مناطق روستایی و اسکان غیررسمی

دانلود پایان نامه
100
100
100
100
100
مأخذ: نمونه‌گیری مهندسین مشاور شارستان، 1362
در طرح مطالعات توسعه و عمران (جامع) ناحیه‌ای بندرعباس (پیشاهنگان آمایش، 1383) در خصوص روند مهاجرت و حرکات مکانی در ناحیه بندرعباس، اذعان می‌دارد که طی سال‌های 75-1365 برابر 91160 نفر وارد ناحیه بندرعباس شده‌اند که حدود 67درصد از مهاجرین در مناطق شهری ساکن شده‌اند. همچنین نتایج این طرح نشان ‌دهنده اینست که بیشتر مهاجران به شهر بندرعباس را مهاجران برون استانی و سپس داخل استانی تشکیل می‌دهند.
همینطور، مهاجرت‌های صورت گرفته ازاستانهای دیگرو مناطق بزرگ جمعیتی در شهر بندرعباس متمرکز گردیده اندکه پدیده‌ای فرامنطقه‌ای است؛ در مقابل شهرستان‌های کوچک‌تر استان ومناطق روستایی این ناحیه با پدیده درونی و داخلی مهاجرت و جابجایی مواجه بوده است. (حلاجی ، 1391)
نتایج تحقیقات میدانی طرح توانمندسازی غیررسمی شهر بندرعباس (مهندسین مشاور ساپ، 1382) نیز نشان می‌دهد که سرعت فزاینده جمعیت‌پذیری و فقدان ابزار و سیاست‌های لازم جهت اسکان مطلوب جمعیت، موجب بروز ناهنجاری‌های گسترده در نظام کالبدی و اجتماعی و ایجاد اجتماعات نابسامان شهری شده است. ترکیب جمعیت برای سال‌های 1355 و 1365 و 1375 نشان دهنده نسبت بالای مردان به زنان در سن کاری است که به بندرعباس مهاجرت کرده‌اند. سهم استان هرمزگان در فرستادن مهاجر به شهر بندرعباس افزایش پیدا کرده است. دیگر استان‌های مهاجرفرست، استان‌های همسایه نظیر بوشهر، فارس، کرمان و یزد هستند و کمترین سهم، متعلق به استان‌های شمال غربی ایران هستند. (مرتضوی ، 1388)
نکته‌ی مهمی در طرح راهبردی- ساختاری شهر بندرعباس (مهندسین مشاور شارمند، 1384) تأکید شده وآن اینست که در شهر بندرعباس طی سال‌های 75-1365 شکل مهاجرت‌ها از مهاجرت‌های فردی به خانوادگی تغییر کرده است. علاوه بر این به موج جدید مهاجران در طی سال‌های منتهی به تهیه طرح (1384) اشاره می‌کند که اغلب آنها از روستاهای استان وارد شهر شده و محلات حاشیه‌ای شهر را دچار بحران اسکان کرده‌اند. به این ترتیب اسکان غیررسمی به یکباره سطح وسیعی از شهر را دربر گرفته است این در حالیست که نتایج سرشماری 1385، نشان از وجود 80 درصد از مهاجرین برون استانی دارد.
الگوی مهاجرت، نیاز به تولید واحدهای مسکونی را افزایش داده است که این نیاز منجر به رشد واحدهای غیررسمی وغیراستاندارد شده است. از آنجا که مهاجرین عمدتاً کم درآمد و فاقد تخصص بوده‌اند، تقاضای مؤثر برای مسکن وجود نداشته است. این به معنی افزایش تعداد خانواده‌های کم
درآمد شهر است. علاوه بر این مهاجرین داخل استانی و نسل دوم مهاجرین برون استانی جزء گروه‌های تملک کننده اراضی حاشیه شهر محسوب می‌شوند که ترجیح می‌دهند به دلیل فقدان نظارت‌های
کامل و نهادی شده دولتی، جهت اسکان خود، به شکلی کاملاً سازمان نیافته و مغایر با اصول شهرسازی اقدام به ساخت و سازهای غیررسمی در شهر می‌کنند.
گروه‌های جدید مهاجر را می‌توان در دو دسته جای داد:
گروه‌های متخصص که به صورت موقت به شهر وارد می‌شود و عموماً بعد از طی زمان محدودی مجدداً شهر را ترک می‌کنند.
گروه‌های مهاجر و جویای کار (بومی و یا غیربومی) که عمدتاً با انگیزه کسب درآمد و ایجاد یک زندگی باثبات اقتصادی به عرصه شهر وارد می‌شود.
در تأثیر این وضعیت بر مسأله مسکن می‌توان گفت: هر دو گروه مهاجر، بار مضاعفی را بر بازار مسکن شهر وارد می‌کنند که بازار رسمی از پاسخگویی منطقی به آن عاجز است. نتیجه قطعی این ناتوانی،
گسترش محدوده‌های اسکان غیررسمی و نابسامان شهری است که بر اساس آخرین برآوردها حدود 20 درصد از مساحت شهر (حدود 2200 هکتار) را بخود اختصاص می‌دهد. جمعیت ساکن در این
سکونت‌گاه‌ها حدود 135 هزار نفر برآورد شده‌اند که قریب 25 تا 30 هزار خانوار را تشکیل می‌دهد.(مهدوی ، 1388)
بررسی روند مهاجرت حاکی از آن است که ورود مهاجرین و ایجاد فرصت‌های شغلی که نیازمند حضور افراد متخصص و کارآمد است به پیدایش محلات جدید با هویت اجتماعی نو منجر شده است. در ابتدا این محلات، توسط نهادها و ارگان‌های دولتی در حواشی بافت مرکزی شهر احداث می‌شوند ولی با افزایش روند مهاجرت و واگذاری اراضی توسط سازمان‌های مسئول، همچون سازمان زمین شهری سابق، به احداث محلات جدیدی منجر می‌شود که به دلیل سکونت افراد با درآمد بالا، منجر به تشدید شکاف بین محلات فقیرنشین و محلات جدید می‌شود و بدین سبب شهر به تلفیقی از محلات کهنه و نو تبدیل می‌گردد. در این بین مهاجران کم درآمدی که عمدتاً منشاء روستایی دارند، جذب سکونت‌گاه‌های غیررسمی و حاشیه‌ای شهر شده‌اند.
بررسی و شناخت مبدأ مهاجرین وارد شده به شهر بندرعباس از سایر استان‌های کشور طی سال‌های 85-1375