منبع مقاله با موضوع برنامه چهارم توسعه، عملکرد سازمان، اقتصاد دانش، اشتراک دانش

دانلود پایان نامه

دهد. صاحبنظران مدیریت سازمانی به این نکته اشاره دارند که اگر سازمانی به راحتی نتواند شکل صحیحی از سیستم های مدیریت دانش را در جایگاه مناسب خود به کار برد، در عرصه های رقابتی جهانی با مشکل مواجه خواهد شد. اما مدیریت دانش هنوز هم رشته نسبتا” جوانی است وبا وجود هزاران نشریه در بسیاری مناطق، اختلاف بین متخصصان مختلف مدیریت دانش وجود دارد.با این حال به مدت طولانی این توافق کلی وجود داشته است که انجام مدیریت دانش آسان نیست. واینکه هیچ راه حل متناسب برای همه و هیچ روش واحد برای اینکه اجرای مدیریت دانش بتواند دریک سازمان موفق شود، وجود ندارد.
چند سال پیش مدیریت دانش و به تبع آن سیستم‌های مدیریت دانش به عنوان بزرگترین پدیده بعد از مهندسی مجدد و TQM پا به عرصه وجود گذاشتند. مدیریت دانش با نوآوریها و ابداعات در مهارتهای مدیریتی و یادگیری سازمانی نقاط مشترک بسیاری دارد. ابتدا مدیریت دانش بر سیستم‌های اطلاعاتی متمرکز بود و سپس نیروی خود را به روی توسعه سازمانی، مدیریت سرمایه هوشی فکری و مهارتهای مدیریتی تغییر داد. در اواخر دهه 1990 نیز یادگیری اجتماعی، فهم سازمانی، نوآوری سیستماتیک و مدیریت تغییر به عنوان موضوعاتی برتر در مدیریت دانش مطرح گردیدند. بابررسی و تحلیل دانش واهمیت ویژگیهای آن در حیطه عملکرد سازمانهــــا می توان دریافت که برخورداری از دانش و اطلاعات روزآمد برای ادامه حیات سازمانها به یک ضرورت انکارناپذیر تبدیل شده است. به خصوص اگر روند تغییر و تحولات دانش در جامعه به دقت مورد ارزیابی واقع شود. این نتیجه هم حاصل می شود که جامعه فراصنعتی امروز جامعه ای اطلاعاتی است که در آن به تدریج فناوریهای نیروافزا جای خود را به فناوریهای دانش افزا می دهند. (احمدپور ،1381).
در سال های اخیر، سازمان ها و شرکت های مختلف پیوستن به روند دانش را آغاز کرده اند و مفاهیم جدیدی چون کار دانش، دانش کار، مدیریت دانش، وسازمان های دانش، خبر از شدت یا فتن این روند می دهند. پتر دراکر با بکار گیری این وا‍ژگان خبر از ایجاد نوعی جدید از سازمان ها می دهد که در آن ها به جای قدرت بازو، قدرت ذهن حاکمیت دارد.(دانش فرد و شهابی نیا، 1388،1)
در کشورهای پیشرو در اقتصاد جهانی اهمیت دانش به عنوان یک منبع در مقایسه با سایر منابع چنان افزایش یافته که به عنوان مهمترین عامل تعیین کننده استاندارد زندگی است.انقلاب دانشی در کاهش فاصله بین کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته نقش تعیین کننده ای ایفا می کنند.در برنامه چهارم توسعه کشور هم دانش را از محور های اساسی می دانند.
و دانش عنصری است برای کاهش فاصله بین کشورهای پیشرفته و در حال توسعه مورد توجه سازمان های بین المللی و دولت های ملی قرار گرفته است(حسن زاده،1386،3). اغلب سازمانهای بزرگ امروز دریافته اند که بخاطر مهارتها و تجارب نیروی انسانی شان موفق خواهند بود و نه بخاطر سیستم های فیزیکی و مکانیکی، و اگر نتوانند سطح علمی و تخصصی نیروهای انسانی در سازمان را بالا ببرند قطعاً از بازار جهانی کنار گذشته خواهند شد.(اژدری، 2010)
منافع مدیریت دانش هم در دو سطح فردی و سازمانی به کارکنان این امکان را میدهد مهارت ها و تجربیات خود را با هم ترکیب کنند تا به رشد حرفه ای دست یابند این منافع در سطح سازمانها منفعت عمده ای از قبیل افزایش کارایی,بهره وری,کیفیت و نوآوری دارد تا ارتقاء یابد.(حسن زاده، 1389).
پژوهشگری که قصد توسعه دانش خاصی را دارد ابتدا باید پژوهش هایی که تاکنون در گذشته انجام شده است را شناسایی و مطالعه کند. این کار به محقق کمک می کند تا بینش وسیع تری از مطالعه ی تحقیقات گذشته و روند فعلی پژوهش در موضوع مورد نظر خود را به دست آورد.(خاکی،1386)

