محافظهکاری در گزارشگری مالی و استراتژی های سرمایه در گردش

دانلود پایان نامه
اقلام تعهدی اختیاری آن دسته از تعهدهایی هستند که به وسیله عملیات عادی توصیف نمیشوند. یعنی آن دسته از تعهدهایی که در معرض تحریفهای مدیریت قرار گرفتهاند (استولوی،2000)و ماهیت غیر عادی دارند در نتیجه بخش دیگری از اقلام تعهدی که انتظار میرود در روند عادی فعالیت موسسه گزارش شوند اقلام تعهدی غیراختیاری یا نرمال (پیشبینیشده) نامیده میشوند. در واقع این گروه از اقلام تعهدی در اثر رشد فعالیت شرکتها، افزایش مییابد(جونز،1991). همانطور که میدانیم قضاوتهایی که به وسیله مدیران به کاربرده میشود، برگزارشهای مالی تاثیر میگذارد و این قضاوتها معمولا از طریق بخش تعهدی سود انجام میگیرد، زیرا قابلیت تحریف و اعمال قضاوت در مورد بخش نقدی سود خیلی کمتر از بخش تعهدی است. فرض میشود که سودها به روشی قابل پیشبینی و در جهت رسیدن به اهداف خاصی مدیریت
میشوند و اقلام تعهدی اختیاری به عنوان نمایندههایی از میزان سود مدیریت شده در نظرگرفته
میشوند(توماسوزانگ،2000)، یعنی هرچه درصد اقلام تعهدی اختیاری بیشتر باشد میزان سود مدیریت شده هم بیشتر است. نتیجه مطالعه اخیر چن و همکارانش(2006) نیز نشان میدهد که پایداری کم جزء تعهدی سود را در اصل میتوان به اقلام تعهدی اختیاری نسبت داد. برای مثال، فرض کنید که موجودی ها بدون ارتباط با فروش افزایش یابد. این افزایش را میتوان به کاهش بخش کارایی اقلام تعهدی نسبت داد، زیرا افزایش موجودی ها دو دلیل میتواند داشته باشد: اول اینکه افزایشها بیشنمایی شده باشد، که بیانگر تحریف موقت حسابداری است. دوم اینکه مدیریت موجودی ها کارایی لازم را نداشته باشد(رضازاده و همکاران، 1390).
2-2-4- ارتباط تئوریک بین متغیرهای پژوهش
همانطور که گفتهشد،صورتهای مالی شرکتها بر اساس مبنای تعهدی تهیه میشود، بخش عمدهای از اقلام تعهدی تشکیل دهنده صورتهای مالی شامل اقلام تعهدی مرتبط با سرمایه درگردش است. بهعنوان مثال میتوان موجودی کالا را نام برد که هم در ترازنامه وهم در صورتسودوزیان موثر است. گزارش اقلام تعهدی در صورتهای مالی بر اساس برآوردهایی است، که تحت تأثیر قضاوت مدیریت قرارمیگیرد. سطح محافظه کاری گزارشگری در تهیه صورتهای مالی بر میزان خطای برآوردهای انجام شده و در نتیجه بر کیفیت اقلام تعهدی موثر است. بدلیل گردش بالای داراییها و بدهیهای جاری در مقایسه با دارایها و بدهیهای بلندمدت کیفیت اقلام تعهدی مرتبط با سرمایه درگردش تأثیر بیشتری بر تصمیمگیری استفادهکنندگان از صورتهای مالی میگذارد. تناسب اقلام تشکیل دهنده سرمایه درگردش تحت تأثیر استراتژی بکارگرفته شده توسط مدیریت قرارمیگیرد، اقلام تعهدی معمولا در محاسبه بسیاری از نسبتهای مالی مانند نسبت جاری، نسبت آنی و…بکار میرود، و این نسبتها شاخصهایی پرکاربرد در تحلیل صورتهای مالی هستند.
2-3- پیشینه پژوهش
در این بخش پژوهشهای انجام شده قبلی به تفکیک پژوهشهای خارجی و پژهشهای داخلی ارائه شدهاست. با توجه به موضوع پژوهش، پیشینه ارائه شده به بررسی پژوهشهایی که اثرات کیفیت اقلام تعهدی را مورد توجه قرارداده اند و همچنین پژوهشهایی که استراتژی های سرمایه در گردش و محافظه کاری در گزارشگری مالی را بررسی کرده اند، پرداخته شده است.
2-3-1- مروری بر پژوهش های داخلی
حساس یگانه و کریمی در مطالعهای تحت عنوان اثر انتخاب روشهای حسابداری بر کیفیت سود. نتیجه گرفتند که کیفیت سود گزارش شده تحت تاثیر روشهای حسابداری مورد استفاده قرار نمیگیرد.
