مدل معادلات ساختاری و تحلیل عاملی اکتشافی

دانلود پایان نامه

3-3 نمونه و شیوهی نمونهگیری پژوهش
با توجه به این که روش آماری مورد استفاده در این پژوهش از نوع تحلیل مسیر میباشد و با توجه به اندازهی اثر 15/0 (متوسط) و احتمال خطای 05/0 و سطح اطمینان 95/0 و 3 متغیر پیشبینیکننده، حجم نمونه 120 نفر در نظر گرفته شد که با در نظر گرفتن احتمال ریزش و افت شرکتکنندگان، حجم نمونه به 200 نفر افزایش یافت. جهت انتخاب نمونه از روش نمونهگیری خوشهای استفاده شد. بدین ترتیب که از بین دانشکدههای دانشگاه بیرجند، چهار دانشکدهی روانشناسی و علوم تربیتی، کشاورزی، مهندسی و ادبیات انتخاب و از هر کدام از این دانشکدهها 3 الی 5 رشته انتخاب و به منظور اجرای پرسشنامهها بعد از هماهنگی با استاد مورد نظر وارد کلاس شده و پرسشنامهها بین تمامی دانشجویان آن کلاس اجرا شد. لازم به ذکر است که از بین 200 پرسشنامهی اجرا شده، تعداد 4 پرسشنامه به دلیل ناقص بودن اطلاعات کنار گذاشته شد.
4-3 ابزارهای پژوهش
به منظور جمعآوری دادههای پژوهش حاضر از 3 پرسشنامه استفاده شده است، در ادامه توضیحاتی دربارهی هر کدام از آنها ارائه میشود.
1. مقیاس ارزیابی تعللورزی _ نسخهی دانشجو (PASS) سولومون و راثبلوم (1984) (پیوست شماره 1)
2. پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس (CLE) دبی مکگی (2007) (پیوست شماره 2)
3. پرسشنامهی راهبردهای انگیزشی برای یادگیری (MSLQ) پینتریچ و دیگروت (1990) (پیوست شماره 3)
1-4-3 مقیاس ارزیابی تعللورزی _ نسخهی دانشجو (PASS)
برای سنجش تعللورزی دانشجویان در این پژوهش از مقیاس ارزیابی تعللورزی سولومون و راثبلوم (1984) استفاده شد. این مقیاس دارای 27 گویه است که تعللورزی را در سه مؤلفهی آماده شدن برای امتحانات (سؤالات 1 تا 6)، آماده کردن تکالیف درسی (سؤالات 9 تا 17) و آماده کردن مقالات پایان نیمسال تحصیلی (سؤالات 20 تا 25)، مورد بررسی قرار میدهد. لازم به ذکر است که در ادامهی هر یک از این موارد دو سؤال ارائه شده که سه سؤال اول (7، 18، 26) احساس و عاطفهی دانشجویان در مورد تعللورزی و سه سؤال دوم (8، 19، 27) نیز تمایل آنها را برای تغییر عادت تعللورزیشان میسنجد. پاسخ سؤالات این پرسشنامه از نوع مقیاس لیکرت 5 درجهای، از هرگز (نمرهی 1)، تا همیشه (نمرهی 5) میباشد. در این مقیاس سؤالات 2، 4، 6، 11، 13، 15، 16، 21، 23 و 25 به صورت معکوس نمرهگذاری میشوند. این پرسشنامه توسط جوکار و دلاورپور (1386) به فارسی ترجمه شده و اعتبار و روایی آن به ترتیب 91/0 و 88/0 به دست آمده است. در پژوهش حاضر، پایایی کل پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ 81/0 بدست آمد. با توجه به این که مؤلفههای احساس و عاطفهی دانشجویان در مورد تعللورزی و تمایل آنها برای تغییر عادت تعللورزی میزان تعللورزی فرد را مشخص نمیکنند، پایایی کل پرسشنامه با حذف این دو مؤلفه نیز محاسبه شد و 88/0 بدست آمد و ضریب آلفای کرونباخ برای مؤلفههای آماده شدن برای امتحانات 63/0، آماده کردن تکالیف درسی 74/0 و آماده کردن مقالات پایان نیمسال تحصیلی 74/0 محاسبه گردید.
2-4-3 پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس (CLE)
برای سنجش ادراک دانشجویان از جوّ کلاس از مقیاس 11 گویهای محیط یادگیری کلاس (CLE) که توسط دبی مکگی (2007) تدوین شده، استفاده شد. این پرسشنامه در نسخهی اولیه شامل 35 سؤال بود که در فرم نهایی توسط سازندهی پرسشنامه (دبی مکگی) به 11 سؤال کاهش یافت. 11 سؤال این پرسشنامه سه آیتم را مورد سنجش قرار میدهد، سؤالات 1، 4، 7، 8 و 11 محیط (جوّ) مثبت کلاس، سؤالات 3، 6 و 9 محیط (جوّ) منفی کلاس و در نهایت سؤالات 2، 5 و 10 باورها و عقاید شخص را مورد سنجش قرار میدهند. نمرات این پرسشنامه از 11 تا 55 متغیر است. این پرسشنامه برای نخستین بار توسط پژوهشگر حاضر به فارسی ترجمه و اعتباریابی شد. در پژوهش حاضر پایایی مقیاس از طریق محاسبهی آلفای کرونباخ برای کل مقیاس 68/.، و برای مؤلفههای جوّ مثبت کلاس، جوّ منفی کلاس و عقاید و باورهای شخص به ترتیب 59/0، 66/0 و 60/0 محاسبه گردید.