1-4- چارچوب نظری تحقیق
جهت پاسخگویی به سوال و بررسی چگونگی روابط میان هر یک از متغیرها، از مدل زیر که برگرفته از مدل ارائه شده توسط لی و چویی (2000) است، استفاده شده است. در این تحقیق به بررسی چهار عامل فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، منابع انسانی و فناوری اطلاعات پرداخنه ایم. فرهنگ سازمانی به عنوان ارزش های غالب که به وسیله یک سازمان حمایت می شود توصیف شده است یا فلسفه ای که خط مشی سازمان را به سمت کارکنان و مشتریان هدایت می کند و یا ارزش هایی که به کمک آنها کارها و امور روزمره سازمان انجام می پذیرد یا پیش فرض ها و باور های بنیادی که بین اعضا سازمان مشترک هستند(الوانی و دانایی فرد، 1392،368) با توجه به ماهیت اثرگذار فرهنگ در موفقیت اجرای مدیریت دانش در سازمان داونپورت (1998) اظهار می کند که سازمان ها باید از تناسب فرهنگ خود با فعالیت های مدیریت دانش اطمینان حاصل کنند.(علوی و لبندر (2001)) نیز در مطالعه ی خود درباره ی استقرارمدیریت دانش در سازمان دریافتند که عوامل موفقیت تسهیم دانش در سازمان به صورت تنگاتنگی با فرهنگ سازمانی در ارتباط است بدون پذیرش فرهنگی، سرمایه گذاری در سایر زیر ساخت ها با فناوری هایی که برای استقرار مدیریت دانش به کار گرفته می شود، اثر بخش نخواهند بود (گالبندز ، 2006).
فناوری اطلاعات در تعریف محدودش به سخت افزار و نرم افزارهای کامپیوتری و به مشخصات فیزیکی مانند الکترونیک، دیجیتال ، چاپگر، ارتباطات از را دور، پردازشگر ها و… مربوط می شود..(مقیمی، رمضان، 1392،171).
فناوری های اطلاعات دو قابلیت عمده برای مدیریت دانش دانش را فراهم می کنند : اول به وسیله آشکار کردن دانش می توانند یک سیستم خبره و یا پشتیبانی تصمیم گیری
را ایجاد کنند و دوم کمک می کند که افراد با تخصص های ویژه در جریان فعالیت یکدیگر قرار گیرند و امکان ارتباط سریع آن ها فراهم شود. (منوریان و همکاران،1386)
ساختار سازمانی تصریح می کند که وظایف، چگونه تخصیص داده شوند، چه شخصی به چه کسی گزارش دهد و سازوکارهای هماهنگی رسمی و همچنین الگوهای تعاملی سازمانی که باید رعایت شوند کدامند؟ (الوانی، دانایی فرد، 1391،22) پـرداختن بـه مدیریت دانش بدون ساختار مناسب و حمایتی امکان پذیرنیست . سازمانها باید ساختارهایی را بپذیرند که به آنها اجـازه دهـد تـا حـد امکان دانش بیش تری را خلق و انتقال دهند. ساختار سازمانی بر جریان اط?عات و هـم چنـین بـر محـیط و ماهیـت تعـام?ت انسـانی تأثیر میگذارد و منجر به ایجاد مزیت رقابتی در اقتصاد دانایی میگردد.( رحمان سرشت و همکاران، 1390،31)
در عصر دانش، اغلب سازمان ها درک کرده اند که موفقیت آنها نه به دلیل دارایی های فیزیکی بلکه به خاطر تجارب و مهارت کارکنان میباشد. سازمان ها متوجه شده اند که دانش آنها در مورد نحوه انجام دادن امور به عنوان یک دارایی مهم تلقی می شود که بایستی مانند دیگر دارایی های ارزشمند سازمان، این دارایی را نیز اداره کرد(واتسون،2003)

1-5- هدف اصلی
هدف اصلی این پژوهش بررسی عوامل مؤثر بر استقرار مدیریت دانش در شرکت های تولیدی استان گیلان می باشد.

