منبع تحقیق با موضوع تحلیل شبکه اجتماعی

دانلود پایان نامه

ترسیم ساختار علمی دانشگاه
1-5-2. مبانی عملی
بررسی تولیدات علمی و ترسیم نقشه علم میتواند بر شناخت و آگاهی پژوهشگران جهت شناسایی موضوعات داغ، جبهههای پژوهش مفید واقع شود.
آگاهی از میزان تولیدات علمی و چگونگی شکل گیری جبهههای پژوهشی موجب تسهیل روند تولیدات علمی و برنامه ریزی و سیاست گذاری صحیح و هدفمند در این زمینه میشود.
بهره گیری از ترسیم نقشه علم موجب رفع کم و کاستهای تحلیلهای کمی علمسنجی میشود و به غنا و اعتبار پژوهش میافزاید.

با بهره گرفتن از نتایج این پژوهش می‎توان به این واقعیت دست یافت که پژوهشگران دانشگاه تبریز چگونه و چقدر با همدیگر همتألیفی داشتهاند و همچنین چگونه با پژوهشگران سایر کشورها همتألیفی داشته‎اند.
بنابراین با توجه به اهمیت تولیدات علمی و همتألیفی به عنوان بنایی برای توسعه نتایج حاصل از این پژوهش میتواند در تبیین و شناخت جایگاه دانشگاه تبریز در تولید علم کشور و سهم آن از تولیدات جهانی علم و همچنین تاثیر و جایگاه گروه های آموزشی دانشگاه در بین سایر گروه ها موثر واقع شود.
1-۶. تعاریف‌ نظری و عملیاتی اجزای پژوهش
1-6-1. ساختار درونی
الف. تعریف نظری: ساختار درونی رشته ها و حوزه های مختلف، متشکل از اجزا کتابشناختی آثار یک حوزه علمی (نویسندگان، مقالات، نشریات، واژگان) و روابط میان آنهاست (تای،2009؛ نقل در هادیان،1391).
ب.تعریف عملیاتی: در این پژوهش منظور از ساختار درونی تعیین روابط هم تألیفی ما بین اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز از طریق تحلیل شبکه اجتماعی مابین آنهاست.
1-6-2. هم تألیفی:
الف. تعریف نظری: یکی از اشکال همکاری علمی هم تألیفی است که در تولیدات علمی اعم از مقاله، یادداشتها و نظیر آن نمود پیدا میکند. امیری(1383) تألیف مشترک یا همکاری در تألیف را به این صورت تعریف میکند: فرایندی که طی آن 2 یا چند نویسنده جهت خلق یک اثر علمی، با اتخاذ یکی از شیوه های همکاری، منابع و استعدادهای خود را به اشتراک گذاشته و با هم همکاری میکنند. از نظر حسن زاده و همکاران (1387) نیز هم تألیفی یکی ازشاخصهای سنجش همکاری علمی است که باعث به وجود آوردن نوعی شبکه اجتماعی بین پژوهشگران یعنی شبکه همتألیفی میشود.
ب. تعریف عملیاتی: منظور از هم تألیفی در این پژوهش همکاری دو یا چند پژوهشگر برای به وجود آوردن یک تولید علمی است.
1-6-3. شبکه اجتماعی
الف.تعریف نظری: مجموعه ای از کنشگرها که از طریق روابط معنادار به یکدیگر پیوند خوردهاند. این روابط بعدا میتوانند برای درک الگوهای ساختاری میان کنشگرها تحلیل شوند (پرل، هوسباک و رید ، 2009؛ نقل در هادیان، 1391).
ب.تعریف عملیاتی: منظور از شبکه اجتماعی در این پژوهش، شبکه اجتماعی همتألیفی اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز با سایر نویسندگانی که در پدید آوردن تولید علمی با آنها مشارکت داشتهاند، میباشد.
1-6-4.تحلیل شبکه اجتماعی :
الف. تعریف نظری: تحلیل شبکه اجتماعی روشی است که روابط میان کنشگرهای اجتماعی را از طریق تحلیل ساختار شبکهی اجتماعی، با استفاده ازدادههای رابطهای بررسی میکند (گیاناکیس ،2012 ؛ به نقل از اسکات ، 2006). این روابط هم تماسها، پیوندها، یا اطلاعاتی هستند که بین کنشگرها مبادله میشوند و آنها را به هم مربوط میکنند (گیناکیس، 2012). شاخصههای ارتباطات میتوانند اعتبار و نفوذ ، نزدیکی ، الگوهای ارتباطی یا انسجام میان کنشگر ها باشند. در مجموع به طور خلاصه میتوان گفت تحلیل شبکه اجتماعی یک رویکرد و مجموعهای از فنون است که برای مطالعهی مبادلهی میان منابع کنشگرها (افراد، گرهها یا سازمانها) به کار میرود (نقل از: هادیان، 1391).
تحلیل شبکه اجتماعی در این پژوهش به معنای تحلیل شبکه هم تألیفی میان اعضای هیأت علمی دانشگاه تبریز با سایر نویسندگانی که در تولید علم با آنها همکاری داشتهاند. که حاصل آن تعیین پرکارترین افراد در شبکه تشکیل شده و سازمانها و کشورهای همکاری کننده است.
1-6-5. مرکزیت :
الف. تعریف نظری: مرکزیت برای اشاره به موقعیت گرههای خاص در شبکه است در شبکه غیر جهت دار درجه رأس به عنوان یک مقیاس ساده مرکزیت استفاده میشود (حسنزاده، خدادوست، 1391).

