مؤسسات حسابرسی و استقلال حسابرس

دانلود پایان نامه

این پژوهش ازلحاظ جهت‌گیری‌های پژوهش کاربردی، ازلحاظ هدف پژوهش، توصیفی، ازلحاظ استراتژی‌های پژوهش، پیمایشی، ازلحاظ ماهیت، علّی و ازلحاظ شیوه‌های گردآوری داده‌ها پرسشنامه‌ای می‌باشد. پژوهش کاربردی پژوهشی است که نتایج حاصل از آن در رفع نیازها و حل مشکلات به کار آید، بنابراین هدف این نوع از پژوهش به‌کارگیری آن‌ها در حل مسائل و مشکلات خاص در جامعه می‌باشد. پژوهش توسعه‌ای نیز عمدتاً به نوآوری در فرآیندها، ابزارها و محصولات توجه دارد و بر کاربرد مستقیم تأکید دارد (دوستار و اکبری، 1392). پژوهش توصیفی شامل مجموعه روش‌هایی است که هدف آن‌ها توصیف کردن شرایط یا پدیده‌های موردبررسی است. اجرای پژوهش توصیفی می‌تواند صرفاً برای شناخت شرایط موجود یا یاری‌دادن به فرایند تصمیم‌گیری باشد. همچنین برای بررسی توزیع ویژگی‌های یک جامعه آماری نیز از روش پژوهش پیمایشی به کار می‌رود (سرمد و همکاران، 1391). در این روش، محقق شرایط فعلی را بررسی می‌کند تا مسائل جاری در پرتو آن روشن شود، و عمدتاً از شیوه جمع‌آوری اطلاعات و داده‌ها به‌صورت پرسشنامه و مصاحبه استفاده می‌شود.
3-3- جامعه و نمونه آماری پژوهش
هدف از انجام هر پژوهشی، شناخت و پیش‌بینی یک پدیده در جامعه آماری است. برای به دست آوردن شناخت از آن پدیده، نمونه‌هایی از آن جامعه انتخاب می‌شود و بررسی‌ها و تجزیه‌وتحلیل‌ها بر روی آن نمونه منتخب، انجام‌شده و سپس نتایج به‌دست‌آمده به کل جامعه تعمیم داده می‌شود (حافظ نیا، 1384). لذا در این بخش به شرح کامل جامعه مورد هدف پژوهش و همچنین تعداد و چگونگی انتخاب نمونه موردبررسی می‌پردازیم.
3-3-1- جامعه آماری پژوهش
جامعه آماری عبارت‌اند از مجموعه‌ای از افراد، رویدادها و پدیده‌ها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند. معمولاً در هر پژوهش، جامعه موردبررسی، یک جامعه آماری موردعلاقه پژوهشگر است که مایل است تا درباره صفت یا صفات متغیر واحدهای آن به مطالعه بپردازد (طورانی، 1392). هر جامعه آماری دارای چارچوبی متشکل از فهرست همه عناصر جامعه است که نمونه پژوهش از آن استخراج می‌شود. تعریف جامعه آماری باید مانع و جامع باشد، به این معنی که تعریف باید چنان بیان شود که ازنقطه‌نظر زمانی و مکانی همه واحدهای موردمطالعه را در برگرفته و از مدنظر قرار دادن واحدهایی که نباید به مطالعه آن‌ها پرداخته شود جلوگیری نماید (حافظ نیا، 1384).
بدین ترتیب جامعه آماری پژوهش حاضر، مدیران، سرپرست ارشد و سرپست کلیه مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی واقع در شهر تهران می‌باشد. کلیه مؤسسات فعال همسو باهدف پژوهش در حدود 127 موسسه بوده‌اند. ذکر این نکته ضروری است که تعداد مؤسسات حسابرسی واقع در شهر تهران بیشتر از این تعداد می‌باشد. اما با توجه به نظر و کمک خبرگان، این تعداد تنها به مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی محدودشده‌اند و طی آن مؤسسات فعال همسو باهدف پژوهش موردبررسی قرارگرفته است که تعداد این جامعه، شامل مدیر فنی، سرپرست ارشد و سرپرست، برابر 600 نفر میباشد.
3-3-2- نمونه آماری پژوهش
نمونه به زیرمجموعه‌هایی از جامعه آماری گفته می‌شود که اطلاعات و داده‌های آماری آن به‌عنوان جایگزینی برای اطلاعات و داده‌های آماری کل جامعه جمع‌آوری، بررسی و تجزیه‌وتحلیل می‌شود. درواقع نمونه از تعدادی از افراد که صفات آن‌ها با صفات جامعه مشابهت داشته، معرف جامعه بوده و از همگنی با افراد جامعه برخوردار می‌باشند، تشکیل‌شده است. نمونه‌گیری یکی از مراحل مهم پژوهش علمی است که به محقق این امکان را می‌دهد تا با صرف امکانات کمتری به نتایج مطلوبی برسد. بدین ترتیب در زمان، هزینه و نیروی کار صرفه‌جویی می‌شود. به همین دلیل است که فرآیند نمونه‌گیری بسیار حائز اهمیت بوده و می‌باید نمونه از تعداد کافی از اعضای جامعه آماری تشکیل‌شده باشد. به‌طوری‌که بامطالعه نمونه، بتوان نتایج پژوهش را به اعضای جامعه تعمیم داد (حافظ نیا، 1384).