1-2-4-3 ترجمه و اعتباریابی پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس (CLE)
پژوهش حاضر به منظور بررسی نقش واسطهای باورهای انگیزشی در رابطهی ادراک از جوّ کلاس و تعللورزی دانشجویان انجام شده است. از آنجایی که یکی از متغیرهای پژوهش حاضر جوّ کلاس میباشد و با توجه به اینکه در منابع و پژوهشهای داخلی ابزار مناسبی به منظور سنجش این متغیر در بین دانشجویان دانشگاه وجود نداشت، لذا با کمک اساتید صاحبنظر پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس (CLE) دبی مکگی (2007) انتخاب و مورد ترجمه قرار گرفت. لازم به ذکر است نسخهی اولیهی این مقیاس شامل 35 سؤال بود که توسط سازندهی پرسشنامه (دبی مکگی) در فرم نهایی به 11 سؤال کاهش یافت و در پژوهش حاضر نیز از فرم 11 سؤالی پرسشنامه استفاده شده است. همانطور که اشاره شد 11 سؤال این پرسشنامه سه مؤلفه را مورد سنجش قرار میدهد، سؤالات 1، 4، 7، 8 و 11 محیط (جوّ) مثبت کلاس، سؤالات 3، 6 و 9 محیط (جوّ) منفی کلاس و در نهایت سؤالات 2، 5 و 10 باورها و عقاید شخص را مورد سنجش قرار میدهند. پرسشنامهی 11 سؤالی محیط یادگیری کلاس (CLE) با کمک اساتید چندین بار مورد ترجمه قرار گرفت تا گویهها روشن و قابل فهم ترجمه و هیچگونه ابهامی در گویهها وجود نداشته باشد.
2-2-4-3 تحلیل عاملی تأییدی پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس (CLE)
هدف از تحلیل عاملی تأییدی این است که با استفاده از دادههای جمعآوری شده توسط پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس (CLE)، ساختار سه عاملی پیشنهادی حاصل از تحلیل عاملی اکتشافی برای این پرسشنامه بررسی شود تا در صورت ارضای شاخصهای ارزیابی مدل اندازهگیری، روایی ساختار عاملی آن مورد تأیید قرار گیرد.
تفاوت تحلیل عاملی تأییدی با تحلیل عاملی اکتشافی در این است که در اینجا تعداد عاملها و گویههای مربوط به هر یک از آنها از قبل مشخص است (دو عامل هر کدام با سه گویه و یک عامل با پنج گویه) و بررسی میشود که آیا دادههای این پژوهش، بر این ساختار منطبق هستند و به عبارتی از آن حمایت کرده و تأییدش میکنند یا خیر؛ اما در تحلیل عاملی اکتشافی عوامل به گونهای پیدا شدند که بیشترین واریانس کل ممکن را تبیین کنند. با توجه به تحلیل عاملی اکتشافی انجام شده در بخش قبل و جابهجایی دو گویه، باید ساختار جدید پیشنهادی از طریق تحلیل عاملی تأییدی بررسی شود و در صورتی که ارتباط گویهای با عاملش معنادار نشد، آن گویه حذف و شکل نهایی پرسشنامه مشخص شود.
برای انجام تحلیل عاملی تأییدی از مدل معادلات ساختاری (SEM) در نرمافزار لیزرل استفاده شد. مدل معادلات ساختاری از دو بخش مدل اندازهگیری و مدل ساختاری تشکیل شده است که بخش اول، ساختار ابزار اندازهگیری (پرسشنامه) را تشریح میکند (روابط گویهها با عاملهای مربوطه به عنوان متغیرهای پنهان یا مکنون) و بخش دوم روابط بین متغیرهای پنهان را مورد توجه قرار میدهد. بنابراین برای انجام تحلیل عاملی تأییدی، از مدل اندازهگیری استفاده شد.
برای ساخت مدل اندازهگیری، سه عامل عقاید و باورها، جوّ مثبت کلاس و جوّ منفی کلاس به عنوان متغیرهای مکنون و 11 گویهی مربوطه به عنوان نشانگر متغیرهای مکنون، تعریف شدند. مسیرهای مدل، مطابق مدل نظری ترسیم شدند؛ بدین معنی که تنها از هر متغیر مکنون به نشانگرهای متناظرش مسیر ترسیم شد. برای حصول اطمینان از برازش کلی مدل اندازهگیری بر دادهها، برخی شاخصهای مهم ارزیابی برازش مدل مانند نسبت مجذور خی به درجهی آزادی (χ2/df)، ریشهی میانگین مجذورات خطای برآورد (RMSEA)، شاخص نیکویی برازش (GFI)، شاخص نیکویی برازش تعدیل یافته (AGFI)، شاخص برازش نُرم شده (NFI)، شاخص برازش تطبیقی (CFI) در نظر گرفته شدند.
جدول 1-3: شاخص‌های برازش تحلیل عامل تأییدی پرسشنامهی محیط یادگیری کلاس
شاخص
دامنه‌ی مورد قبول
میزان کفایت برازش
خی‌دو (χ 2)