 

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوند.

برای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  77u.ir  مراجعه نمایید

رشته روانشناسی و علوم تربیتی همه موضوعات و گرایش ها :روانشناسی بالینی ، تربیتی ، صنعتی سازمانی ،آموزش‌ و پرورش‌، کودکاناستثنائی‌،روانسنجی، تکنولوژی آموزشی ، مدیریت آموزشی ، برنامه ریزی درسی ، زیست روانشناسی ، روانشناسی رشد

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

ب. تعریف عملیاتی: شاخص مرکزیت درجهای در این پژوهش به معنای تعداد برقراری رابطه همتألیفی هر گره یا رأس با سایر گرهها یا رأسهای موجود درشبکه همتألیفی است.

1-۷. نوآوری پژوهش
پژوهشهای مختلفی با موضوع ترسیم نقشه علم حوزه های موضوعی خاص و یا یک سازمان خاص صورت گرفته است، اما این پژوهش به ترسیم نقشه علم دانشگاه تبریز با بهره گرفتن از تحلیل شبکه اجتماعی هم تألیفی پژوهشگران دانشگاه که تاکنون توجهی به آن نشده است، میپردازد.

فصل دوم
مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1. مقدمه
سنجش و ارزیابی علم، در قالب بروندادهای علم و روش شناسی علمسنجی انجام میپذیرد. علم سنجی رشتهای است که تولیدات و ارتباطات و تعاملات علمی بین موجودیت های علمی را مورد مطالعه قرار میدهد. علم سنجی به دنبال سنجش برونداد علمی سازمانها و افرادی است که در حوزه تولید علم فعالیت میکنند (لیدسدروف و بسلار ، 1997). علاوه بر آن، شناسایی عوامل تأثیر گذار بر انتشار و تولید علم نیز در حوزه مطالعات علم سنجی قرار میگیرد؛ هر چند که بیشترین نمود علمسنجی در علمی، به ویژه مقالات مقالات علمی به عنوان نمود عینی علم، گرایش به سنجش و اندازه گیری کمی و در برخی موارد کیفی مقالات شدت بیشتری یافته و به طور عملی حوزه های علمسنجی را به خود مشغول کرده است (نقل ازحسن زاده، 1390).
به نظر میرسد که مطالعات علمسنجی فقط به مطالعات دانشگاهی یا بررسی بسامدی مقالات محدود نمیشود و میتوان در سازمانها نیز با بهره گرفتن از روش های علمسنجی یا پیگیری ارجاعات به شناسایی افراد تأثیر گذار و صاحبان فکر و اندیشه یا به تعبیر مشهورتر افراد هسته سازمان پرداخت و از سوی دیگر هزینه سودمندی بودجههای تحقیقاتی را در قالب تولیدهای علمی مورد بررسی قرار داد (حسنزاده،1390). نحوه و نوع ارتباط در سازمانها میتواند موضوع جالبی برای بررسی روند تولید اطلاعات در آن سازمان مورد استفاده قرار گیرد.
در فصل دوم این پژوهش، ابتدا به بررسی مبانی نظری پژوهش و زیربنای فکری و تاریخی آن پرداخته می‎شود تا گستره موضوع روشن شود. برای این منظور ابتدا به بررسی و تبیین و تعریف علمسنجی، تحلیل شبکه اجتماعی، مفاهیم اصلی در تحلیل شبکه اجتماعی، نقشه های علم، تاریخچه نقشه های علم، نحوه ترسیم نقشه های علم و انواع نقشه های علم پرداخته میشود. پس از جمع بندی مطالب ارائه شده، نمونههایی عملی از پژوهشهایی که به ترسیم نقشه علم و سایر موارد مرتبط با موضوع پژوهش پرداختهاند به تفکیک پیشینه پژوهش در داخل کشور و خارج از کشور پرداخته میشود.
