مسئولیت اجتماعی سازمان و مفهوم مسئولیت اجتماعی

دانلود پایان نامه

براساس این مدل ابعاد پنج گانه که هر بعد دارای شاخص‌های مربوط به خود می‌باشد و به راحتی قابل تطبیق با مدل‌های تعالی سازمانی می‌باشد مورد بررسی قرار می گیرد. در این خصوص توجه به چگونگی اطلاع‌رسانی و تعامل با ذینفعان و چگونگی ارتباطات ذینفعان با شرکت از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد.
2-2-4-چارچوب تعیین استراتژی‌های مسئولیت اجتماعی
در این مدل مطابق با نمودارهای مذکور با تبیین فرآیند اجرای استراتژی مسئولیت اجتماعی شرکت و مراحل، گزارشات و خروجی‌های آن به صورت سیستماتیک پرداخته‌ایم. در نمودار مذکور مراحل برنامه‌ریزی شرکت جهت اجرای پروژه مسئولیت اجتماعی شرکت با تطابق با ارزش‌های شرکت تبیین و گزارشات لازم از این برنامه‌ها اخذ و خروجی مربوطه مورد تحلیل قرار خواهد گرفت(پاکروان،1391)
شکل شماره (2-4) استراتژی مسئولیت اجتماعی (پاکروان،1391)
2-2-5-مدل مسئولیت اجتماعی کارول
این مدل نیز شامل 4 مرحله است و معتقد است که سازمان‌ها دارای 4 دسته مسئولیت اجتماعی کلی می‌باشند که آن‌ها شامل
1- مسئولیت اقتصادی
2- حقوقی
3- اخلاقی
4- سایر مسئولیت‌ها می‌باشند.
هر کدام از مسئولیت‌ها را به تفصیل بیان و مورد توجه قرار می‌دهد از جمله اینکه مسئولیت اقتصادی از مسئولیت‌های اولیه سازمان‌ها می‌باشد که همان مسئولیت سودآوری است و در مسئولیت حقوقی نیز اشاره می‌‌نماید که سازمان‌ها می‌بایست در چارچوب‌های قوانین و مقررات جامعه اقتصادی فعالیت خود را انجام دهند و همچنین در مسئولیت اخلاقی بیان می‌دارد که از سازمان‌ها انتظار می‌رود که ارزش‌ها و هنجارهای جامعه را مد نظر قرار دهند و در نهایت در بحث سایر مسئولیت‌ها اشاره به فعالیت‌های داوطلبانه و انسان‌دوستانه سازمان دارد(پاکروان،1391).
2-2-6-اهمیت مسئولیت اجتماعی
امروزه بودجه‌های مسئولیت اجتماعی سازمان‌ها رشد خارق‌العاده‌ای داشته است.بطوریکه در حال حاضر 20درصد از بودجه سرمایه‌گذاری شرکت‌های فعال در ایالات متحده برای این موضوع مصرف می‌شود) زیرا که بخشی از این منابع منجر به جذب کارکنان لایق در این زمینه می‌شود و سازمان را در رسیدن به اهداف تدوین شده رهنمود می‌سازد از طرفی دیگر طلوع و سر به ظهور برآوردن سازمان‌های غیردولتی که توانایی و قابلیت شکایت رسمی و تحریم سازمان‌های غیرمتعهد را به عهده دارند اهمیت توجه به این مسئله را نشان می‌دهد و اهمیت حیاتی در تبیین و طراحی خط مشی‌های مسئولیت اجتماعی برای هر شرکتی که در این زمینه فعالیت می‌کند را نشان می‌دهد.(همان منبع).
توجه به سیاست اخلاق ‌مدارانه در سیاست‌های اجتماعی امری بسیار قابل توجه است بطوریکه: تدوین سیاست‌های اخلاق‌مدارانه توسط شرکت در بلندمدت منجر به جذب سرمایه‌گذاران جهت افزایش ارزش سهام شرکت، افزایش سهم بازار محصولات از طریق بکارگیری بر چارچوب‌های اخلاقی در کارکنان از جمله، تقویت مشارکت و ساختن کارکنان خلاق و شایسته تحصیل می‌گردد.
