مدیریت استراتژیک منابع انسانی و برنامه ریزی استراتژیک

دانلود پایان نامه
در نظامهای آموزش عالی هستند. در گذشته ذی نفعان خارجی به دانشگاه ها اجازه میدادند امور خود را بدون دخالت ایشان به انجام رسانند. چرا که باور عام این بود که دانشگاه مکانی ویژه است که در آن یک هیات علمی دانشمند، پژوهشهای کیفی و موردنیاز را تولید میکند وبهترین سطوح آموزشی را برای دانشجویان خود تدارک می بیند. با چنین نگرشی هیچ کس به طور جدی فعالیت دانشگاهها ومؤسسات آموزش عالی را زیر سؤال نمیبرد. نتیجه این باور عام، در درون دانشگاه افزایش استقلال، قطع ارتباط با جامعه مخدوم خود و عدم توجه جدی به نیازهای جامعه بود. اما این وضعیت تغییر کرده است. امروزه دولتها، دانشجویان، دانش آموختگان،کمک کنندگان مالی و عامه مردم به خود حقّ زیرسؤال بردن فعالیتهای دانشگاه ها را می دهند.خود محوری دانشگاه ها و عدم تعریف نیازهایی که دانشگاه قرار است به آنها پاسخ گوید حمایتهای بیرونی را از دانشگاه کاهش داده است. این موضوع دردانشگاه های دولتی، کاهش اعتماد مردم و کاهش بودجه های دولتی و در دانشگاههای خصوصی، تضعیف هویت، رسالت و کمکهای مردمی را در پی خواهد داشت )راولی، لوهان و دولنس،1382).
این دگرگونیها در بطن تغییرات گستردهتری در محیط بیرونی آموزش عالی رخ نموده اند. تغییرات مزبور عبارتند از: دگرگونی درنظم سیاسی، دگرگونی درقلمرو اجتماعی، دگرگونی درنظام اقتصادی، و دگرگونیهای فناورانه )سانیال،1387 ).
2-6-3) مفهوم و نقش برنامه ریزی استراتژیک در آموزش عالی
از سال 1983 بسیاری از نویسندگان مطالب آموزش عالی تلاش کردهاند تا برنامه ریزی استراتژیک در آموزش عالی را تعریف کنند .در نتیجه، این اصطلاح تعاریف متعددی دارد :
پیترسون چهار جزء اصلی برنامه ریزی استراتژیک در موسسات آموزش عالی را ارزیابی محیطی، ارزیابی سازمانی، ارزیابی ارزشها، وتکوین برنامه اصلی میداند.کلر اشاره میکند که دو بخش حیاتی در برنامه ریزی استراتژیک عبارتند از سازمان و محیط. او جزئیات اصلی بخش سازمان را چنین تعیین میکند:
سنتها، ارزش ها و آرمانها
نقاط ضعف و قوت آموزشی و مالی
رهبری استعداد ها و اولویتها
روند های محیطی ،خطرات و فرصتها
ترجیحات بازار، ادراکات و خط مشی ها
شرایط رقابتی ، خطرات و فرصتها
مهمترین وظیفه برنامه ریزی استراتژیک این است که تعامل خوبی میان سازمان با محیط در حال تغییر برقرارکند. وجه فعال این تعامل استفاده از فرصتهای محیطی و وجه انفعالی آن دفع تهدیدها است. برایسون معتقد است موفقیت سازمانهای دولتی وغیرانتفاعی در گروی رضایت ذی نفعان کلیدی خارجی است. همین دلیل باعث شده که امروزه دانشگاه ها نسبت به نیازها و انتظارات جامعه حساس تر شوند، برای آنها مشروعیت قائل شوند و درپی برآورده ساختن آنها برآیند و در این راستا با استفاده از الگوهای برنامه ریزی استراتژیک در بازرگانی، به کسب مزیت رقابتی و اتخاذ استراتژیهای رقابتی بیاندیشند، شیوه های مدیریت استراتژیک منابع انسانی مورد استفاده در سازمانهای صنعتی و بازرگانی را به خدمت گیرند، با اصول مدیریت تغییر آشنا شوند و به تجدیدساختار تیم های مدیریتی بپردازند. توجه به انتظارات بیرونی، البته نتیجه دیگری نیز برای دانشگاه ها در پی داشته است و آن، به چالش افتادن استقلال دانشگاه ها و نفی نگرش سنتی ذی نفعان داخلی دانشگاه مبنی بر این است که فقط آنها حق دارند درباره دانشگاه تصمیم بگیرند)رابرتسون،1993).
2-6-4) برنامهریزی استراتژیک پژوهشی در آموزش عالی
بنا به تعریف، استراتژی پژوهشی دانشگاه یک استراتژی بسیار مهم در ارتباط با کلیه فعالیت های پژوهشی در دانشگاه است که هدف آن تسهیل پژوهش و مدیریت آن در دانشگاه است. استراتژی پژوهشی در چارچوب برنامه کلان دانشگاه قرار گرفته و باید درمتن فعالیتهای آموزشی و یادگیری آن و در راستای استراتژی دانشگاه باشد. برنامه ریزی استراتژیک پژوهشی به دانشگاه ها این امکان را میدهد که بتوانند با ارزیابی صحیحی از نقاط قوت و ضعف درونی و فرصتها و تهدیدهای بیرونی، انتظارات ذینفعان کلیدی را از دانشگاه برآورده نموده و بدین وسیله به حضور خود در محیط مشروعیت بخشند. یکی از انتظارات جوامع از مجموعه های دانشگاهی، تلاش جهت ارائه راه حل هایی برای مشکلات جامعه است. برنامه ریزی استراتژیک پژوهشی به دانشگاه ها کمک می کند که فعالانه این مشکلات راشناسایی وبرای حل آنها اقدام نمایند. برنامهریزی استراتژیک پژوهشی جهتگیریهای اصلی پژوهشی دانشگاه ها را مشخص و آنها را از همه کاره و هیچ کاره بودن نجات می دهد .
یکی از اهداف اصلی و قطعی استراتژی پژوهشی در دانشگاه ها شناسایی مزیتهای رقابتی دانشگاه در زمینه پژوهش است. در حوزه پژوهش تنها برابر یا کمی بهتر بودن از سایر دانشگاه ها به معنی داشتن مزیت رقابتی نیست. زمانی می توان یک دانشگاه را دارای مزیت رقابتی در حوزه پژوهش دانست که در مقایسه با رقبا برخی از ویژگیهای زیر را دارا باشد.
تعداد نسبتاً زیادی پژوهشگر برجسته با شهرت بین المللی داشته باشد.
دارای در حوزه پژوهشی، بر دیگران غلبه داشته باشد .
افرادی که بر سیاست های پژوهشی در علوم خود تأثیر گذارند، باشد .
توانایی جذب و حفظ پژوهشگران برتر و دانشجویان و کارکنان زبده را داشته باشد.
دارای زیرساخت ها، تسهیلات و امکانات پژوهشی مناسبی باشد .
توانایی عقد قراردادهای پژوهشی مناسب را داشته باشد .
توانایی جذب مقادیر قابل توجه منابع مالی راداشته باشد .