2-2. علم سنجی
علمسنجی از نظر لغوی به معنای دانش اندازهگیری علم است و به زبان ساده به مطالعهی جنبههای کمی علم به منظور برنامه ریزی و سیاستگذاری پژوهشی یا اقتصادی در امر پژوهشهای فردی، گروهی، سازمانی، ملی یا بین المللی اطلاق میشود. این اصطلاح اساساً به منظور مطالعهی تمام جنبههای نوشتاری علم و فناوری مورد استفاده قرار میگیرد (حیدری، 1389، ص18).
در بسیاری از متون، ابداع واژهی علمسنجی به دانشمندان روسی نسبت داده میشود. اما با وجود اتفاق نظر در میان بیشتر دانشمندان درباره اینکه دانشمندان روسی و اروپای شرقی یعنی نالیموف ، دوبروف و کارنوا واژه علم سنجی را به کار گرفتند، گارفیلد انتشار اثر جی. دی. برنال در سال 1939 با عنوان کارکرد اجتماعی علم را نقطه اصلی اثرگذار حوزهی علمسنجی معرفی میکند. با این حال نباید این واقعیت را نادیده گرفت که علمسنجی ترویج نام خود را بیش از همه به تایبور براون بدهکار است، کسی که از این واژه جدید برای نام معروفترین مجله حال حاضر علمسنجی دنیا، یعنی مجلهی ارزشمند علمسنجی استفاده کرد؛ به این ترتیب باید پذیرفت که پس از ظهور مجله علمسنجی در سال 1978 در مجارستان، واژهی علمسنجی بهتر شناخته شد. بنابر عنوان فرعی این نشریه، حوزهی علمسنجی شامل تمام جنبههای کمی علم علم، ارتباطات در علم و سیاست علم است (نقل از: نوروزی چاکلی، 1390، ص93).
اهمیت علمسنجی در سیاست علم به قدری زیاد است که افرادی همچون بک (1978، نقل در: سن گوپتا ، 1372) در همان نخستین دهه های رواج واژهی علمسنجی بیان کردند که علم سنجی قادر است به توازن میان بودجه و هزینه های جاری اقتصادی کمک کند و کارایی تحقیقات را افزایش دهد؛ در واقع بر اثر همین تلاشها و بینشها بود که در بسیاری از کشورها و حتی سازمانهای بین المللی، استفاده از تحلیلهای ارزیابانهی علم سنجی به سرعت در دستور کار محافل اصلی سیاست گذاری و تصمیم گیری علم و فناوری قرار گرفت (نقل در نوروزی چاکلی ،1390).
براون و همکارانش (1987) در تعریف علم سنجی، آن را بر اطلاعات علمی متمرکز دانستند و اظهار کردند که علم سنجی با جنبه های کمی تولید، اشاعه و استفاده از اطلاعات علمی سر و کار دارد و این ابعاد، اطلاعات علمی را به منظور کمک به درک بهتر ساز و کارهای فعالیتهای پژوهش علمی مورد تجزیه و تحلیل قرار میدهند (نقل در نوروزی چاکلی، 1390)
وینکلر (2010) علمسنجی را حوزهای از علم میداند که با جنبههای کمی افراد، گروه ها، موضوعها و پدیده ها در روابط علم و روابط آنها با یکدیگر سرو کار دارد، به طوری که در اصل، به محدودهی یک رشته علمی خاص تعلق ندارد. وی هدف از علمسنجی را آشکار سازی ویژگیهای پدیده های علمسنجی و فرایندهای موجود در پژوهش علمی برای مدیریت مؤثرتر علم معرفی میکند (نقل در نوروزی چاکلی،1390).
صرف نظر از اصطلاح علمسنجی، ظهور این مفهوم به منظور مدیریت مطلوب فرایندهای علمی، پژوهشی و فناورانه بر اساس اطلاعات و شاخصهای حاصل از مطالعات این حوزه و پشتیبانی از روند رشد و توسعهی آنها از مهمترین فواید آن است. اطلاعات محصول مطالعات علمسنجی به خصوص در سیاستگذاریهای علمی در سطوح ملی بسیار مورد توجه قرار گرفته و از ابعاد گوناگون اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی زیادی برخوردارند (حیدری، 1389، ص23).