1-6- اهداف فرعی
1. سنجش میزان تاثیرفناوری اطلاعات بر استقرار مدیریت دانش می باشد.
2. سنجش میزان تاثیر ساختار سازمان بر استقرار مدیریت دانش می باشد.
3. سنجش میزان تاثیر منابع انسانی بر استقرار مدیریت دانش می باشد.
4. سنجش میزان تاثیر فرهنگ سازمانی بر استقرار مدیریت دانش می باشد.
5. توصیف متغیرها و اصل تحقیق

این مطلب مشابه را هم بخوانید :   مقاله رایگان درموردعقد نکاح، امام صادق، نهاد خانواده، ناخودآگاه

1-7- فرضیات اصلی تحقیق
بر اساس اهداف تعریف شده فرضیه های زیر متصور است:
فرضیه 1 : بین فرهنگ سازمانی با استقرار مدیریت دانش رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه 2 : بین ساختار سازمانی با استقرار مدیریت دانش رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه3 : بین توانایی منابع انسانی با استقرار مدیریت دانش رابطه معنی داری وجود دارد.
فرضیه4 : بین فناوری اطلاعات با استقرار مدیریت دانش رابطه داری معنی وجود دارد.

1-8- تعریف مفهومی متغیر های تحقیق
در این بخش به تعریف متغیر های تحقیق می پردازیم:

1-8-1- ساختار سازمانی
چارچوبی است که مدیران برای تقسیم و هماهنگی فعالیت‌های اعضای سازمانی آن را ایجاد می‌کنند که سازمان بر اساس آن بنا می‌شود و منعکس کننده اهداف و برنامه ها است (بن موسی،10 2009). ساختار یکی از اجزای سازمان است که از عنصر پیچیدگی، رسمیت، و تمرکز تشکیل شده است. ساختار سازمانی تصریح می کند که وظایف، چگونه تخصیص داده شوند، چه شخصی به چه کسی گزارش دهد و سازوکارهای هماهنگی رسمی و همچنین الگوهای تعاملی سازمانی که باید رعایت شوند کدامند؟ ساختار در بیشتر کتاب ها از سه بعد تشکیل شده است.
پیچیدگی، حدود تفکیک درون سازمانی را نشان می دهد. حدی که یک سازمان برای جهت دهی رفتار کارکنانش، به قوانین، مقررات و رویه ها متکی است رسمیت نام دارد. تمرکز، به جایی که اختیار تصمیم گیری در آنجا متمرکز است، اشاره دارد. (الوانی، دانایی فرد، 1391،22)

1-8-2- فرهنگ سازمانی
مقصود از فرهنگ سازمانی سیستمی از استنباط مشترک است که اعضا نسبت به یک سازمان دارند و همین ویژگی موجب تفکیک دو سازمان از یکدیگر می شود. یک سیستم که اعضای ان دارای استنباط مشترک(از ان) هستند، از مجموعه ای ویژگی های اصلی تشکیل شده است که سازمان به انها ارج می نهد و برای انها ارزش قائل است. (رابینز، 1389،372)

1-8-3- فناوری اطلاعات
یکی از زیر ساخت های مدیریت دانش فناوری اطلاعات می باشد.از دیدگاه متخصصان، ظهور مدیریت دانش ریشه در پیشرفت تکنولوژی اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی دارد. بر اساس دیدگاه لیبوویتز(2001) مدیریت دانش به طور قطعی ریشه در مهندسی دانش دارد. تکنولوژی اطلاعات ابزارهای جدیدی برای بهتر انجام دادن فعالیت های ساخت سرمایه دانشی در اختیار قرار داده است.(محمدی فاتح، سبحانی، محمدی،1390،59)

1-8-4- منابع انسانی
امروزه یکی از بارزترین مولفه های موفقیت سازمان ها در گرو نقشی است که منابع انسانی می تواند ایفا کند ، سرمایه انسانی بالاترین و با ارزشترین سرمایه و بزرگترین دارایی هرسازمان و کشوری محسوب می شود، اگر چه در هیچ ترازنامه و حساب سود و زیانی آورده نمیشود ولی نتیجه سود و زیان سازمانها را رقم می زند، تنها سرمایه‌ای است که با استفاده بیشتر کاهش نیافته و بصورت فزاینده توسعه پیدا می‌کند کلید توسعه سازمانها و کشورها نیروی انسانی کارآمد است. (یعقوبی، 1388)

1-8-5- مدیریت دانش
مدیریت دانش، فرایند سیستماتیک منسجمی است که ترکیب مناسبی از فناوری های اطلاعاتی و تعامل انسانی را به کار می گیرد تا سرمایه های اطلاعاتی سازمان را شناسایی،مدیریت و تسهیم کند.(فاتح وهمکاران ،1390،16-15)

1-9- تعریف عملیاتی متغیر های تحقیق
در این بخش به تعریف عملیاتی متغیرها می پردازیم:

1-9-1- فرهنگ سازمانی
آینه تمام‌نمای ویژگی‌ها، خصلت‌ها، قوت ها و ضعف های یک سازمان بوده و چهره آنرا از نظر پایبندی‌های کارکنان به ارزش‌ها، اصول، باورها، نگرش‌ها و سایر اعتقادات مربوطه نشان می دهد(یینگ و بن احمد،11 2009).