مهربانی و همکاران(1390) رابطه بین اقلام تعهدی غیر منتظره و محافظهکاری در حسابداری را مورد بررسی قرار دادند. نتایج آزمون حاکی از این بود که اقلام تعهدی غیر منتظره حاصل مدل جونز تعدیل شده رابطه مثبت و معناداری با محافظهکاری دارد. اما درباره تاثیر اقلام تعهدی غیر منتظره حاصل از مدل جونز تعدیل شده با جریانهای نقدی غیر خطی بر محافظهکاری نتیجه معناداری مشاهده نشد.
دستگیرو رستگار(1389) در تحقیقی به مطالعه رابطه بین کیفیت سود، اندازه اقلامتعهدی و بازده سهام با کیفیت اقلام تعهدی پرداختند. نتایج این تحقیق نشان میدهد که کیفیت سود با کیفیت اقلام تعهدی رابطه مستقیم دارد، ضمن اینکه با کاهش کیفیت اقلام تعهدی و افزایش اندازه اقلام تعهدی بازده سهام افزایش مییابد.
مهرانی و همکاران(1388) عدم تقارن زمانی در سود حسابداری و رابطه آن با اقلام تعهدی در بورس اوراق بهادار تهران را بررسی کردند. نتایج پژوهش آنها حاکی از این است که سود حسابداری حدود66/3مرتبه نسبت به بازده منفی سهام حساس تر از بازده مثبت سهام است. بنابراین سود حسابداری محافظهکارانه است و حدود 78درصد از محافظه کاری در سود حسابداری توسط اقلام تعهدی سود تبیین میشود.
رضا زاده و آزاد(1387) به تبیین رابطه بین عدم تقارن اطلاعاتی بین سرمایه گذاران و میزان محافظهکاری در گزارشگری مالی پرداختند. نتایج پژوهش بیانگر وجود رابطه مثبت و معنادار میان عدم تقارن اطلاعاتی بین سرمایه گذاران و سطح محافظهکاری اعمال شده در صورتهای مالی است. همچنین نتایج نشان میدهد که تغییر عدم تقارن اطلاعاتی بین سرمایه گذاران موجب تغییر در سطح محافظهکاری می شود.
2-3-2- مروری بر پژوهشهای خارجی
رولندمارتین(2002) در تحقیقی تحت عنوان تاثیر روشهای انتخاب شده حسابداری بر کیفیت سود نتیجهگیری نمود، در مورد خطای پیش بینی سود بعنوان یک معیار از کیفیت سود، در یک دوره کوتاه مدت(یک ساله) بین شرکتهایی که غالبا از روشهای حسابداری محافظهکارانه، میانهرو و یا تندرو استفاده میکنند تفاوتی وجود ندارد، اما در یک دوره میان مدت(دوساله)خطای پیش بینی سود شرکتهای با روشهای حسابداری محافظهکار و میانه رو کوچکتر از شرکتهای با روشهای حسابداری تندرو میباشد، بگونهای که این خطا در شرکتهای تندرو دو برابر شرکتهای میانهرو و سه برابر شرکتهای محافظهکار است. همچنین در یک دوره بلندمدت (سه تا پنج ساله)دقت پیشبینی سود شرکتهای با روشهای حسابداری محافظهکار و میانه بیشتر از دقت پیش بینی سود شرکتهای با روشهای حسابداری تندرو است، ولی تفاوت معنی داری بین شرکتهای محافظهکار و میانه وجود ندارد. میرز و سایرین(2003) نشان دادند سطوح بالاتر اقلام تعهدی بویژه اقلام تعهدی غیرعادی نشان دهنده کیفیت پایین تر سود است. بالسام و سایرین(2003) از کیفیت اقلام تعهدی برای بررسی کیفیت سود استفاده کردند و به این نتیجه رسیدند که هر چه کیفیت اقلام تعهدی بیشتر باشد کیفیت سود نیز بیشتر خواهد بود.
ریچارد(2002) به بررسی رابطه بین حسابدارای محافظهکار و کیفیت سود پرداخت. او در مقاله خود از مفهوم کیفیت سود(پنمن و ژانی، 2002) استفاده نمود. پنمن و ژانی، کیفیت سود را بر حسب تغییر در حسابداری محافظهکار درطول یک دوره زمانی تعریف میکند. ایده و تفکر اصلی این است که تفاوت بین خالص دارایی های گزارش شده سیستم حسابداری غیر محافظهکار، سود معکوس نام دارد.