2-2-7-اهمیت پیروی از مسولیت اجتماعی
پیروی و دنبال‌روی از بخشی از مسئولیت‌های اجتماعی به دو دلیل بسیار مهم صورت می‌پذیرد.
اول، بخشی از این سیاست‌ها توسط قانون تکلیف و تدوین می‌شود بطوریکه در آن مسئولیت‌ اجتماعی شرکت‌های تعیین شده است. و مهم‌تر اینکه کاملاً خط مشی‌های موجود در سازمان‌ها غالباً فراتر از الزامات قانونی تکلیفی است و این ناشی از ابزار نگرانی بیشتر در مقابل مسئولیت‌های اجتماعی سازمان‌ها در مقابل جامعه است (شامل بهداشت، کار، محیط زیست و غیره می‌باشد) (همان منبع).
دوم، اینکه در مرحله اجراء در بسیاری از موارد شرکت‌ها برای ارائه تصویر اجتماعی مطلوب از خود (در سطح جامعه) تنها اقداماتی بسیار کم و بیش از آنچه توسط قانون مورد نیاز است و آن‌ها مکلف به اجرای آن هستند را عمل می‌نمایند.
همان‌گونه که گفته شد، از مسئولیت اجتماعی به عنوان اخلاقیات فرا سازمانی یاد می شود که مفهوم مسئولیت اجتماعی را می‌توان از بیشتر نظریه‌های اخلاق استنباط و استخراج کرد. برای روشن شدن بهتر مطلب ابتدا به اختصارنظریه‌های اخلاق تشریح می‌شود. هس‌مر (1995) یکی از کامل‌ترین دسته بندی ها را از تئوریهای اخلاق این‌ گونه ارائه می کند:
2-2-7-نظریه های مسئولیت اجتماعی
1-قانون جاویدان:این دیدگاه که به قانون طلایی نیز مشهور است بدین گونه خلاصه می‌شود که «با دیگران آنگونه رفتار کن که دوست داری دیگران با تو رفتار کنند«
2-منفعت گرایی یا تئوری فرجام گرایی: این دیدگاه منطبق با تعریفی از اخلاق است که توسط جرمی‌بنتم متفکر بریتانیایی ارائه شده و بر نتایج و فرضیات فردی متمرکز است. بر این اساس، اخلاقی بودن یک رفتار، براساس میزان مطلوبیت آن بیان می‌شود. یعنی وقتی منافع یک عمل برای جامعه بیشتر از ضررهای آن باشد، آن عمل اخلاقی است.
3-وظیفه‌گرایی یا آغازگرایی: آغازگرایی در برابر فرضیه فرجام گرایی است. براساس این دیدگاه که توسط ایمانوئل کانت ارائه شد، هر عمل به نتیجه آن بستگی نداشته، به نیت شخص تصمیم گیرنده بستگی دارد.
4-عدالت توزیعی: در این تئوری که توسط جانراولز پیشنهاد شده، یک عمل را در صورتی که منجر بـه افزایش همکاری بین اعضای جامعه شود، می‌توان درست و عادلانه و مناسب (و بنابر‌این اخلاقی) نامید و عملی را که درجهت مخالف این هدف عمل کند می‌توان نادرست، ناعادلانه و نامناسب (و بنابراین غیراخلاقی) نامید. در این دیدگاه، همکاری اجتماعی، اساس منافع اجتماعی و اقتصادی رافراهم می‌آورد و تلاش فردی کم اهمیت و در مواردی نادیده گرفته می‌شود.
آزادی فردی: بر اساس این دیدگاه که توسط رابرت نوزیک پیشنهاد شد، آزادی، نخستین نیاز جامعه است. بنابراین هر عملی که آزادی فردی را نقض کند، غیراخلاقی است؛ حتی اگر منافع و رفاه بیشتری برای دیگران ایجاد کند.