مشارکت اجتماعی و کنترل اجتماعی

دانلود پایان نامه

(مشارکت اجتماعی):
تعاریف بسیار گوناگونی از مفاهیم مشارکت صورت گرفته است تنوع و گوناگونی تعریف بستگی به رهیافت های نظری تحقیق دارد و هر کدام از زاویه فکری و نظری و تعلق مکتبی خود، این مفهوم را تعریف و حدود و ثغور آن را مشخص نموده است و در یک تعریف «مشارکت فرایندی از خودآموزی اجتماعی و مدنی است زیرا فعالیت برای مشارکت مستلزم تغییر حالت ذهنی و روانی در تمام سطوح اجتماعی است این تغییر موجب برقراری مناسبات اجتماعی و انسانی جدید می‌شود و خودگردانی تجسم دمکراسی اجتماعی است.
میسرای هندی، بدون توجه به ابعاد زمانی و مکانی مشارکت به جنبه‌های روان شناختی و جامعه شناختی آن توجه خاص دارد. او مشارکت را پدیده‌ای می‌داند که دارای چهار بعد صیانت نفس، درک نفس، قدرت تصمیم‌گیری برای خود و تسلط بر نفس می‌باشد.
او می‌گوید «مشارکت عبارت است از رشد توانایی های اساسی بشر از جمله شان و منزلت انسانی و ساختن بشر و باروری نیروی تصمیم‌گیری و عمل، به نحوی که سنجیده و از روی فکر باشد (خدامرادی، 1382، 36).
و اما « سطوح فعالیت در مشارکت اجتماعی، از عضویت در انجمن‌ها (محلی، خیریه و شغلی) و فعالیت در سازمان‌ها تا فعالیت از قبیل ملاقات با مقامات عالی مملکت (نمایندگان، وزراء و. ..) یا نگارش نامه و گزارش برای آن‌ها به منظور طرح مشکلات و درخواست اصلاح و تغییر سیاست‌ها را دربرمیگیرد (عنبری، 1375، 55).
تعریف عملیاتی مشارکت اجتماعی:
این متغیر با سنجش فعالیت‌های مشارکتی در قالب گروه‌های مختلف در 11 سوال سنجیده می‌شود که عبارتند از:
1- شرکت در تفریحات دسته جمعی مثل پیاده روی، کوهموردی
2- شرکت در جشن‌های عمومی مثل کمک به ایتام، جشن ایتام
3- شرکت در جلسات قرآن، احکام و نمازهای یومیه
4- شرکت در راهپیمایی‌ها
5- رفت و آمد خانوادگی با دوستان، همسایگان و اقوام
6- عضویت در اتحادیه‌های صنفی
7- عضویت در بسیج
8- عضویت در هیات امنای مسجد
9- عضویت در هیات‌های مذهبی
10- عضویت در باشگاه‌های ورزشی
11- عضویت در صندوق قرض الحسنه
کنترل اجتماعی:
«کنترل اجتماعی» مجموع وسایل و شیوه‌هایی است که با استفاده از آنان یک گروه یا یک واحد اعضای خود را به پذیرش رفتارها، هنجارها و قواعد رفتاری و حتی آداب و رسوم منطبق با گروه مطلوب، سوق می‌دهد. کنترل اجتماعی در اصطلاح جامعه‌شناسی دارای دو معنی است:
1) مجموع عوامل محسوس و نامحسوسی که یک گروه اجتماعی،‌ به قصد حفظ یگانگی خود، در راه جامعه‌پذیری و فرهنگ‌پذیری اشخاص به کار می‌برد،