکیل می گردند؛ در این نوع هر یک از طرفین بر اساس قرارداد، انجام بخشی از فعالیت مشترک را به عهده می گیرد. معمولاً نظارت بر کل فعالیت به عهده یک کمیته مدیریت مشترک قرار می گیرد؛ اما طرفین هر یک به اسم خود و به مسئولیت خود بخشی از فعالیت را به انجام می رساند. این گونه از قراردادهای سرمایه گذاری مشترک معمولأ بر اساس یک قرارداد همکاری یا یک قرارداد فعالیت مشترک شکل می گیرد بدون اینکه طرفین برای اجرای این قرارداد دست به تأسیس یک بنگاه اقتصادی جدید بزنند. به همین دلیل به این نوع «سرمایه گذاری مشترک قراردادی» نیز می گویند.
در مقابل، نوع دیگر قرارداد که در آن طرفین برای همکاری با یکدیگر و تحقق اهداف مشترک دست به تأسیس یک بنگاه اقتصادی جدید می زنند. آورده های خود را در این بنگاه متمرکز می کنند و هدایت فعالیت از طریق این بنگاه اقتصادی انجام می پذیرد. این دسته را « سرمایه گذاری مشترک سرمایه ای» یا قرارداد « سرمایه گذاری مشترک شرکتی» می نامند.
بند اول : سرمایه گذاری مشترک قراردادی
قرارداد سرمایه گذاری مشترک غیر دولتی، بستن قرارداد بین اشخاص است که انجام کار یا فعالیت تجاری را به قصد تحصیل منافع و سود منعقد نموده اند و واحد حقوقی مستقلی را به وجود نمی آورند. معمولأ طرفین قرارداد سرمایه گذاری مشترک، بنا به انگیزه های شخصی و انتفاعی مبادرت به انعقاد قرارداد مشارکت می نمایند. راجع به مشارکت قرارداد گفته شده: «این نوع مشارکت معمولأ وقتی استفاده می شود که قوانین کشوری که قرار است فعالیت های تجاری در آن صورت می گیرد. مفهوم مالکیت خصوصی دارایی را به رسمیت نشناخته باشد؛ مثل کشورهایی که دارای اقتصادی با برنامه ریزی متمرکز هستند» همین مرجع، نوع سرمایه گذاری مشترک را مقدمه ای برای تشکیل سرمایه گذاری مشترک شرکتی نیز دانسته اند. سرمایه گذاری مشترک قراردادی، نوعأ در جایی مناسب است که موضوع قرارداد، فعالیت کاملأ مشخصی است که می تواند در عرصه های تولید، فروش، تدارک سرمایه، تجهیزات، مالکیت صنعتی، کمک ها و دانش فنی، بازاریابی و …. باشد.
بعضی از وضعیت های نمونه از این قرار است :
الف : سرمایه گذاری خارجی: معمولأ در این نوع قرارداد سرمایه گذاری مشترک ، سرمایه گذاری خارجی نه تنها سرمایه خود، بلکه چنانچه الزام قانونی یا قراردادی وجود داشته باشد می توان امید داشت که دانش مربوط به آن را نیز به محل سرمایه گذاری انتقال می دهد و به این ترتیب طرف مشارکت اجازه ورود به کشور سرمایه پذیر پیدا می نماید. یکی از اهداف مهم چنین مشارکتی، انتقال تکنولوژی است.
ب : قرارداد ارائه پیشنهاد مشترک: شایع ترین نوع قرارداد سرمایه گذاری مشترک، در مواردی است که طرفین مشارکت به یکدیگر ملحق می شوند تا برای تهیه طرح و اجرای یک پروژه خاص، پیشنهادهایی مناسب و قابل قبول برای ثالث (مشتری) ارائه نمایند.
ج : قرارداد سرمایه گذاری مشترک در اکتشاف و توسعه: معمولأ این نوع مشارکت در زمینه اکتشاف نفت و توسعه میادین آن انجام میگیرد و می تواند در زمینه های دیگر مانند: اکتشاف معادن و منابع زیرزمینی از قبیل طلا، نقره، مس، سنگ های قیمتی و …. صورت گیرد. مشخصه ی چنین مشارکتی این است که طرفین مشارکت با قید مدت همکاری در دو موضوع اصلی، یعنی اکتشاف و سپس استخراج توافق می نمایند. هزینه عملیات اکتشاف و استخراج به نسبت سهم طرفین بوده و منابع استخراج شده به نسبت سرمایه و هزینه های مصرف شده بین طرفین تقسیم می شود.
د : قرارداد سرمایه گذاری مشترک در امور بانکی: دو یا چند بانک به اتفاق یک یا چند شخص حقیقی یا حقوقی توافق می کنند که مبادرت به تأمین سرمایه لازم برای انجام فعالیت معین در زمان محدود نموده و در مقابل، اشخاص طرف قرارداد مذکور بایستی مبادرت به اجرای طرح مورد نظر نمایند. اصولاً اعضای قرارداد سرمایه گذاری مشترک قراردادی، ابتدا برای خود یک رئیس انتخاب می کنند که ریاست بر اعضای قرارداد سرمایه گذاری مشترک را به عهده دارد. علاوه بر این کمیته قرارداد سرمایه گذاری مشترک بدان محول می گردد در کنار این کمیته، مدیریت پروژه ای نیز تعیین می شود که دارای یک نایب مدیر پروژه می باشد.
بند دوم : سرمایه گذاری مشترک شرکتی
قرارداد سرمایه گذاری مشترک شرکتی نیز اگرچه محصول قرارداد و توافق دو یا چند جانبه شرکاء است؛ اما مانند قسم نخست، صرفاًمحدود به قرارداد نبوده و طرفین به منظور نیل به اهداف توافق اقدام به تأسیس شرکتی می نماید که واحد شخصیت حقوقی مستقل از شرکا ءبوده و به آن شرکت مشترک گفته می شود. این نوع سرمایه گذاری مشترک دارای ویژگی هایی است که در ادامه به صورت مختصر به آنها می پردازیم.
الف : تفاهم نامه :