با توجه به سرچشمههای اصلی ظهور علمسنجی و همچنین بر اساس دامنهی مفهومی که صاحب نظران و پیشگامان علمسنجی بر آن صحه گذاردهاند، علمسنجی بیش از هر چیز برای ارائه خدمت به سیاست علم تولد یافته است و همین نکته، اصلیترین فلسفهی وجودی آن را تشکیل میدهد و دامنهی آن را از سایر حوزه های مرتبط، وابسته و سنجشی جدا میکند. گرچه علمسنجی از حوزهی کتابسنجی برخاسته و حتی در عمل تا حدود زیادی به شاخصها و روش های سایر حوزه های سنجشی از جمله کتابسنجی وابسته است، اما باید توجه داشت که علم سنجی فعالیتها و عملکردهای خود را برای کمک به سیاست علم تعریف میکند و در این راه، از شاخصها و روش های سایر حوزه های سنجشی و وابسته نیز بهره میجوید. به عنوان نمونه، موضوع تعیین مجله های هسته به خودی خود جز مباحث کتابسنجی محسوب میشود؛ زیرا به کتابخانهها و مراکز اطلاعرسانی در شناسایی و خرید مهمترین و اولویت دارترین مجله های حوزه های موضوعی مختلف یاری میرساند. با وجود این، اگر بنا باشد با هدفهای سیاست گذارانه و با رویکرد ارزیابی عوامل دخیل در فعالیتهای علمی به مبحث مجله های هسته نگریسته شود، مطالعات مربوط به مجله های هسته از ابعاد کتابخانهای و همچنین از دامنهی کتابسنجی خارج بوده و در حیطهی علمسنجی قرار میگیرد. به بیانی دیگر، اگر نه فقط با هدف خریدهای کتابخانهای، بلکه به منظور شناسایی جدیدترین جبهههای پژوهش و پرنفوذترین و مؤثرترین پژوهشگران، سازمانها، کشورها و سایر عوامل دست اندر کار تولید علم، به مبحث مجله های هسته توجه شده و به سؤالهایی از این قبیل که کدامین دسته از این عوامل و مؤلفه های دخیل و تحت چه شرایطی نسبت به بقیهی همسانهای خود مورد توجه قرار گرفتهاند پاسخ گفته شود، از مبحث کتابسنجی گذر کرده و به مباحث علمسنجی وارد شدهایم. در نتیجهی اینگونه مطالعات علمسنجی است که سیاست علم قادر میشود در توزیع منابع، تدوین سیاستها، اجرای برنامه و اتخاذ تصمیمها با چشمهایی باز حرکت کرده و درستترین مسیرها را انتخاب کند (نوروزی چاکلی، 1390، ص 96-97). مطابق با مطالعات” ناگپاول ” (نقل از: ابویی اردکان، عابدی جعفری و آقازاده دهده، 1389) سه موضوع در مطالعات علمسنجی پیگیری شده است:
علمسنجی و سیاستهای علمی و تکنولوژیکی (شامل روشها و حوزه های علمسنجی)
ساختار و پویاییهای علم (شامل کارهای فردی تا همکاریهای بینالمللی دانشمندان)
جنبههای منطقهای علوم.
به عقیده دایوداتو (1994) نیز، دامنه موضوعی گستردهی علم سنجی عبارت است از: رشد کمی علم، ساختارهای فرعی و تخصصی علم، توسعهی رشته ها و ارتباط علم و فناوری، نیم عمر مشارکتهای علمی، ساختار ارتباطی در علم و فناوری، شرایط و اندازهگیری بروندادها و تولیدات دانشمندان، ارتباط بین توسعهی علم و رشد اقتصادی، ساختار و توسعهی نیروی انسانی علم، ملاکهای سرمایهگذاری در علم و مانند آن (دایوداتو، 1994 نقل از: حیدری، 1389، ص31). به عقیده داورپناه (1386) در بررسیهای علمسنجی چهار متغیر اصلی مؤلفان، تولیدات علمی، مراجع و ارجاعات قابل استفادهاند (نقل در هدایی،1391).