باسو(1997) بیان می کند که انعکاس محافظهکاری از طریق اقلام تعهدی منجر به تفاوتهای قابل پیشبینی در ویژگی های جریانهای نقدی و اقلام تعهدی میشود. او نشان میدهد که به موقع بودن سود بر اثر شناسایی به موقعتر “اخبار بد” از طریق اقلام تعهدی است. با این حال اقلام تعهدی اخبار خوب را به موقعتر از جریان های نقدی شناسایی نمیکنند. پنمن و ژانگ(2002)بیان میکنند، حسابداری محافظهکارانه به معنی اتخاذ روشهای حسابداری است که بطور مستمر ارزش خالص داراییها را کمتر از واقع نشان
میدهد. مجموع این روشها موجب پایین آمدن سود و ایجاد ذخایر پنهان میشوند. بنظر آنها هرقدر در ارائه سود حسابداری از روش محافظهکارتری استفاده شدهباشد، کیفیت سود پایینتر خواهدبود. گیولی و هاین (2000) از اقلام تعهدی اختیاری برای اندازهگیری محافظهکاری استفاده میکنند. زیرا به اعتقاد آنها از یک سو حسابداری تعهدی مجرایی برای اعمال محافظهکاری است و از سوی دیگر ، اعمال اختیار از جانب مدیران در شرایط عدم اطمینان زمینه پیدایش محافظهکاری را فراهم میآورد. این پژوهشگران با بررسی انباشت این اقلام طی دورههای مورد بررسی و مشاهده این که با گذشت زمان، اقلام تعهدی اختیاری انباشته ، منفی و منفی تر شدهاند، نتیجه گرفتهاند که با گذشت زمان محافظهکاری بیشتر و بیشتر شده است. این بدان معناست که در طول زمان مدیران روشهایی را انتخاب کردهاند که به حداقل شدن سود انباشته منجر شدهاست. پا (2007) با بکار گیری مدل باسو در اندازهگیری محافظهکاری و تفکیک اقلام تعهدی به اجزای منتظره و غیرمنتظره ، با استفاده از دو مدل جونز تعدیل شده و جونز تعدیل شده با جریانهای نقدی غیر خطی به مطالعه تاثیر اقلام تعهدی غیر منتظره بر محافظهکاری پرداخت. نتایج پژوهش وی حاکی از این است که محافظهکاری منعکس در اقلام تعهدی بیشتر تحت تاثیر اقلام تعهدی غیر منتظره است. لافوند و واتس (2008)به بررسی تاثیر عدم تقارن اطلاعاتی بین افراد داخل و خارج از شرکت بر روی تقاضا برای محافظهکاری پرداختند. آنها بحث میکنند عدم تقارن اطلاعاتی تقاضا برای محافظهکاری را افزایش میدهد.
فصل سوم
روش اجرای پژوهش
3-1- مقدمه
پژوهش، فرآیند جستجوی منظم برای مشخص نمودن یک موقعیت نامعین است. از طریق این فرآیند،
میتوان درباره ناشناختهها به جستجو پرداخت و شناخت لازم را کسب کرد. در این فرآیند به چگونگی گردآوری شواهد و تبدیل آنها به یافتهها، روششناسی گفته میشود. لذا شناخت علم ودستیابی به هدفهای آن میسر نخواهد شد، مگر زمانی که با روششناسی درست صورت پذیرد. از طرف دیگر، تحقیق از حیث روش اعتبار می یابد نه از حیث موضوع تحقیق. روش تحقیق هدایتگر جستجوهای علمی در جهت دستیابی به حقیقت است. هر پژوهشگر در آغاز، در پی طرح مشکل یامسأله است. مشکل یا مسألهای که پرسشهای زیادی را در ذهن پژوهشگر ایجاد و موجب پیدایش فرضیه میشود. پژوهشگر با جمعآوری اطلاعات و آمار مورد نیاز و تجزیه و تحلیل آنها سعی در ارائه پاسخی مناسب برای پرسشهای پژوهش و تأیید یا رد فرضیه های مطرح شده دارد. در انجام تحقیقات علمی جمعآوری اطلاعات و چگونگی تجزیه و تحلیل آنها اهمیت بالایی دارد. این عمل یک مقوله از فرآیندی است که، طی آن نظریهها در قالب آمار و ارقام علمی تجلی پیدا نموده و ثمره آن به صورت کمی جلوهگر واز این طریق میتوان الگوی نظری پژوهش رامورد سنجش و محاسبه قرار داد. تحقیق حاضر بر آن است که، با شناسایی شدن مسأله تحقیق و به اتکاء فرضیههای تدوین شده درجهت اجرای آزمونهای مناسب و تجزیه و تحلیل نتایج این آزمونها، به جمع آوری اطلاعات موردنیاز تحقیق بپردازد.
3-2- قلمرو پژوهش