1-9-2- ساختار سازمانی
ساختار یکی از اجزای سازمان است که از عنصر پیچیدگی، رسمیت، و
تمرکز تشکیل شده است. دراین تحقیق ابعاد رسمیت و تمرکز مورد توجه می باشد.

1-9-3 – فناوری اطلاعات
شامل محدوده وسیعی از اختراعات و رسانه های ارتباطی است که سیستمهای اطلاعاتی و افراد را به همدیگر مرتبط می کنند، مانند ایمیل، کنفرانس صوتی و ویدئویی، اینترنت و نرم افزارها و سخت افزارها (طبرسا و اورمزی، 1387)

1-9-4 – منابع انسانی
مهمترین سرمایه دانشی یک سازمان بوده و منبع خلاقیت در آن به شمار می آید، زیرا افزایش قابلیت های کارکنان تاثیر مستقیمی بر بهبود نتایج مالی سازمان دارد(ابیسکرا و گادری،12 2004). در این تحقیق استخدام و تخصص، و یادگیری منابع انسانی مورد مطالعه قرار گرفته است.
1-10- مدیریت دانش
استقرار مدیریت دانش: شامل مجموعه فرآیند اکتساب، حفظ، تولید، بکارگیری و اشتراک دانش است(هانگ و همکاران، 2011).

1-11- قلمرو تحقیق(زمانی، مکانی ، موضوعی)
قلمرو موضوعی: قلمرو موضوعی این تحقیق در مورد مدیریت دانش است.
قلمرو مکانی: قلمرو مکانی این تحقیق شرکت های تولیدی استان گیلان هستند
قلمرو زمانی: قلمرو زمانی این تحقیق نیز بازه زمانی اسفند 92 تا شهریور 93 است.

مقدمه
اهمیت توان مدیریت کردن دانش به صورت فزاینده ای در اقتصاد دانش جهان امروز در حال افزایش است. ایجاد و توزیع دانش از عوامل حیاتی در حیطه رقابت به شمار می آیند. اکنون دانش به عنوان یک کالای ارزشمند شناخته می شود، کالایی که تولیدات( به ویژه تولیدات با فن آوری مدرن و بالا) و در دانش ضمنی کارمندان بسیار فعال یافت می گردد( زرگرپور و همکاران،1392،6)
سازمان هایی که دانش خود را مدیریت می کنند به سطح بالایی از بهره وری دست می یابند. سازمان ها با دسترسی بیشتر به دانش کارکنان خود می توانند تصمیمات بهتری اتخاذ کنند، فرایند ها را بهینه سازی کنند، از تکرار کار ها کاسته و بر نوآوری خود بیافزایند و در نهایت یکپارچگی و همکاری خود را ارتقا بخشند(حسن زاده،1386،38)
زیر ساخت های مدیریت دانش به عنوان ستون فقرات مدیریت دانش مورد توجه قرار گرفته اند و تقریبا همه ی سازمانهایی که مدیریت دانش را با موفقیت به کارگرفته اند به نیاز و اهمیت وجود زیر ساختی حمایتگر و اشکار برای پشتیبانی از نظام مدیریت دانش به خوبی واقفند، لذا این واقعیت که کارایی و اثر بخشی کاربرد مدیریت دانش در سازمان نیازمند وجود زیرساخت هایی قوی و مناسب است تایید می شود (زعیم و تاتگلو ، 2007) .
در فصل دوم این تحقیق مبانی نظری و پیشینه تحقیق در بخش های گوناگون بررسی شده است. در بخش اول به مدیریت دانش، تعاریف، مدل های طبقه بندی دانش و… پرداخته شده است. در بخش دوم نیز به بررسی عوامل موثر بر استقرار دانش که در اکثر پژوهش ها استفاده شده پرداخته شده است. عوامل موثر بر استقرار مدیریت دانش در این تحقیق فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، فناوری اطلاعات و منابع انسانی انتخاب شده است. در بخش سوم نیز مدل مفهومی تحقیق و ماتریسی از پژوهش های پژوهشگران در این عرصه آمده است و در انتهای فصل نیز به بررسی پژوهش های پیشین درباره مدیریت دانش پرداخته شده است.

2-1- بخش اول : مدیریت دانش
در سال های اخیر ، مدیریت دانش به موضوع بحث محافل علمی و عرصه های علمی تبدیل شده است. جوامع علمی و عملی هر دو بر این باورند که سازمان ها با قدرت دانش می توانند برتری های بلند مدت خود را حفظ نمایند. امروزه چشم اندا

دیدگاهتان را بنویسید