بر اساس طبقه بندی ناگپاول یکی از موضوعهای علمسنجی مطالعه ساختار علم و پویایی آن است. به این مفهوم که در درجهی اول برای کل دانش و در درجهی بعدی برای هریک از رشته های مختلف ساختار و حوزه های تخصصی مشخص میشوند. به بیان سادهتر، بعد از مطالعهی رشته های مختلف سرفصلهایی که تاکنون (و یا در بازهی زمانی مختلف) در آن رشته به آن پرداخته شده و حجم مطالعات در هر سرفصل و ارتباط بین این سرفصلها به صورت علمی و برمبنای روشها و فنون ریاضی و آماری به روشنی تبیین میشوند. در همین راستا نقشه های علمی در قالب شکلهای گرافیکی به تفکیک حوزه های مختلف علوم و نمایش ارتباطات بین آنها به درک ساختارهای علوم کمک میکنند.
2-3. تحلیل شبکه های اجتماعی
2-3-1. تعریف و تببین تحلیل شبکه های اجتماعی
تحلیل شبکه اجتماعی، مطالعهی یک ساختار اجتماعی و تأثیرات آن میباشد. ساختار اجتماعی یا شبکه اجتماعی، مجموعهای از کنشگرهای اجتماعی و پیوندهای ارتباطی متصل کننده جفتهایی از این کنشگرهاست. کنشگرها، گرهها یا اعضای شبکه میتوانند گروه ها، سازمانها و یا افراد باشند. ساختار شبکه با واژگانی نظیر تراکم (چگالی)، مرکزیت، شهرت و اعتبار، تقابل و نقش تحلیل میشود ( فریمن ، 2000).
به طور گستردهتر، تحلیل شبکهی اجتماعی 1) ساختار اجتماعی را به عنوان یک شبکه با پیوندهای متصل کنندهی اعضا و هدایت کنندهی منابع به تصویر میکشد، 2) بر ویژگیهای پیوندها به جای ویژگیهای اعضای منفرد تمرکز میکنند، 3) جوامع را به صورت جوامع شخصی، به عنوان شبکه های ارتباطات فردی که مردم پرورش داده، حفظ کرده و در طول زندگی روزمره خود استفاده میکنند، نمایش میدهد (ودرل و دیگران ، 1994 به نقل از اوته و روسیو ، 2002؛ نقل در هادیان، 1391).
مبنای ترسیم شبکه های اجتماعی در اوایل دههی 1930 با کار پژوهشگرانی گذاشته شد که به آنها سنج میگفتند، آنها به مطالعهی روابط میان افراد میپرداختند. در این میان نام ” مورنو ” به عنوان توسعه دهندهی اولین نمودار اجتماعی برای مطالعهی روابط میان فردی شهرت یافته است. به عقیدهی فریمن، این روش توسط فعالیتهای پژوهشگرانی نظیر آلماک ، ولمن ، بوت و هاگمن به ویژه در حوزه های روانشناسی رشد و تربیتی ابداع شده که بسیاری از روش های جامعه شناسی را پایه ریزی کردند، حتی پیش از مورنو که دیدگاه ترسیم شبکه اجتماعی را در اوایل دههی 1930 مطرح کرد (دونوی، مروار و باتجلی ، 2005، ص3؛ فریمن، 2004، ص159 نقل در هادیان، 1391). در مجموع رویکرد تحلیل شبکه اجتماعی با طی کردن یک روال پژوهشی از دههی 1930 (تولد جامعه سنجی) تا 1970 (پیشرفتهای ریاضیات گسسته به ویژه در تئوری گراف ) به صورت رشته تخصصی تحلیل شبکه اجتماعی درآمد.
هدف اصلی تحلی

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   دانلود فایل پایان نامه روانشناسی سوء مصرف مواد

دیدگاهتان را بنویسید