با توجه به مطالب بیان‌شده و محدود بودن جامعه موردبررسی، در پژوهش حاضر از فرمول کوکران برای تعیین تعداد نمونه‌های مورد نیاز استفاده‌شده است (حافظ نیا، 1384). مطابق با این فرمول در سطح اطمینان 95 درصد (سطح خطای 5 درصد) و با توجه به تعداد 600 تایی جامعه موردبررسی (شامل سرپرست، سرپرست ارشد و مدیر فنی)، همان‌طوری که در معادله (3-1) مشخص‌شده است، تعداد 234 نمونه محاسبه گردیده است. در این معادله n نمایانگر حجم نمونه، N نمایانگر حجم جمعیت آماری، z نمایانگر درصد خطای معیار ضریب اطمینان قابل قبول، p نمایانگر نسبتی از جمعیت فاقد صفت معین (بهطور مثال جمعیت مردان)، p=(q-1) نمایانگر نسبتی از جمعیت فاقد صفت معین (بهطور مثال جمعیت زنان)، d نمایانگر درجه اطمینان با دقت احتمالی مطلوب میباشد.
معادله 3-1- تعیین حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای جوامع محدود
با توجه به تعیین سطحی از خطا به‌منظور عدم دریافت پرسشنامه‌های سالم و کامل (در اثر مفقود شدن پرسشنامه، عدم پاسخگویی به پرسشنامه، پرسشنامه‌های ناقص و مخدوش)، تعداد 234 پرسشنامه در بین تمامی مؤسسات حسابرسی قابل دسترس توزیع گردید. که درنهایت 160 پرسشنامه مناسب و بدون نقص جمع‌آوری‌شده و مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. بدین ترتیب نرخ بازگشت پرسشنامه‌ها برابر با 70 درصد می‌باشد. ضمن آنکه همان‌طوری که در بند (3-5-3) ملاحظه می‌گردد، این میزان حجم نمونه از کفایت قابل قبولی برخوردار می‌باشد. از هر موسسه افراد موردنظر به‌عنوان پاسخ دهنده شناسایی و انتخاب شدند، نکته اینکه با توجه به حسابرسی شرکت‌ها توسط این مؤسسات، جستجوی افراد موردنیاز کار ساده‌ای نبوده و برای دریافت پرسشنامه کافی، در بعضی از مؤسسات بیش از 2 بار هم پرسشنامه‌ها توزیع می‌گردید.
3-4- روش‌های گردآوری اطلاعات
همواره محققین، جهت جمع‌آوری اطلاعات موردنیاز خود ناگزیر از روش‌هایی استفاده می‌کنند که بتوانند آن‌ها را در این امر یاری رساند. پژوهش حاضر نیز به‌منظور دستیابی به اطلاعات مربوط به دانش نظری و مبانی اصولی پژوهش از دو روش ذیل بهره گرفته است؛
روش کتابخانه‌ای: در این پژوهش، به‌منظور شناخت ادبیات و سوابق موضوع و بررسی روند مقوله مورد بحث، از روش کتابخانه‌ای استفاده گردیده است. در این روش از منابع و مطالعات کتابخانه‌ای (مراجعه به پایگاه‌های اینترنتی، اسناد، مدارک و مقالات علمی داخلی و خارجی) استفاده گردیده است.
روش پرسشنامه: مهم‌ترین وسیله‌ای که محقق در این پژوهش از آن برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده نموده است، پرسشنامه می‌باشد. به‌منظور بالا رفتن اعتبار سؤالات هر یک از سازه‌های پژوهش، سنجه‌ها از مقالات معتبر خارجی استخراج و در پرسشنامه به کار گرفته‌شده است. در ادامه شرح دقیق‌تر و کامل‌تری از پرسشنامه پرداخته‌شده است.
3-5- پرسشنامه پژوهش
در این پژوهش برای جمع‌آوری اطلاعات پیرامون پیشینه و ادبیات پژوهش و همچنین به‌منظور بررسی متغیرهای مدل مطالعاتی پژوهش حاضر در مؤسسات حسابرسی واقع در شهر تهران، پرسشنامه‌ای تهیه‌شده است. این پرسشنامه شامل 21 سؤال می‌باشد که؛ سؤالات مرتبط با پیچیدگی کار (2 سؤال)(Yuen et al., 2010)، سؤالات مرتبط با استقلال حسابرس (4 سؤال) (Nunnally, 1967)، سؤالات مرتبط با اهمیت مشتری (3 سؤال)(Yuen et al., 2010)، سؤال مرتبط با فشار بودجه زمانی (1 سؤال)(Kelley & Margheim, 1990)، سؤالات مرتبط با رفتار ناکارآمد (6 سؤال)(Olivier, 2001) و سؤالات مرتبط با تغییر شغل (5 سؤال)(Nunnally, 1967) می‌باشد. ضمن آنکه این پرسشنامه‌ها بر اساس طیف 7 گزینه‌ای لیکرت (1= به‌شدت مخالفم، 7= به‌شدت موافقم) طراحی‌شده است.
3-5-1- بررسی روایی پرسشنامه
منظور از روایی آن است که مقیاس و محتوای ابزار یا سؤالات مندرج در ابزار، دقیقاً متغیرها و موضوع موردمطالعه را بسنجد. بدین معنی که، هم داده‌های گردآوری‌شده از طریق ابزار، مازاد بر نیاز نباشد و هم اینکه بخشی از داده‌های موردنیاز در رابطه با سنجش متغیرها در محتوای ابزار حذف نشده باشد و یا به‌عبارت‌دیگر، عین واقعیت را به‌خوبی نشان دهد (حافظ نیا، 1384). درواقع روایی به این پرسش پاسخ می‌دهد که آیا پرسشنامه همان چیزی را اندازه‌گیری می‌کند که واقعاً در پی سنجش آن هستیم یا خیر؟ روایی انواع مختلفی دارد که در جدول (3-2) به آن‌ها اشاره‌شده است:
جدول 3-1- انواع روایی (داوری و رضازاده، 1392)
1-
روایی محتوا